Λόγος Παράταιρος

«Παράταιρος ο λόγος ο δυνατός/ μέσα σε μια πολιτεία που σωπαίνει» (Γ. Ρίτσος)

«Όσο οι άνθρωποι γράφουν ακόμη ποίηση υπάρχει ελπίδα»…

untitledποιητες

Οι ποιητές σήμερα:
«Ένδον σκάπτε, ένδον η πηγή του αγαθού και αεί αναβλύειν δυναμένη, εάν αεί σκάπτεις»…

-»Και τι χρειάζονται οι ποιητές σε μικρόψυχους καιρούς;», (Χέλντερλιν)

-«Προπαντός στα χρόνια τα δικά μας, τα σακάτικα, είθισται να δολοφονούν τους ποιητές», (Ν. Εγγονόπουλος)

I-LUNE~1

-Οσοι, σήμερα, εξακολουθούν να γράφουν ποίηση ή ασχολούνται παθιασμένα με κάθε είδος λόγου και τέχνης είναι -νομίζω- οι μόνοι που αμφισβητούν τη μετάλλαξη που επιφέρει στον άνθρωπο μια θεωρούμενη ακατανίκητη εξουσία• οι ίδιοι (ή η τέχνη τους) είναι και αυτοί που αντιστέκονται σε κάθε είδους εξουσία, κυρίως σ’ αυτή που κυριαρχεί στις καθημερινές κοινωνικές σχέσεις. Οι υπόλοιποι, φιλελεύθεροι και αριστεροί, απλώς κοκορευόμαστε ότι ο δυτικός πολιτισμός έχει επιτύχει τη νομική και κοινωνική κατοχύρωση της ισότητας και έχει διακηρύξει πανηγυρικά τα οικουμενικά δικαιώματα. Μπα; Γιατί, τότε, συνεχίζονται οι πόλεμοι και οι καταστροφές που αυτοί επιφέρουν; Γιατί δεν επικρατούν η εμπιστοσύνη και η φιλία στις καθημερινές μας συναναστροφές, παρά η καχυποψία, το μίσος και η έχθρα;
Ας είναι• οι ποιητές ξέρουν• ας λοιδορούνται και ας πένονται• ας δακτυλοδεικνύονται και ας περιφρονούνται, αυτοί εξακολουθούν να σκάπτουν ένδον γιατί μόνο έτσι έρχεται στην επιφάνεια το φως που απαιτούν η συνύπαρξη, η ελευθερία της βούλησης και της έκφρασης• οι γυμνές -σκληρές και τρυφερές- λέξεις τους αποδιώχνουν τα πηχτά σκότη στα οποία ο νους δεν έχει πρόσβαση. Οι ποιητές προειδοποιούν: εάν δεν φωτιστεί ο άνθρωπος, το αρχέγονο στοιχείο είναι πιθανό να επικρατήσει και τότε όλα είναι πιθανά.
Η προτεσταντική ηθική διαχέεται πολύ εύκολα σήμερα διότι ουδείς γνοιάζεται, σπάνιοι διαβάζουν την περιπέτεια του ανθρώπου, την ιστορία του κι ευάριθμοι επίσης ανησυχούν για το μέλλον της χώρας, της Ευρώπης, της οικουμένης.
Οι ποιητές βάζουν πλάι πλάι το θυμικό και τον στοχασμό• αρθρώνουν την απελευθέρωση, συγκροτούν την ύπαρξη, παρότι αδυνατούν να ανατρέψουν καθεστώτα• μπορούν όμως να διασαλέψουν καθεστωτικές αντιλήψεις. Πατέρας των Ελλήνων ο Ομηρος θεωρείται• ένας ποιητής, όχι ένας πολιτικός. Εκτός αν διαφωνούμε και σ’ αυτό. Δεν πάει να διαφωνούμε με όποιον θέλουμε… Εν κατακλείδι: όσο οι άνθρωποι γράφουν ακόμη ποίηση υπάρχει ελπίδα.

*Οι ποιητές προειδοποιούν: εάν δεν φωτιστεί ο άνθρωπος, το αρχέγονο στοιχείο είναι πιθανό να επικρατήσει και τότε όλα είναι πιθανά

*(απόσπασμα από άρθρο που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών με κάποιες προσθήκες δικές μου)

Advertisements

Single Post Navigation

6 thoughts on “«Όσο οι άνθρωποι γράφουν ακόμη ποίηση υπάρχει ελπίδα»…

  1. [Παραπονιέται ο ποιητής]

    Παραπονιέται ο ποιητής:
    «Έχω σχεδόν εκ γενετής

    μια έφεση για ουρανό-
    σαν πίστη, κι όμως αδρανώ,

    ευνούχος του χαμένου χρόνου,
    εδώ στις παρυφές του πόνου,

    κι ούτε ένα έργο που ανασαίνει
    από τα χέρια μου δεν βγαίνει

    δες, χτίζουν τα πουλιά, κι εγώ,
    εγώ δεν χτίζω, καταργώ

    λίγο σκοτάδι για να φέξει
    και ονειρεύομαι τη λέξη

    σαν το νυστέρι ακριβή
    σύρριζα προς τη συντριβή».

    (Διονύσης Καψάλης, «Από λεπτότατη οδύνη», Άγρα, 2003)

    • Γεια σου, Αγγελική! Ευχαριστώ πολύ για το ωραίο ποίημα του Καψάλη, που δεν το ήξερα!…

      «…Η ποίηση βοηθάει όσο το κερί σ’ ένα σκοτεινό ξωκλήσι με φευγάτους όλους τους αγίους, παρηγορεί αυτούς που την αγαπούν, αυτούς που πιστεύουν στη μαγεία της… Η ποίηση ωφελεί όσο μια παυσίπονη σταγόνα σε ένα ωκεανό λύπης. Δεν είναι λίγο»
      (Κική Δημουλά)…

      Και οι ποιητές; «Έγραψε ποιήματα/ όπως άλλοι/ δούλεψαν στα λατομεία./ Και οι δυο τους σκάψανε βαθιά./ Εκείνοι για ένα μεροκάματο/ ο ποιητής όμως για τι;» (Χρ. Λάσκαρης). Αυτό το αδυσώπητο «γιατί;», στο οποίο απάντηση-καλούπι δε θαβρείς. Σε τι χρειάζονται, λοιπόν, οι ποιητές; Ευτυχώς, θα έλεγα, που μέσα σ’ αυτή τη «φοβερή ερημία του πλήθους» υπάρχουν κάποιοι που σε πείσμα των καιρών επιμένουν να γράφουν στίχους. Κι ας είναι «αντιεμπορικό» ή «παρωχημένο», κι ας μένουν στ’ αζήτητα… Μα πιο πολύ, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα της προσπάθειας των ποιητών, στο βάθος του πνιγμού τους, στο ναυαγισμένο πλοίο της ζωής τους, πάντα η ποίηση ήταν και θα είναι: «κοράλλια και μαργαριτάρια και ζαφείρια, απρόοπτες συναντήσεις, και χθεσινά και μελλούμενα, μιαν επαλήθευση σχεδόν αιωνιότητας, κάποιο ξανάσασμα, κάποιο χαμόγελο αθανασίας, όπως λένε, μια ευτυχία, μια μέθη, κι ενθουσιασμός ακόμη, μια αξεπέραστη ΣΟΝΑΤΑ του ΣΕΛΗΝΟΦΩΤΟΣ… δηλαδή Ρίτσος».

      • Tι να σου πω τώρα, βρε Γιάννη…
        Έχω συλλογή με ό,τι κυκλοφορεί για την ποίηση, καθώς πριν 5-6 χρόνια είχα αναλάβει να αναρτήσουμε 2-3 σχετικούς με την ποίηση στίχους (για να μην κουράζουν), πάνω σε αφίσες με ανοιξιάτικο θέμα, σε όλη την πόλη.
        Πράγματι, τα τζάμια των καταστημάτων και οι τοίχοι γέμισαν με ποίηση και άνοιξη, για λίγες μέρες. Δεν είμαι όμως καθόλου σίγουρη αν διαβάστηκαν και από ποιους. Εγώ όμως, όπως καταλαβαίνεις το καταφχαριστήθηκα, παρά το άγχος που έφαγα με τις προθεσμίες.

        Σίγουρα, η ποίηση έχει τους μεν και τους ΔΕΝ… (διαβάζω τέτοια).

        Άρα, ο Λύσιππος -διά της γυναίκας τουΜάντελσταμ- δεν λέει κάτι υπερβολικό.

      • Δεν διαφωνώ, Αγγελική, ότι γίνονται αξιέπαινες προσπάθειες για να «επικοινωνήσει» η ποίηση με όσο το δυνατόν περισσότερους…Συνήθως με την ευκαιρία «επετειακών εκδηλώσεων»…. Αλλά αυτό νομίζω δε φτάνει… Μερικές φορές μάλιστα, όπως στο fb για παράδειγμα, η υπερβολική «χρήση» της ποίησης από εξόφθαλμα άσχετους καταντά ευτέλεια!… Τέλος πάντων, η ποίηση νομίζω είναι για τους λίγους…. ΟΙ πολλοί ίσως έρθουν κάποιες φορές στη ζωή τους σ’ ευκαιριακή «επαφή» μαζί της αλλά πέραν τούτου ουδέν… ΚΙ εγώ δε διαφώνησα με το σχόλιο του Λύσιππου, απλώς επισήμανα είναι πολύ ετεροβαρής η σχέση «των ΜΕΝ και των ΔΕΝ»…. «Κι όχι αυταπάτες προπαντός»!

  2. Η γυναίκα του Μάντελσταμ στις μνήμες της αναφέρει ότι διαπίστωσε και επιβεβαίωσε ότι τελικά δύο κατηγορίες ανθρώπων υπάρχουν.Αυτοί που έχουν σχέση με την ποίηση και αυτοί που δεν έχουν.
    Με βρίσκει σύμφωνο.
    Δεν είναι υπερβολή.

    • Γεια σου, Λύσιππε! Ευχαριστώ για το ωραίο σχόλιό σου… Συμφωνώ κι εγώ βέβαια μαζί της μόνο που αυτοί που έχουν σχέση με την ποίηση είναι (ισχνή) μειοψηφία…

      Ας δούμε τι λέει κι ο Βάρναλης για τους ποιητές:
      «Δεν άργησα να αντιληφθώ ότι και για τους ποιητές ισχύει αυτό εδώ, ότι δηλαδή δεν δημιουργούν με τη σοφία, αλλά με κάποιο φυσικό χάρισμα, με κάποια έμπνευση ανάλογη μ’ εκείνη των μάντεων και των χρησμωδών… Με τα μάτια των στίχων μάς λυτρώνουν από τα δεσμά της ματαιότητας. Αφτοί δίνουν αιωνιότητα σ’ ότι αγγίσουνε με την πνοή τους. Χάρη σ’ αφτούς ο κόσμος γίνεται καλύτερος και βασιλέβουνε στη γης η ψυχή κι ο Θεός!»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: