Λόγος Παράταιρος

«Παράταιρος ο λόγος ο δυνατός/ μέσα σε μια πολιτεία που σωπαίνει» (Γ. Ρίτσος)

1η Απρίλη 2013… Καλό μήνα με το ποίημα του μήνα: Ο. Ελύτης, [Θυμάμαι ήταν Απρίλης] – Γ. Ρίτσος, [Τέσσερις Απρίληδες] – Κ. Καρυωτάκης, [Τριαντάφυλλο τ’ Απρίλη]….

68

Οδυσσέας Ελύτης, [Θυμάμαι ήταν Απρίλης]

“… Θυμάμαι ήταν Απρίλης όταν ένιωσα πρώτη φορά

το ανθρώπινο βάρος σου

Το ανθρώπινο σώμα σου πηλό κι αμαρτία

Όπως την πρώτη μέρα μας στη γη

Γιόρταζαν τις αμαρυλλίδες- Μα θυμάμαι πόνεσες

Ήτανε μια βαθιά δαγκωματιά στα χείλια

Μια βαθιά νυχιά στο δέρμα κατά κει που χαράζεται

Παντοτινά του ο χρόνος

 

Σ’ άφησα τότες

 

Και μια βουερή πνοή σήκωσε τ’ άσπρα σπίτια

Τ’ άσπρα αισθήματα φρεσκοπλυμένα επάνω

Στον ουρανό που φώτιζε μ’ ένα μειδίαμα.

 

Τώρα θα ‘χω σιμά μου ένα λαγήνι αθάνατο νερό

Θα ‘χω ένα σχήμα λευτεριάς ανέμου που κλονίζει

Κι εκείνα τα χέρια όπου θα τυραννιέται ο Έρωτας

Κι εκείνο το κοχύλι σου όπου θ’ αντηχεί το Αιγαίο.”

(Ο. Ελύτης, Προσανατολισμοί, Ίκαρος)

 3-marzo-copia

Γιάννης Ρίτσος, [Τέσσερις Απρίληδες]

 

“… Ένα καροτσάκι

τέσσερις Απρίληδες το σέρνουν

στο στρατί – στρατί του γαλαξία,

τέσσερις Απρίληδες με σέρνουν

μες στον ουρανό.

 

Μια κουνουπιέρα

τούλινο καραβάκι

οι ανάσες των πουλιών, των αστεριών

παίρνουν το καραβάκι

καταμεσίς στον ωκεανό

-πού πάμε, κοριτσάκι;

 

Μεγάλος που ‘ναι ο κόσμος,

μεγάλος, τι μεγάλος-

 

Τέσσερις τοίχοι

ένα παιδάκι

μια μητέρα

οι στίχοι

ένα καροτσάκι-

μην τρέχεις,

πώς να σε φτάσω;

 

Δεν έχει τοίχους η χαρά

δεν έχει χώρισμα η αγάπη…”

(Γιάννης Ρίτσος, Πρωινό άστρο, Κέδρος)

 primavera

Κώστας Καρυωτάκης, «Χαμόγελο»

Χωρίς να το μάθει ποτέ, εδάκρυσε,

ίσως γιατί έπρεπε να δακρύσει,

ίσως γιατί οι συφορές έρχονται.

 

Απόψε είναι σαν όνειρο το δείλι

απόψε η λαγκαδιά στα μάγια μένει.

Δε βρέχει πια. Κι η κόρη αποσταμένη

στο μουσκεμένο ξάπλωσε τριφύλλι.

 

Σα δυο κεράσια χώρισαν τα χείλη

κι έτσι βαθιά, γιομάτα ως ανασαίνει,

στο στήθος της ανεβοκατεβαίνει

το πλέον αδρό τριαντάφυλλο τ’ Απρίλη.

 

Ξεφεύγουνε απ’ το σύννεφον αχτίδες

και κρύβονται στα μάτια της, τη βρέχει

μια λεμονιά με δυο δροσοσταλίδες

 

που στάθηκαν στο μάγουλο διαμάντια

και που θαρρείς το δάκρυ της πως τρέχει

καθώς χαμογελάει στον ήλιο αγνάντια.”

(Κώστας Καρυωτάκης, Άπαντα, εκδ. Πέλλα)

Πες το με ποίηση (6ο): «Κατάσταση πολιορκίας»…

-Νάνος Βαλαωρίτης, «Κατάσταση πολιορκίας»

«Πολιορκούμεθα λοιπόν

Πολιορκούμεθα από ποιον

Από σένα κι από μένα απ’ τον τάδε και τον δείνα

Πολιορκούμεθα στενά

Από σύνορα, τελωνεία, ελέγχους διαβατηρίων, την Ιντερπόλ, τη στρατιωτική

Αστυνομία, τα τανκς, τη ρητορεία, τη βλακεία,

Απ’ τα παράσημα, τις στολές, τους εκφωνηθέντας λόγους

Τις υποσχέσεις, τις ψευτιές, την κουτοπονηριά

Τη δήθεν αγανάκτηση των ιθυνόντων, την υποκρισία

Την τηλεόραση, τη ραδιοφωνία, τα σαπούνια, τ’ απορρυπαντικά

Τις διαφημίσεις, τον τουρισμό, τα οργανωμένα ταξίδια, τις κρουαζιέρες

Τις γκαζιέρες, τα ψυγεία, τις κατασκηνώσεις, τους προσκόπους,

Τ’ άρθρα για την εκπαίδευση, την πολυκοσμία, τη σκόνη, τις ποιητικές συλλογές

Την έλλειψη ύδατος, τα λιπάσματα, τα νεύρα, την κακή χώνεψη, τη φαλάκρα,

Τους εφοπλιστές, το ποδόσφαιρο, τα λεωφορεία, την ακρίβεια, τις παθήσεις

Της σπονδυλικής στήλης, τη γραφειοκρατία, την καθυστέρηση, τις διαβεβαιώσεις,

Τις κριτικές, την εκκλησία, τα βασανιστήρια, τους καιροσκόπους,

Την υποψία, τους κατατρεγμούς, το φόβο, τη θρασύτητα, τους διαγωνισμούς

Καλλονής, την έλλειψη χρημάτων, την έλλειψη δικαιωμάτων, πολιορκούμεθα από τους βάναυσους

Τους άναρθρους, από τις μαύρες σκέψεις μας. Από τον εαυτό μας

Κι απ’ ό,τι άλλο βάλει ο νους σας πολιορκούμεθα στενά.»

Ρένα Χατζηδάκη (Μαρίνα), «Κατάσταση Πολιορκίας»

                       (απόσπασμα)

 

«…Ο Χρόνος παραμορφώθηκε,

Τα χρόνια που έρχονται παραμορφώθηκαν.

Ξέρεις πού θα με βρεις,

Εγώ ο Φόβος.

Εγώ ο θάνατος.

Εγώ η μνήμη, ανήμερη.

Εγώ η θύμηση της τρυφεράδας του χεριού σου,

εγώ ο καημός της χαλασμένης μας ζωής.

Θα πολιορκώ το «κοίταζε τη δουλειά σου» με τη αγωνία μου.

Θα θρυμματίζω τον ύπνο τους μ’ άσεμνα, φρικιαστικά βεγγαλικά.

Σφαίρες αμέτρητες θα πέφτουν στους αδιάφορους διαβάτες,

ώσπου ν’ αρχίσουν να σφαδάζουν

ώσπου ν’ αρχίσουν ν’ αναρωτιούνται.

Εμένα δε θα μπορούν να με σκοτώσουν.

Όμως θαρρώ, οι μόνοι που -ίσως -καταλάβουν θα ναι τα παιδιά,

πλούσια απ’ την κληρονομιά μας

πρώτη φορά, τα παιδιά

σκληρά στη μνήμη, σκληρά σε μας,

θα διαβάσουν ίσως έγκαιρα

τ’ αδέξια μηνύματα των προτελευταίων ναυαγών

διορθώνοντας τα λάθη,

σβήνοντας τα ψέματα,

ονοματίζοντας σωστά, χωρίς ρομαντισμούς τα παιδιά,

χωρίς αναγραμματισμούς ηλικίας

σημαδεμένα από την αστραπή

τη γνώση της μοναξιάς της δύναμης

που σε μας άργησε τόσο πολύ να ‘ρθει.»

(http://www.poiein.gr/archives/18854/index.html)

*Και μια διαφορετική, εαρινή, «κατάσταση πολιορκίας»…

 Γιάννης Π. Τζήκας, «Εάλω η πόλις μου!»

 «Την επαύριον του Πάσχα

Η άνοιξη που κελαηδεί

Εξ όρθρου βαθέως

Εαρινή σύναξη συναισθημάτων

Με πολιορκεί

Αδύναμος να προστατευτώ

Πρωτίστως τα βέλη του έρωτα

Αδυνατώ να αποκρούσω

Επί ματαίω η αντίστασις

Εάλω η πόλις μου αμαχητί»

«ΦΑΣΙΣΜΟΣ – ΝΑΖΙΣΜΟΣ – ΝΕΟΝΑΖΙΣΜΟΣ: “Εάν αυτό είναι άνθρωπος” – «Μαθήματα από τη δημοκρατία της Βαϊμάρης»…

Αφίσα

Προχθές, Τετάρτη, 27-3-’13, το Πολιτιστικό Τμήμα του ΣΥΡΙΖΑ/ΕΚΜ Μαγνησίας –πραγματοποίησε αντιφασιστική εκδήλωση με θέμα: «ΦΑΣΙΣΜΟΣ – ΝΑΖΙΣΜΟΣ – ΝΕΟΝΑΖΙΣΜΟΣ: “Εάν αυτό είναι άνθρωπος”».

Ομιλητές στην εκδήλωση ήσαν: Ο Δημήτρης Παπαχρήστος (εκφωνητής στα γεγονότα του Πολυτεχνείου ’73), συγγραφέας, δημοσιογράφος,  ο Πολυμέρης Βόγλης, καθηγητής ιστορίας στο Παν/μιο Θεσσαλίας και η Ρίκα Μπενβενίστε, επίσης ιστορικός, καθηγήτρια στο Παν/μιο Θεσσαλίας.

Ακούστηκαν μουσική και τραγούδια από το δίσκο του Μίκη Θεοδωράκη «Μαουτχάουζεν» από τους συντρόφους Γιάννο Νικολάου και Εύα Δημοκωστούλα.

Ποιήματα του Μπρεχτ και του Ρίτσου απήγγειλαν οι ηθοποιοί  Σταμάτης Παγασαίος και Δήμητρα Κυρατσούδη.

Ο υπότιτλος του θέματος της εκδήλωσης: «Εάν αυτό είναι άνθρωπος» παραπέμπει στον τίτλο του περίφημου βιβλίου του Ιταλοεβραίου συγγραφέα Πρίμο Λέβι ο οποίος έζησε τη φρίκη των ναζιστικών στρατοπέδων στο Άουσβιτς.

«Πολλοί λαοί ή άτομα συμβαίνει να θεωρούν περισσότερο ή λιγότερο συνειδητά ότι “κάθε ξένος είναι εχθρός” (…) Όταν αυτή η ανομολόγητη αλυσίδα αποτελέσει τη μείζονα πρόταση ενός συλλογισμού, τότε στο τέλος της αλυσίδας βρίσκονται τα στρατόπεδα.

Το Άουσβιτς υπήρξε – και το Άουσβιτς δεν τέλειωσε ποτέ: τα Άουσβιτς υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν επειδή τα φτιάχνουν άνθρωποι σαν όλους εμάς, ή όλοι εμείς· κι ακόμη, πως όσο λησμονούμε τη βεβαιότητα να ακουστεί ξανά το κοφτό σιγανό “wstawac” (εγέρθειτι) ένα πρωί, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος να είμαστε εκείνοι που θα το προφέρουμε. Και μετά τις θηριωδίες του ναζισμού ο φασισμός ήταν ακόμα παρών, αλλά κρυμμένος μέσα στο κουκούλι του. Προετοίμαζε την αλλαγή του για να εμφανιστεί ξανά με καινούργιο πρόσωπο, μη αναγνωρίσιμο, πιο αξιοσέβαστο, προσαρμοσμένος στις καινούργιες συνθήκες ενός κόσμου ο οποίος έβγαινε από την καταστροφή που ο ίδιος ο φασισμός είχε προκαλέσει…» (Πρίμο Λέβι, Εάν αυτό είναι άνθρωπος)

Τώρα που το «αυγό του φιδιού έσπασε» και το «τέρας» κυκλοφορεί ανάμεσά μας και μας απειλεί και πάλι, χρέος κάθε αριστερού, δημοκρατικού και προοδευτικού πολίτη είναι να αντισταθεί ατομικά και συλλογικά με όλες του τις δυνάμεις, για να μην επιτρέψουμε στο «τέρας» να μας επιβληθεί, για να μην ξαναζήσει η πατρίδα μας και η Ευρώπη μια νέα τραγωδία, τη φρίκη του νεοναζισμού… ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ ΦΑΣΙΣΜΟΣ!

«Δεν έχω να υποδείξω τίποτα σε κανένα. Περιορίζομαι μόνο να θυμίσω ότι υπάρχουν δύο μεγάλες αρετές: η ανεκτικότητα και ο σεβασμός στη διαφορετικότητα. Κι αυτό είναι ένα μάθημα που το μάθαμε πληρώνοντας ακριβά και που δεν πρέπει να το ξεχάσουμε ποτέ» (Κλοντ Λεβί-Στρος)

(από το δελτίο τύπου για την εκδήλωση)

-«Μαθήματα από τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης»…

Bundesarchiv_Bild_183-S38324,_Tag_von_Potsdam,_Adolf_Hitler,_Paul_v__Hindenburg

(Στις 30 Ιανουαρίου 1933 ο Χίντενμπουργκ ανέθεσε στον Χίτλερ την καγκελαρία του Ράιχ, υπογράφοντας την πράξη θανάτου της δημοκρατίας και την επικράτηση των απολυταρχικών και εθνικιστικών δυνάμεων. Ήδη από το 1923 Βαυαροί στασιαστές, μεταξύ των οποίων ο Αδόλφος Χίτλερ, είχαν συλληφθεί έπειτα από την αποτυχία του Πραξικοπήματος του Μονάχου για την ανατροπή της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης.)

-Παραθέτω εδώ τη μία από τις τρεις ομιλίες της εκδήλωσης, αυτή του καθηγητή Πολυμέρη Βόγλη, με τίτλο «Μαθήματα από τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης»:

«Το Εθνικοσοσιαλιστικό Γερμανικό Εργατικό Κόμμα, όπως είναι η πλήρης ονομασία του ναζιστικού κόμματος, εισβάλει ξαφνικά στην κεντρική πολιτική σκηνή της Γερμανίας στις εκλογές του 1930. Ενώ μέχρι τότε ήταν ένα μικρό κόμμα, τότε μετατρέπεται σε μεγάλη πολιτική δύναμη. Στις εκλογές του 1928 το ναζιστικό κόμμα είχε λάβει 809.000 ψήφους (2.5%) και είχε εκλέξει 12 βουλευτές, δύο χρόνια μετά έλαβε 6.400.000 ψήφους (18.3%) και είχε εκλέξει 107 βουλευτές. Τον Ιούλιο του 1932, δύο χρόνια μετά, επρόκειτο να γίνει το πρώτο κόμμα με το εντυπωσιακό ποσοστό 37,4%.

Το ναζιστικό κόμμα ήταν ένα σχετικά καινούργιο κόμμα, είχε ιδρυθεί το 1920 ως μετεξέλιξη του Γερμανικού nazismo%20(61)_414x290Εργατικού Κόμματος το οποίο είχε ιδρυθεί το 1919. Το Εθνικοσιαλιστικό Κόμμα ήταν ένα από τα πολλά εθνικιστικά κόμματα και οργανώσεις που είχαν ξεπηδήσει μετά τη λήξη του Α ΠΠ και την ήττα της Γερμανίας. Ο εθνικισμός, είχε βαθιές ρίζες στη Γερμανία όπως και σ’ όλη την Ευρώπη, αλλά δεν υποχώρησε λόγω του πολέμου αντίθετα μετά το 1918 διαδόθηκε και έγινε πολύ πιο επιθετικός. Οι λόγοι για τον παροξυσμό του εθνικισμού στη Γερμανία ήταν βασικά δύο: αφενός η ήττα της Γερμανίας και η συνθήκη των Βερσαλλιών και αφετέρου η απειλή του κομμουνισμού. Το ναζιστικό κόμμα θα μπολιάσει τον εθνικισμό με τον αντισημιτισμό, ο οποίος είχε ιδιαίτερη απήχηση στη γερμανική κοινωνία.
Ο ναζισμός έχει απήχηση, όπως έχει επισημάνει ο Πάξτον σε μια εξαιρετική μελέτη του, επειδή δεν απευθύνεται τόσο στη λογική όσο στα υφέρποντα πάθη και το συναίσθημα. Στις ομιλίες του ο Χίτλερ συστηματικά και επιδέξια καλλιεργούσε τα συναισθήματα του φόβου και του μίσους. Από τη μια ήταν ο φόβος της κοινωνικής αποσύνθεσης και της ηθικής και βιολογικής παρακμής του έθνους, ο κίνδυνος των εξωτερικών και εσωτερικών εχθρών που κινούνταν συνομωτικά κατά της πατρίδας και της φυλής. Από την άλλη πλευρά ήταν το μίσος ως κίνητρο για τη δράση εναντίον όλων όσοι ήταν υπεύθυνοι για την παρακμή του έθνους.
Η άνοδος της δύναμης του ναζιστικού κόμματος στη δεκαετία του 1920 μπορεί να μην ήταν εντυπωσιακή αλλά reichstagπάντως ήταν αξιοπρόσεκτη. Το 1921 είχε 3.000 μέλη, δύο χρόνια αργότερα το 1923 είχε 55.000 μέλη. Την ίδια εποχή είναι που θα επιχειρήσει για πρώτη φορά να εισβάλει βίαια στην κεντρική πολιτική σκηνή, με το «πραξικόπημα της μπυραρίας» στο Μόναχο το Νοέμβριο του 1923. Ο Χίτλερ καταδικάστηκε σε πέντε χρόνια φυλακή αλλά βγήκε από τη φυλακή 8 μήνες μετά την καταδίκη του. Το εθνικοσιαλιστικό κόμμα τέθηκε εκτός νόμου, το 1925 ήταν ξανά νόμιμο. Η ευμένεια της δικαιοσύνης απέναντι στους εθνικιστές και τους ναζί οφείλεται στο ότι η Δημοκρατία της Βαϊμάρης σε όλους τους τομείς και τους θεσμούς, όπως στρατός, εκπαίδευση, δικαιοσύνη συνέχισε να στελεχώνεται από ανθρώπους που είχαν υπηρετήσει τον Κάιζερ. Έτσι στην καρδιά των θεσμών συνέχισαν να υπηρετούν άτομα κυρίως από ανώτερα στρώματα, γαλουχημένοι με τα ιδανικά του εθνικισμού και της αυτοκρατορίας, συντηρητικούς, χωρίς καμιά εμπιστοσύνη στη δημοκρατία.
Η οικονομική κρίση του 1929 έθεσε σε δοκιμασία το πολιτικό σύστημα της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Ο «συνασπισμός» της Βαϊμάρης, δηλαδή η συνεργασία του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος με τα φιλελεύθερα-κεντρώα κόμματα (το Κόμμα του Κέντρου, το Δημοκρατικό Κόμμα και το Λαϊκό Κόμμα) κλονίστηκε. Σχηματοποιώντας λίγο, θα έλεγα ότι στο υπόβαθρο της πολιτικής κρίσης ήταν η διάλυση της συναίνεσης μεταξύ εργατικών και μεσαίων στρωμάτων, που εκφραζόταν μέσα από το «συνασπισμό» της Βαϊμάρης. Οι διαφωνίες για την αντιμετώπιση της ανεργίας και του δημοσιονομικού προβλήματος θα βρεθεί στο επίκεντρο της διαμάχης των εταίρων της κυβέρνησης Μύλλερ. Από τη μια πλευρά οι Σοσιαλδημοκράτες υποστήριζαν την αύξηση της φορολογίας για να καλυφθούν οι δαπάνες των επιδομάτων ανεργίας, και από την άλλη το Γερμανικό Λαϊκό Κόμμα που υποστήριζε μείωση των επιδομάτων της ανεργίας και αύξηση των εισφορών των εργαζομένων. Η πτώση της κυβέρνησης Μύλλερ τον Μάρτιο του 1930 και στην αρχή του τέλους της Βαϊμάρης. Η πολιτική του επόμενοι καγκελάριου Μπρύνινγκ κινήθηκε στην κατεύθυνση της συντριβής του κοινωνικού κράτους που είχε οικοδομηθεί στα χρόνια της Βαϊμάρης. Τα αποτελέσματα ήταν τραγικά: ούτε η κατάσταση της γερμανικής οικονομίας, ενώ η ανεργία σημείωσε ρεκόρ φθάνοντας το 40% του ενεργού πληθυσμού το 1932. Πάντως δεν ήταν οι άνεργοι αυτοί που στράφηκαν στον Χίτλερ. Το 1932 το μεγαλύτερο ποσοστό των ψηφοφόρων του Ναζιστικού Κόμματος προερχόταν από τα μεσαία στρώματα και τις αγροτικές περιοχές –άλλωστε τα 2/3 των μελών του Ναζιστικού Κόμματος προερχόταν από μικροαστικά στρώματα. Άρα δεν ήταν η ανεργία και η περιθωριοποίηση που έσπρωξαν ένα μεγάλο τμήμα της γερμανικής κοινωνίας στους ναζί, αλλά περισσότερο ο φόβος της προλεταριοποίησης των μεσαίων στρωμάτων.

Υπήρχε δυνατότητα να αποτραπεί η άνοδος του Χίτλερ στην εξουσία; Το ενδιαφέρον είναι ότι η εκλογική δύναμη του ναζιστικού κόμματος για πρώτη φορά φαινόταν να συρρικνώνεται. Μεταξύ των εκλογών του Ιουλίου και των 18bdd04e288fc232234be2fb5ea8bf38_xlεκλογών του Νοεμβρίου 1932 το ποσοστό του μειώθηκε κατά 10%. Για μια σειρά από λόγους τα κόμματα δεν έκαναν τίποτα για να αποτρέψουν την κατάληψη της εξουσίας από τον Χίτλερ. Η ενίσχυση της εκτελεστικής εξουσίας σε βάρος της κοινοβουλευτικής και η πολιτική αστάθεια, οδήγησαν τα συντηρητικά κόμματα να αναζητήσουν αυταρχικές λύσεις. Προτιμήθηκε η λύση Χίτλερ επειδή θεωρούσαν ότι θα μπορούσαν να τον ελέγχουν. Εάν οι αστικές δυνάμεις ήταν διατεθειμένες να συνεργαστούν με τον Χίτλερ, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και το Κομμουνιστικό Κόμμα δεν μπόρεσαν να συνεργαστούν για να αποτρέψουν αυτήν την εξέλιξη.
Η συζήτηση για την άνοδο του ναζισμού στη Γερμανία και την κατάλυση της δημοκρατίας της Βαϊμάρης νομίζω ότι μπορεί να είναι πολλαπλά χρήσιμη σήμερα. Ο ναζισμός δεν αναπτύχθηκε σε «ιστορικό κενό», δεν έχει να κάνει με την ιδιοσυγκρασία των Γερμανών ούτε ήταν απλά το επίτευγμα ενός παράφρονα δημαγωγού. Ο ναζισμός εμφανίστηκε σε ένα περιβάλλον που ήταν ήδη πολύ διαδεδομένες οι ιδέες του εθνικισμού, του αντικομμουνισμού και του αντισημιτισμού. Ο ναζισμός μπόρεσε να αναπτυχθεί γιατί συνάντησε την ανοχή του κράτους και θεσμών όπως η δικαιοσύνη, ο στρατός και η εκπαίδευση. Τέλος, ο ναζισμός μπόρεσε να εδραιωθεί ως πολιτική δύναμη σε μια συγκυρία βαθιάς οικονομικής και πολιτικής κρίσης. Η αδυναμία των πολιτικών κομμάτων να αντιμετωπίσουν μια οικονομική κρίση που διέλυε την κοινωνία είχε ως συνέπειες αφενός να κλονιστεί το πλαίσιο του πολιτικού συστήματος που επέτρεπε τις συνεργασίες και αφετέρου να διοχετευθεί η κοινωνική δυσαρέσκεια και ο φόβος σε αντιδημοκρατικές δυνάμεις. Ίσως, τελικά το τελευταίο να είναι και το πιο σημαντικό. Στα τελευταία χρόνια της δημοκρατίας της Βαϊμάρης, όλο και λιγότερες δυνάμεις πίστευαν στην αξία της δημοκρατίας, όλο και λιγότερες δυνάμεις ήταν διατεθειμένες να την υπερασπιστούν. Σε κάθε περίπτωση, μάλλον δεν είχαν καν αντιληφθεί το μέγεθος της απειλής που συνιστούσε ο Χίτλερ όχι μόνο για τη Γερμανία αλλά για ολόκληρο τον κόσμο.»

Ο Σεφέρης και ο Ρίτσος για την Κύπρο…

602858_581574395188622_1790189186_n

«Στον Κόσμο της Κύπρου, Μνήμη και Αγάπη

…Κύπρον, ου μ’ εθέσπισεν…»

(Γ. Σεφέρης, Ημερολόγιο Καταστρώματος, Γ’)

 

-Γ. Σεφέρης: “…Μεγάλος πόνος είχε πέσει στην Ελλάδα.

Τόσα κορμιά ριγμένα

στα σαγόνια της θάλασσας στα σαγόνια της γης.

τόσες ψυχές δοσμένες στις μυλόπετρες, σαν το σιτάρι…

Δακρυσμένο πουλί,

στην Κύπρο τη θαλασσοφίλητη…

δεν το ‘χει μες στη μοίρα του ν’ ακούσει

μαντατοφόρους που έρχουνται να πούνε

πως τόσος πόνος τόση ζωή

πήγαν στην άβυσσο

για ένα πουκάμισο αδειανό για μιαν Ελένη.

(απόσπασμα από το ποίημα «Ελένη»)

 9skitso--6-thumb-small

Γ. Σεφέρης, «ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ»

         (Στον ζωγράφο Διαμαντή)

 

«Η μικρή κουκουβάγια ήτανε πάντα εκεί

σκαρφαλωμένη στ’ ανοιχτάρι τ’ Άγιου Μάμα,

παραδομένη τυφλά στο μέλι του ήλιου

εδώ ή αλλού, τώρα, στα περασμένα: χόρευε

μ’ ένα τέτοιο ρυθμό το φθινόπωρο.

Άγγελοι ξετυλίγανε τον ουρανό

και χάζευε ένας πέτρινος καμαροφρύδης

σε μια γωνιά της στέγης.

Τότες ήρθε ο καλόγερος· σκουφί, κοντόρασο, πέτσινη ζώνη,

κι έπιασε να πλουμίζει την κολόκα.

Άρχισε απ’ το λαιμό: φοινικιές, λέπια, και δαχτυλίδια.

Έπειτα, κρατώντας στην πλατιά παλάμη τη στρογγυλή κοιλιά,

έβαλε τον παραυλακιστή, τον παραζυγιαστή, τον παραμυλωνά, και τον κατάλαλο·

έβαλε την αποστρέφουσα τα νήπια και την αποκαλόγρια·

και στην άκρη, σχεδόν απόκρυφο, τ’ ακοίμητο σκουλήκι.

Ήταν ωραία όλ’

αυτά, μια περιδιάβαση.

Όμως το ξύλινο μαγγανοπήγαδο— τ’ αλακάτιν,

κοιμισμένο στον ίσκιο της καρυδιάς

μισό στο χώμα και μισό μέσα στο νερό,

γιατί δοκίμασες να το ξυπνήσεις;

Είδες πως βόγκηξε. Κι εκείνη την κραυγή

βγαλμένη απ’ τα παλιά νεύρα του ξύλου

γιατί την είπες φωνή πατρίδας;»

 (Γ. Σεφέρης, Ποιήματα, Ίκαρος)

*Ακούστε μελοποιημένο το ποίημα του Γ. Σεφέρη, «Αγιανάπα Β’ (Κάτω από τη γέρικη συκομουριά) τραγουδισμένο από τη Νένα Βενετσάνου, εδώ…

 2skitso--6-thumb-large

-Γιάννης Ρίτσος, “Ύμνος και θρήνος για την Κύπρο”
Νησί πικρό, νησί γλυκό, νησί τυραγνισμένο
κάνω τον πόνο σου να πω και προσκυνώ και μένω.
Εσύ της θάλασσας ρυθμός, ολάνθιστο κλωνάρι,
πώς σου μαδήσαν τ΄άνθια σου διπλοί, τριπλοί βαρβάροι.
Τι θλιβερά που σεργιανάν τριγύρω σου τα ψάρια
κι αντίχριστοι να παίζουνε την τύχη σου στα ζάρια.
Κουράγιο, μικροκόρη μας, που μας εγίνης μάνα
Ύμνος και Θρήνος της ζωής κι ανάστασης καμπάνα.

Επανάσταση του 1821: θρύλοι και μύθοι….

       

Πίνακας του Θεόφιλου

Πίνακας του Θεόφιλου

                                                   «…ἐξ ἱστορίας ἀναιρεθείσης τῆς ἀληθείας

              τὸ καταλειπόμενον αὐτῆς ἀνωφελὲς γίνεται διήγημα.» (Πολύβιος, 203 π.Χ.-120 π.Χ.)

Καμία «εθνική ιστορία», κι όχι αποκλειστικά η ελληνική, δεν νοείται δίχως απαλοιφές, παραγνωρίσεις, αλλεπάλληλες διηθήσεις του ιστορικού υλικού στην κρησάρα του «ένδοξου» και του «πρέποντος»- το οποίο εξισώνεται άγαρμπα με όντως υπάρξαν-, δίχως αγιογραφήσεις, μύθους και θρύλους. Το «εθνικό αφήγημα», για να χρησιμοποιήσουμε ένα σχετικά νέο όρο, βρίσκεται πολύ πιο κοντά στη λογοτεχνία και τις μυθοπλαστικές της τεχνικές παρά στην επιστήμη, όσο κι αν αυτοπροβάλλεται σαν προϊόν μιας δίκαιης αυστηρότητας.

Τέτοιους μύθους και θρύλους, τέτοιες αποσιωπήσει εμπεριέχει φυσικά και η ανάγνωσή μας, η επίσημη και κανονική, της Επανάστασης του ’21, η οποία, όπως κάθε μεγάλος πόλεμος, προκάλεσε έναν δεύτερο πόλεμο, εσωτερικό, στο πεδίο των γραμμάτων πλέον και όχι των αρμάτων, με πολλά τα ζητούμενα, ανάμεσά τους και το πόσο εύλογο είναι ιστορικά να χαρακτηρίζεται «παλιγγενεσία» ο (ξε)Σηκωμός.

Σήμερα, ας πούμε, είναι αυτονόητο να βλέπουμε τη ζωγραφισμένη μορφή του «απρόβλεπτου» Οδυσσέα Ανδρούτσου στις σχολικές αίθουσες- αλλά για περίπου μισόν αιώνα μετά τη δολοφονία του από ελληνικά χέρια, που σκηνοθετήθηκε σαν αυτοκτονία, ως το 1872 δηλαδή, οπότε αποκαταστάθηκε η μνήμη του, ήταν αυτονόητος ο εξοβελισμός του από το πάνθεον των ηρώων.

Αυτονόητη είναι κι η ανάρτηση της εικόνας του ομοίως «απρόβλεπτου» Καραϊσκάκη, αλλά όχι αυτονόητη η οδυνηρά έντιμη ανακοίνωση στην ευαίσθητη μαθητική ακοή των συμβάντων που οδήγησαν στο θάνατό του- σε μιαν ακόμη αδελφοκτονία.

Ομοίως αυτονόητο, εδραίο αυτονόητο, υπήρξε και το «Κρυφό Σχολειό», ώσπου πήρε να κλονίζεται κι αυτό, και τώρα πια χαρακτηρίζεται μετριοπαθώς «θρύλος» ακόμη και στα σχολικά εγχειρίδια. Κι ωστόσο, την ιστορία συνέχιζαν να τη συν-γράφουν, μέχρι πριν μια δεκαετία, τα χαρτονομίσματα των διακοσίων δραχμών, με την κατά Νικόλαο Γύζη εικόνα του «Κρυφού Σχολειού», αλλά και τα «κρυφά σχολειά που διαφημίζονται (ή «ανακατασκευάζονται») σε διάφορες περιοχές της χώρας.

Αυτονόητος επιπλέον είναι, τέτοιες μέρες, κι ο δανεισμός στίχων ή προτροπών του Διονύσιου Σολωμού για τις ανάγκες της εθιμικής ρητορείας. Αλλά καθόλου αυτονόητη δεν είναι η δυσάρεστη υπόμνηση ότι επί δεκαετίες απαγορευόταν σιωπηρώς ή και με απανταχούσες η διδασκαλία των στροφών του «Ύμνου εις την ελευθερίαν» που, ιστορώντας την άλωση της Τριπολιτσάς, συνθέτουν ένα φρικτό τοπίο «με ολοσκόρπιστα μυαλά,/ και με ολόσχιστα κρανία/ σωθικά λαχταριστά», τοπίο που συγκλονίζει τη σολωμική μούσα, την απομακρύνει από τα τερεότυπα του αίνου και την πείθει να αναφωνήσει, ανθρώπινη πια, οικουμενική, και όχι εθνική: «Ω! φθάνει,/ φθάνει, έως πότε οι σκοτωμοί;».

Αυτονόητη επίσης είναι η  λογοκριμένη ενσφήνωση στους πανηγυρικούς της σολωμικής φράσης: «κλείσε μέσα στην ψυχή σου την Ελλάδα και θα νιώσεις κάθε είδους μεγαλείο»- λογοκριμένη από τους ρήτορες πανηγυριστές, γιατί παραλείπουν εκείνο το «ανθελληνικό» κατά τη γνώμη τους μετά τη λέξη «Ελλάδα» «ή ό, τι άλλο», αφού ολοκληρωμένη η σολωμική φράση μεταφρασμένη από τα ιταλικά είναι: ««κλείσε μέσα στην ψυχή σου την Ελλάδα (ή ό, τι άλλο) και θα νιώσεις κάθε είδους μεγαλείο».

Στην αρμαθιά των αυτονοήτων και των μυθευτικών στοιχείων από τα οποία κρέμεται η λειψή γνώση μας για την Επανάσταση του ’21 πρωτεύουσα θέση κατέχει ο θρύλος της Αγίας Λαύρας, καθώς μαθαίνουμε ότι στο μοναστήρι, ανήμερα του Ευαγγελισμού, ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ευλόγησε τα όπλα των συναγμένων πολεμάρχων και το λάβαρο της εξέγερσης. Για να συνάψει σε ζεύγος αχώριστο το έθνος (ή το γένος)με την ορθοδοξία, ο θρύλος λάθεψε, εσκεμμένα βέβαια, και ως προς την ημέρα που άρχισε η Επανάσταση και ως προς το ρόλο του Παλαιών Πατρών Γερμανού και ως προς τον τόπο που αποτέλεσε το λίκνο της εξέγερσης.

Την πρώτη επαναστατική σημαία λοιπόν, ένα κόκκινο πανί με μαύρο σταυρό στο κέντρο του, την ύψωσε ο Ανδρέας Λόντος, αρχικά στο Αίγιο, στις 23 Μάρτη, και δύο μέρες έπειτα, στις 25, στην Πάτρα, όπου κι έλαβε τον ευλογία του Γερμανού, ο οποίος σύρθηκε από τα επαναστατικά γεγονότα για να στηρίξει εν τέλει την εξέγερση.

 

 

 

Πες το με ποίηση (5): «Πληγωμένη άνοιξη»…

_1_~1

-«Έαρ μικρό έαρ βαθύ έαρ συντετριμμένο» (Νίκος Καρούζος)

 

“Η άνοιξη αυτή μας βρήκε όλους απροετοίμαστους

κι ανόρεξους ή αδιάφορους –

απροετοίμαστη κι η άνοιξη, σε κάθε της βήμα κοντοστέκεται

σαστίζει και σωπαίνει κάτω απ’ τα λίγα της δέντρα– δε ρωτάει.

Το φως επιστρέφει

απ’ το περσινό καλοκαίρι κατάκοπο κι αφηρημένο, απόμακρο,

παραξενεμένο απ’ την καινούρια του νεότητα…”

(Γ. Ρίτσος, Οδηγός ασανσέρ, Κέδρος)

 

Πίνακας του Picasso

Πίνακας του Picasso

Μίλτος Σαχτούρης, «Ἡ πληγωμένη  Ἄνοιξη»

 

“Ἡ πληγωμένη Ἄνοιξη τεντώνει τὰ λουλούδια της
οἱ βραδινὲς καμπάνες τὴν κραυγή τους
κι ἡ κάτασπρη κοπέλα μέσα στὰ γαρίφαλα
συνάζει στάλα-στάλα τὸ αἷμα
ἀπ᾿ ὅλες τὶς σημαῖες ποὺ πονέσανε
ἀπὸ τὰ κυπαρίσσια ποὺ σφάχτηκαν
γιὰ νὰ χτιστεῖ ἕνα πύργος κατακόκκινος
μ᾿ ἕνα ρολόγι καὶ δυὸ μαύρους δεῖχτες
κι οἱ δεῖχτες σὰ σταυρώνουν θά ῾ρχεται ἕνα σύννεφο
κι οἱ δεῖχτες σὰ σταυρώνουν θά ῾ρχεται ἕνα ξίφος
τὸ σύννεφο θ᾿ ἀνάβει τὰ γαρίφαλα
τὸ ξίφος θὰ θερίζει τὸ κορμί της”

(Μίλτος Σαχτούρης, Ποιήματα, 1945-1971, Κέδρος)

 EYAG2

Βύρων Λεοντάρης, «Το αίμα της άνοιξης»

 

“Ετούτη η άνοιξη έχασε πολύ αίμα

Άνοιξη όλο καρδιά

Άνοιξη όλο ξεκίνημα

Ετούτη η άνοιξη πληγώθηκε βαριά

– νιότη μας έχασες πολύ αίμα […]

Άνοιξη όλο ξαστεριά

άνοιξη όλο στήθος,

γενναία μας άνοιξη, πληγώθηκες βαριά

-νιότης μας έχασες πολύ αίμα.

Μάτωσαν  όλες οι αυγές, βαρύνανε τα αρώματα,

τρομάζει ο άνεμος, τινάζεται- αίμα μπρος και πίσω του,

αίμα παντού-

δεν ξέρει πια που να καλπάσει…[…]

ετούτη η άνοιξη πληγώθηκε βαριά

-νιότη μας έχασες πολύ αίμα.

Είδαμε ουρανούς θολούς από χειρονομίες απελπισίας,

ημέρες πιο σπαραχτικές κι από το πρόσωπο τρελού παιδιού,

βαδίσαμε στην  άμμο, που βουλιάζει,

ήρθαν πειρατικά στη χώρα της καρδιάς

-πολλά χέρια χαθήκαν μέσα απ’ τα δικά μας,

πολλά γράμματα μείνανε χωρίς απάντηση,

γράμματα που, άσπρες πυρκαγιές εξόριστες, περιδινούνται

στο πέλαγος της πίκρας.

 

Όμως παλέψαμε σκληρά,

για να μη γίνουμε του πόνου παίγνια,

για να μην πούμε: «Φτάνει πια,

αρκετά βασανίστηκε ο άνθρωπος στη γη.

Τώρα ας χαθούμε. Ας παραδώσουμε την ελπίδα στον όλεθρο

κι ας συντριφτεί το μέτωπό της

στα παγωμένα σκαλοπάτια των μνημείων

κι ας σαλπίσει υποχώρηση το θάρρος».

 

Για να μην πούμε: «Φτάνει πια,

τώρα ας χαθούμε, ας μη γεννούμε άλλα παιδιά»,

για να μην πούμε: «Φτάνει πια»

 και μείνουν οι οχιές να γεννούν οχιές,

τα τέλματα να ξερνούν τέλματα,

και δεν είναι πια στόματα να φιλιούνται

και δεν είναι πια δάχτυλα να παρηγορούν,

βήματα να θροΐζουν την άνοιξη,

 

μα μοναχά τα σύννεφα να βήχουν,

μα μόνο τα παράλυτα βουνά

κι οι φρικαλέες χειρονομίες των κεραυνών

και σαν κουφοί, ακατάληπτα,

νεκροταφεία να μιλούν με νεκροταφεία…

γι αυτό παλέψαμε σκληρά.

Ποιος έχει τώρα δάχτυλα να λογαριάσει,

χείλια να τραυλίσει,

τι χάσαμε και τι κερδίσαμε;

 Όρθιοι, με ακόπαστη μανία της ομορφιάς στο πρόσωπο,

Αλύγιστοι καταμεσί στη θύελλα καταχτήσαμε

την αστραπή της δύσκολης ελπίδας.”

(Βύρων Λεοντάρης, Ψυχοστασία, ύψιλον/βιβλία)

 261777_117540695006654_113238925436831_142811_4707260_n

Κώστας Καρυωτάκης, «Άνοιξη»

“Έτσι τους βλέπω εγώ τους κήπους.

Στον κήπο απόψε μου μιλεί μια νέα μελαγχολία.
Βυθίζει κάποια μυγδαλιά τον ανθοχαμόγελό της
στου βάλτου το θολό νερό. Και η θύμηση τής νιότης
παλεύει τόσο θλιβερά την άρρωστη ακακία…
Εξύπνησε μια κρύα πνοή μες στη σπασμένη σέρα,
όπου τα ρόδα είναι νεκρά και κάσα η κάθε γάστρα.
Το κυπαρίσσι, ατελείωτο σα βάσανο, προς τ’ άστρα
σηκώνει τη μαυρίλα του διψώντας τον αέρα.
Και πάνε, πένθιμη πομπή λες, της δεντροστοιχίας
οι πιπεριές και σέρνονται τα πράσινα μαλλιά τους.
Οι δύο λατάνιες ύψωσαν μες στην απελπισία τους
τα χέρια. Κι είναι ο κήπος μας κήπος μελαγχολίας.”

(Κ. Καρυωτάκης, Άπαντα, εκδ. Πέλλα)

*«Μπορείς να κόψεις όλα τα λουλούδια, αλλά δεν μπορείς να εμποδίσεις την Άνοιξη να “ρθει» (Pablo Neruda)

Το κυπριακό «ΟΧΙ», γιατί δεν θα χρεοκοπήσει η Κύπρος, κι ένα υστερόγραφο…

577084_569189069766340_788780810_n

Το «ΟΧΙ» της κυπριακής βουλής τείνει να μετατρέψει την Κύπρο από «Κούβα της Μεσογείου», όπως κάποτε λεγόταν σε «Ισλανδία της Μεσογείου». Υπό όρους δε, μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά όχι μόνο για την Κύπρο αλλά για το σύνολο της ευρωζώνης.

Τα έντρομα ελληνικά ΜΜΕ και οι παράγοντες της τρικομματικής κυβέρνησης μας εξηγούν πόσο διαφορετικά και μικρότερα είναι τα μεγέθη της κυπριακής οικονομίας από αυτά της ελληνικής και των υπολοίπων κρατών της Ευρωζώνης. Έχουν απόλυτο δίκιο. “Ξεχνούν” όμως επίσης ότι και οι διαπραγματευτικές δυνατότητες στη βάση του συστημικού κινδύνου είναι εξίσου μικρότερες από πλευράς Κύπρου.

Πάντα στη βάση κάθε διαπραγμάτευσης με την όποια χώρα ευρίσκετο ο κίνδυνος του ντόμινο από τη συστημική επίδραση της άτακτης στάσης πληρωμών ενός κράτους- μέλους του ευρώ ή της εξόδου από το ευρώ. Η διαδικασία δε των διαπραγματεύσεων ήταν πανομοιότυπη: η Γερμανία άφηνε την κρίση σε κάθε χώρα να εξελιχθεί μέχρι το μη περαιτέρω αντιμετωπίζοντάς την ως αρχικά μονοδιάστατα εθνικό ζήτημα. Έπειτα, η κάθε χώρα αναγκαζόταν έχοντας γονατίσει- ή επειδή η κυβέρνησή της διατεινόταν ότι η χώρα είχε γονατίσει- να αιτηθεί βοήθεια.

Και έπειτα με προεξάρχουσα τη Γερμανία και τους στενούς συμμάχους της ετίθεντο οι εξοντωτικοί όροι στο πλαίσιο εκβιαστικών διλημμάτων και ηθικιστικών, τιμωρητικών προτροπών. Κανείς μέχρι το όχι της κυπριακής βουλής δε διανοήθηκε να επιστρέψει το μπαλάκι στη Γερμανία ώστε να διαγνώσει την αντίδρασή της.

Είναι βέβαιο ότι η Γερμανία δε θα υποχωρήσει εύκολα. Αφενός γιατί θεωρεί ότι αν κάνει πίσω θα ανοίξει δρόμο για αντίστοιχες συμπεριφορές και από άλλα κράτη- μέλη της ΟΝΕ και αφετέρου επειδή εκτιμά ότι η Κύπρος δεν αποτελεί συστημικό κίνδυνο (λάθος τους!). Η Γερμανία θα πιέσει την κυπριακή δημοκρατία, ελπίζοντας να την κάνει εν τέλει να λυγίσει.

cyprus_poster

-Το πρόβλημα της Κύπρου και η Αριστερά…

Σήμερα λοιπόν, χάρη στο «ΟΧΙ» της κυπριακής βουλής διαμορφώνεται ένα «άνοιγμα» στο ασφυκτικό πλαίσιο που έχει επιβληθεί στην ευρωζώνη. Η πορεία είναι αμφίβολη από εδώ και πέρα και επικίνδυνη. Εδώ όμως, που ένα νέο «κυπριακό» ζήτημα διαμορφώνεται με πανευρωπαϊκές και διεθνείς επιπτώσεις και ενόσω οι δεξιές, μνημονιακές δυνάμεις της Ελλάδας είναι απολύτως έκθετες, η αριστερά καλείται να αναλάβει τον πρωτοπόρο ρόλο.
Πρώτον, θέτοντας το καθαρό πολιτικό ζήτημα σε εθνικό επίπεδο της συμπαράστασης στην κυπριακή δημοκρατία. Η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε τη λογική του «η Κύπρος βρίσκεται μακριά». Η αριστερά οφείλει να συνδέσει το κοινωνικό με το πατριωτικό ζήτημα όπως και σε άλλες φάσεις της ιστορίας της έκανε με επιτυχία.

Δεύτερον, πρέπει να αποπειραθεί να παίξει ρόλο σε μια ευρύτερη συνεννόηση. Αν μπορεί η Κύπρος, τότε μπορούν και η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ιταλία, με την τελευταία ακόμα πασχίζει να συγκροτήσει κυβέρνηση. Η συνεννόηση αυτή πρέπει να κατατείνει προς την απαίτηση πλήρους αλλαγής πολιτικής προς αναπτυξιακή και κοινωνικά δίκαιη κατεύθυνση, με κλιμάκωση της σύγκρουσης έως την έξοδο από το ευρώ. Το ευρώ δεν είναι φετίχ ούτε θέσφατο υπέρτερο της δημοκρατίας και της κοινωνικής επιβίωσης. Αυτό πρέπει να ειπωθεί πλέον καθαρά.

Τρίτον, η αριστερά πρέπει να κινητοποιήσει το λαό και να χτίσει την πίεση υπέρ της έμπρακτης αλληλεγγύης στην Κύπρο. Ο κυπριακός λαός δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί μόνος του. Η ισχυρότερη συμπαράσταση που μπορεί να του προσφερθεί είναι να αποδειχτεί το «όχι» του όντως συστημικό. Και αυτό προϋποθέτει 2,3, πολλά «όχι» στην ευρωπαϊκή περιφέρεια. Να η νέα μεγάλη πρόκληση για την αριστερά στη χώρα μας και όχι μόνο.

-Γιατί δεν θα χρεοκοπήσει η Κύπρος…

Στους λεονταρισμούς και τσαμπουκάδες του ανελέητου και κυνικού Σόιμπλε που θέλει να τελειώσει την Κύπρο, υπάρχει ένα μυστικό για το οποίο δεν γίνεται κουβέντα στο Βερολίνο.

Και το μυστικό αυτό είναι ότι οι γερμανικές τράπεζες είναι εκτεθειμένες κατά 5,9% δισεκατομμύρια ευρώ στο κυπριακό τραπεζικό σύστημα.

Δηλαδή η Κύπρος (κράτος, ιδιώτες και επιχειρήσεις) έχουν ανοιχτά δάνεια με γερμανικές τράπεζες ύψους 5,9 δισ. και η Γερμανία είναι σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών, ο δεύτερος μεγάλος πιστωτής της Κύπρου μετά τη Ρωσία.

Γι’ αυτό και δεν θα αφήσουν οι Γερμανοί να καταρρεύσει οικονομικά και να πτωχεύσει η Κύπρος. Γιατί αυτόματα χάνουν τα λεφτά τους οι γερμανικές τράπεζες και αυτόματα μπαίνουν στο κόκκινο και στις αρνητικές προβλέψεις των διεθνών οίκων αξιολόγησης.

Φυσικά αυτό το λεπτό και κρίσιμο σημείο στη σύγκρουση Βρυξελλών-Λευκωσίας το γνωρίζουν όλοι, από Μέρκελ και Σόιμπλε μέχρι Πούτιν, Αναστασιάδη και Σαμαρά, αλλά δεν το αγγίζουν καθόλου γιατί η απλή και μόνο αναφορά του μπορεί να προκαλέσει τεράστια τραπεζική αναταραχή στη Γερμανία και να χαλάσει η «σούπα» που έχουν ετοιμάσει για την Κύπρο, Μέρκελ και λοιποί συγγενείς.

Λύση θα βρεθεί. Και θα είναι πολύ επώδυνη για την Κύπρο. Αλλά η μεγαλόνησος δεν θα βυθιστεί στο χάος της χρεοκοπίας, γιατί όπως λένε πολλοί τελικά είναι καλύτερο να χρωστάς, παρά να σου χρωστάνε.

197204_569213979763849_988001564_n

Υ.Γ: Για να βάζουμε κάποια πράγματα στη θέση τους, μετά την κρίση στην Κύπρο, γιατί μ’ αυτά που διαβάζω το τριχωτό της κεφαλής μου αποχωρεί με ταχύτατους ρυθμούς:
Ο Πούτιν δεν είναι ο Άγιος Πέτρος (δεν είναι καν άγιος)

Η Ρωσία δεν είναι η ΕΣΣΔ. Το σύστημα της είναι ο καπιταλισμός και μάλιστα εκ των αγριότερων. Όσοι έχουν μείνει στη δεκαετία του ’80 ας κινήσουν σιγά- σιγά. Έχει πολύ δρόμο μέχρι το 2013.

Οι γερμανοί κυβερνώντες δεν είναι ευρωπαϊστές. Είναι ένα διαστροφικό μείγμα νεοφιλελεύθερων εθνικιστών.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει τα πάντα για να πάρουν χαμπάρι οι νότιοι ότι θα είναι η εργασιακή Κίνα των βορείων. Αλλά οι νότιοι από τον νταλγκά τους έχουν πιει πολλά ούζα και δεν το καταλαβαίνουν.

Το μαύρο χρήμα δεν υπάρχει μόνο στην Κύπρο. Υπάρχει σε όλον τον κόσμο. Το παραδοσιακότερο πλυντήριο βρίσκεται στο κέντρο της Ευρώπης.

Το κύριο βάρος για τις αδύναμες οικονομίες της Ευρώπης είναι το ίδιο το ενιαίο νόμισμα. Το ότι δεν το ομολογούν οι ίδιοι δεν σημαίνει ότι δεν συμβαίνει.

Όταν πεις «όχι» στον ισχυρό να περιμένεις με σιγουριά τον εκβιασμό. Κι όταν έρθει ο εκβιασμός πρέπει να είσαι αποφασισμένος. Αν είσαι απλώς αμήχανος το παιχνίδι έχει χαθεί.
*Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες ο Σαμαράς βρίσκεται στη ζωή (το λέω για όσους έχετε ανησυχήσει λόγω της παρατεταμένης σιωπής του)

Παγκόσμια ημέρα ποίησης, 21 Μάρτη 2013: Ελύτης, Οκτάβιο Παζ, Ρίτσος, Λειβαδίτης…

1972Poesie

-«Τα ποιήματα είναι οι προσευχές εκείνων που δεν πιστεύουν (στο Θεό)»

(Χέρτα Μύλλερ, Γερμανίδα ποιήτρια, Νόμπελ 2009)

 

-Γράφει ο Κωστής Παλαμάς (Άπαντα, τ. 10ος): «Δυο φορές πρέπει να τα διαβάζουμε τα ποιήματα, τη μία για τη μουσική τους, την άλλη για το νόημά τους»…

 1332241852904giornata_poesia_speciale

-Ο Ελύτης γράφει στο βιβλίο του «Ανοιχτά χαρτιά, Πρώτα πρώτα η ποίηση, Γ’»:

«Όντας στον ελάχιστο βαθμό ποιητικός, αγάπησα στον μέγιστο βαθμό την Ποίηση, με τον ίδιο τρόπο που, όντας στον ελάχιστο βαθμό “πατριώτης”, αγάπησα στο μέγιστο βαθμό την Ελλάδα»…

 

Και στο κείμενό του «Τέχνη- Τύχη –Τόλμη», πάλι στα «Ανοιχτά χαρτιά», γράφει:

«Στην εξοχή της ποίησης, δεν έχουνε πια στέγες τα σπίτια! Είναι ξεσκέπαστα, και τα τζιτζίκια, σφηνωμένα στα μαλλιά της γης, ψάλλουν ερωτικά, ψάλλουνε τ’ αγριοπούλια χωμένα στις γλαυκές κόχες των έρημων όρμων. Εκεί, σε τέτοιες ώρες, περνάει, πάντοτε αγκαλιασμένο, ένα ζευγάρι. Ο έρωτας- ας προσκυνήσουμε- λειτουργεί σ’ όλη την έκταση και σ’ όλο το βάθος του τη ζωή, ενώ οι δείχτες της καρδιάς δείχνουν το πιο λαμπρό τους μεσημέρι… Ω να βαδίσει κανείς στο πλάι ενός συντρόφου φωνάζοντας ολούθε τα αισθήματά του… να ενωθεί πάλι με τα στοιχεία που τον έκαναν μια για πάντα να ζήσει.»

 octavio_paz

-Οκτάβιο ΠΑΖ, «Οι λέξεις»

 

“Άλλαξέ τους την πίστη/ άρπαξ’ τες απ’ την ουρά

(κι ας στριγκλίζουν οι πουτάνες)/ μαστίγωσέ τες,

βάλ’ τους ζάχαρη στο στόμα/ στις αχαλίνωτες

φούσκωσέ τες σαν μπαλόνια, τρύπησέ τες,

ρούφηξέ τους αίμα και μεδούλι,

ξέρανέ τες (ευνούχισέ τες)

ποδοπάτησέ τες, πετεινέ δανδή,

στρίψ’ τους το λαρύγγι, μάγειρα,

ξεπουπούλιασέ τες/ ξεκοίλιασέ τες, ταύρε,

βόδι, σύρε τες στο χώμα,/ κάνε τες, ποιητή,

κάνε τες να καταπιούν/ όλες τις λέξεις.”

(Οκτάβιο Παζ, Η πέτρα κι άλλα ποιήματα, Ίκαρος)

*(Οκτάβιο Παζ: Μεξικάνος ποιητής (1914-1998), Νόμπελ λογοτεχνίας 1990)

 untitled

-Γιάννης Ρίτσος, «Το χρέος των ποιητών»

                   (απόσπασμα)

 

“… Το νου σας, σύντροφοι ποιητές, αδέρφια μου,

ας κρατάμε τ’ αυτί μας στυλωμένο στο γυαλί της σιωπής, –

τα βήματα του εχθρού και του φίλου μας μοιάζουν στο θαμπόφωτο

του δάσους. Πρέπει να τα διακρίνουμε.

 

Το νου σας, σύντροφοι ποιητές, μη και βουλιάξουμε μέσα στο τραγούδι μας

μη και μας εύρει ανέτοιμους η μεγάλη ώρα,

-ένας ποιητής δίνει παρών στο πρώτο κάλεσμα της εποχής του.

 

Αλλιώς θα μείνουν τα τραγούδια μας πάνω απ’ τις σκάλες των αιώνων

ταριχευμένα, ωραία κι ανώφελα πουλιά σαν τα γκλουχάρ εκείνα

τα γαλαζόμαυρα μες στους βασιλικούς διάδρομους της Μπίστριτζας.

 

Σαν τα γκλουχάρ εκείνα με τα δυο φτερά τους σταυρωμένα,

σιωπηλά, πένθιμα, ταριχευμένα- διακόσμηση ξένων παλατιών-

με τα μάτια δυο μάταιες στρογγυλές απορίες κάτω απ’ τα κόκκινα

φρύδια τους.

 

Το νου σας, σύντροφοι ποιητές, -ένας ποιητής

είναι ένας εργάτης στο πόστο του, ένας στρατιώτης στ βάρδια του,

ένας υπεύθυνος αρχηγός μπροστά στις δημοκρατικές στρατιές

των στίχων του.”

(Γιάννης Ρίτσος, Ποιήματα, τ. 5ος, Κέδρος)

 tra-le-pagine

-Τάσος Λειβαδίτης, «Ένας ποιητής»

 

“Αποτυχίες, συμβιβασμοί, αλκοόλ, χειρόγραφα σκισμένα,

πράξεις ηρωισμού στη φαντασία μου, αφήνοντας σαν τον

αυνανισμό, μιαν αίσθηση

ταπεινωμένου αντρισμού, λαχεία που πέφτουν στις ονειρο-

πολήσεις μου,

ο χρόνος και η φιλοδοξία που σαν σκυλιά μοιράζονται

τα κόκαλά μου

κι άλλοτε μια λύσσα να εξευτελιστείς για να ξεχάσεις

όλα όσα δεν έγιναν ή μήπως υπομείνεις

αυτά που είναι να γίνουν. Κι η ποίηση; Η ποίηση- ένας

τρόπος

για να πεθαίνεις όλο και πιο δύσκολα κάθε μέρα…”

(Τάσος Λειβαδίτης, Ποίηση, τ. 1ος, Κέδρος)

Η αναλγησία των «κατακτητών»: «σάπια μυαλά, σάπιες ψυχές»…

banker-government-people (1)

«Μερικές φορές αναρωτιέμαι αν τον κόσμο κυβερνούν κάποιοι έξυπνοι που μας δουλεύουν ή κάποιοι ηλίθιοι που μιλάνε σοβαρά» (Mark Twain)

Για το ποιοι μας κυβερνούν σήμερα στην Ελλάδα διαλέγετε και παίρνετε από τη ρήση του διάσημου Αμερικανού συγγραφέα…

«Φοβάμαι τους ανθρώπους

που με καταλερωμένη τη φωλιά

πασχίζουν τώρα να βρουν λεκέδες στη δική σου»,

έγραφε ο Μανόλης Αναγνωστάκης πριν από χρόνια σε ένα ποίημα – σχόλιο για τους μετά τη χούντα αντιστασιακούς. Πιθανόν αυτό το ποίημα να ενέπνευσε τον Θ. Πάγκαλο να διατυπώσει την κατηγορία «όλοι μαζί τα φάγαμε», που έκτοτε, με παραλλαγές και αυξομοιώσεις, παραμένει η ηθική ραχοκοκαλιά του Μνημονίου.

Μια παραλλαγή του «όλοι μαζί τα φάγαμε», το «όλοι ίδιοι είμαστε», αποτελεί σήμερα και το βασικό εργαλείο αντιμετώπισης του ΣΥΡΙΖΑ από το σύστημα του Μνημονίου και της διαπλοκής. Και φυσικά οι πιο χτυπητές και προκλητικές περιπτώσεις είναι οι κ.κ. Σαμαράς και Βενιζέλος. Ο μεν πρώτος, ως «κωλοτούμπας» -τη μία σκληρός αντιμνημονιακός, την άλλη «ουδείς αναμάρτητος», απών απ’ τη Βουλή, επιχειρεί με γκαιμπελικές μεθόδους να χτυπήσει τον ΣΥΡΙΖΑ, ο δε δεύτερος, που βρίσκεται κάτω από όποια πέτρα κι αν σηκώσεις, από τον Λαυρεντιάδη, την Proton Bank, τη λίστα Λαγκάρντ, μέχρι τον νόμο περί ευθύνης υπουργών, τολμάει να κατηγορεί τον Α. Τσίπρα για περίεργες επαφές. Ο Μπενίτο είναι μια από τις περιπτώσεις που το ρητό «στο σπίτι του κρεμασμένου» ταιριάζει απόλυτα.

Η αναλγησία των κατακτητών:

lupo_travestito_da_pecoraΜόνο σε περιπτώσεις ξένης κατοχής παρατηρείται αναλγησία σαν αυτήν που επιδεικνύει η πολιτική ελίτ που οδήγησε την Ελλάδα στο Μνημόνιο και την πολυετή υποδούλωση, με ανυπολόγιστο κόστος σε κάθε τομέα και απρόβλεπτο το τέλος της αιχμαλωσίας μας, τόσο σε χρονική διάρκεια όσο και σε συνέπειες που υφιστάμεθα και θα υποστούμε, ώσπου να εξοντωθεί ο λαός, η χώρα, εκτός αν εξεγερθούμε έγκαιρα, ενθυμούμενοι τον Σεφέρη: «Οδηγούμαστε σε τραγωδία, είναι εθνική επιταγή η αποπομπή της χούντας».

«Γι’ αυτό πηδάνε οι άνθρωποι από τα μπαλκόνια. Αυτό που ζούμε είναι Ολοκαύτωμα. Μοιάζει με το στάδιο προτού αρχίσει η τελική εξόντωση. Όταν αρπάζανε τις περιουσίες και μαντρώνανε τον κόσμο σε γκέτο».

Μνημόνιο 3 , όρος: « Σε συμφωνία με τους στόχους της εθνικής πολιτικής, ο πληθυσμός έχει πρόσβαση σε βασικά δημόσια αγαθά (νερό, φυσικό αέριο, ηλεκτρισμό) και υποδομές που προτάσσει το εθνικό συμφέρον, υπό την προϋπόθεση ότι βρίσκεται σε συμμόρφωση με την συνθήκη της Ε.Ε. και τους αντίστοιχους δευτερεύοντες νομικούς κανόνες».

Με δυο λόγια και σε μια μόνο παράγραφο οι τοκογλύφοι των αγορών επέβαλλαν στους ντόπιους σαλτιμπάγκους που συγκυβερνούν να έχουν ιδιοκτησιακό δικαίωμα σε όλες τις κοινωνικές υπηρεσίες και οργανισμούς κοινής ωφέλειας, χωρίς μάλιστα ούτε την διαδικασία …. της αποκρατικοποίησης, αφού ο Ελληνικός πληθυσμός θα έχει πρόσβαση στα βασικά αυτά αγαθά (νερό, ρεύμα, φυσικό αέριο, δρόμους κλπ) μόνο υπό την προϋπόθεση ότι θα είναι απόλυτα συμμορφωμένος στις συνθήκες και τους κανόνες που θα επιβάλλουν κάθε φορά.

Τι κι αν έλεγε ο Ρήγας Φερραίος «Όταν η διοίκησις βιάζη, αθετή, καταφρονή τα δίκαια του λαού και δεν εισακούη τα παράπονά του, το να κάμη ο λαός ή κάθε μέρος του λαού επανάστασιν, να αρπάζη τα άρματα και να τιμωρή τους τυράννους του, είναι το πλέον ιερόν από όλα τα δίκαιά του και το πλέον απαραίτητον από όλα τα χρέη του»

Troika-Esoterikou

Σάπια μυαλά, σάπιες ψυχές:

Πρέπει να φύγουν το συντομότερο, γιατί οδηγούν τη χώρα και τον λαό της από την προϊούσα εξαθλίωση στην ολοσχερή καταστροφή με ολοένα και πιο εντατικούς ρυθμούς. Όλο αυτό το απίθανο και απίστευτα δαιδαλώδες σύστημα εξουσίας όζει από την αποφορά και τη σαπίλα, με κίνδυνο εμφανέστατο πια να εθιστούμε (και ήδη πολλοί έχουν εθιστεί) στη βρόμα και τη δυσωδία. Στη μόλυνση δηλαδή και του δικού μας μυαλού και της δικής μας ψυχής. Και έτσι να θεωρήσουμε απολύτως φυσιολογικά (έως και μοιραία, εδώ που τα λέμε) όλα όσα συμβαίνουν τόσο στην ολική βάση των ταξικών και κοινωνικών σχέσεων όσο και στο ιδεολογικό περίβλημα με το οποίο νομιμοποιούνται και αιτιολογούνται όλες αυτές οι σχέσεις. Και ίσως αυτή η νομιμοποιητική και ψυχικά εθιστική διαδικασία, αυτός ο υβρεολογικός και νομικός οχετός εναντίον της έγερσης, να είναι απείρως πιο επικίνδυνος από την ασυδοσία της άρχουσας τάξης και του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου σε βάρος του κόσμου της εργασίας. Γιατί με τη διαχεόμενη μόλυνση δεν καταστρέφεται μόνο οικονομικά η δημιουργική κανονικότητα προσώπων και συλλογικοτήτων. Κυρίως καταστρέφεται το μεγαλείο της εργασίας και εξαθλιώνεται ο κοινωνικά δομικός της ρόλος σε όλη τη διαδικασία της ανθρώπινης συνύπαρξης και αξιοπρέπειας. Οι ενάμισι εκατομμύριο άνεργοι που δημιούργησε η σαπίλα τους το αποδεικνύει…

Γι αυτό σου λέω «πολέμα!», όπως το είχε πει κι ο Νίκος Καζαντζάκης: «Μην καταδέχεσαι να ρωτάς: Θα νικήσουμε; Θα νικηθούμε; Πολέμα!».

Ποιητικές Αποκριές: Μίλτος Σαχτούρης, «Αποκριά» και Φερνάντο Πεσσόα, [Έβγαλα τη μάσκα]…

C1

Μίλτος Σαχτούρης «Η Αποκριά»

 

«Μακριά σ’ έν’ άλλο κόσμο γίνηκε αυτή

η αποκριά

το γαϊδουράκι γύριζε μες στους έρημους δρόμους

όπου δεν ανέπνεε κανείς

πεθαμένα παιδιά ανέβαιναν ολοένα στον ουρανό

κατέβαιναν μια στιγμή να πάρουν τους αετούς τους

που τους είχαν ξεχάσει

έπεφτε χιόνι

γυάλινος χαρτοπόλεμος

μάτωνε τις καρδιές

μια γυναίκα γονατισμένη

ανάστρεφε τα μάτια της σα νεκρή

μόνο περνούσαν φάλαγγες στρατιώτες εν δυο

εν δυο παγωμένα δόντια

 

Το βράδυ βγήκε το φεγγάρι

αποκριάτικο

γεμάτο μίσος

το δέσαν και το πέταξαν στη θάλασσα

μαχαιρωμένο

Μακριά σ’ έν’ άλλο κόσμο γίνηκε αυτή

η αποκριά.»

(Μίλτος Σαχτούρης, Ποιήματα, 1945 – 1971, Κέδρος)

maska01

Φερνάντο Πεσσόα, [Έβγαλα τη μάσκα]

 

“Έβγαλα τη μάσκα και στον καθρέφτη κοιτάχτηκα.

Είδα το παιδί που ήμουν εδώ και πολύ καιρό…

Αυτό είναι το πλεονέκτημα

το να ξέρεις τη μάσκα να βγάζεις.

Είμαστε πάντα παιδιά,

το παρελθόν που ήταν το παιδί αυτό.

Είναι καλύτερα έτσι/ έτσι χωρίς μάσκα.

Γυρίζω πίσω στην προσωπικότητά μου,

όπως στης γραμμής το τέλος.”            

( Φερνάντο Πεσσόα, Ποιήματα, εκδ. Printa)

 

Post Navigation