Λόγος Παράταιρος

«Παράταιρος ο λόγος ο δυνατός/ μέσα σε μια πολιτεία που σωπαίνει» (Γ. Ρίτσος)

Πες το με ποίηση (93ο): «Θέατρο – Ηθοποιοί – Θεατές»…

-Κ.Π.ΚΑΦΑΒΗΣ, «Στο θέατρο»

«Βαρέθηκα να βλέπω την σκηνή,
και σήκωσα τα μάτια μου στα θεωρεία.
Και μέσα σ΄ενα θεωρείο είδα σένα
με την παράξενη εμορφιά σου και τα διεφθαρμένα νιάτα.
Κι αμέσως γύρισαν στο νου μου πίσω
όσα με είπανε το απόγευμα για σένα,
κι η σκέψις και το σώμα μου συγκινηθήκαν.
Κι ενώ κοίταζα γοητευμένος
την κουρασμένη σου εμορφιά,τα κουρασμένα νιάτα,
το ντύσιμό σου το εκλεκτικό,
σε φανταζόμουν και σε εικόνιζα,
καθώς με είπανε το απόγευμα για σένα.»
(Κ. Π. Καβάφης, Άπαντα ποιητικά, εκδ. ύψιλον/βιβλία)

-Γιώργος Σεφέρης, “Θεατρίνοι, Μ. Α.”

«Στήνουμε θέατρα και τα χαλνούμε
όπου σταθούμε κι όπου βρεθούμε
στήνουμε θέατρα και σκηνικά,
όμως η μοίρα μας πάντα νικά

και τα σαρώνει και μας σαρώνει
και τους θεατρίνους και το θεατρώνη
υποβολέα και μουσικούς
στους πέντε ανέμους τους βιαστικούς.

Σάρκες, λινάτσες, ξύλα, φτιασίδια,
ρίμες, αισθήματα, πέπλα, στολίδια,
μάσκες, λιογέρματα, γόοι και κραυγές
κι επιφωνήματα και χαραυγές

ριγμένα ανάκατα μαζί μ’ εμάς
(πες μου που πάμε; πες μου που πας;)
πάνω απ’ το δέρμα μας γυμνά τα νεύρα
σαν τις λουρίδες ονάγρου ή ζέβρα

γυμνά κι ανάερα, στεγνά στην κάψα
(πότε μας γέννησαν; πότε μας θάψαν;)
και τεντωμένα σαν τις χορδές
μιας λύρας που ολοένα βουίζει. Δες

και την καρδιά μας∙ ένα σφουγγάρι,
στο δρόμο σέρνεται και στο παζάρι
πίνοντας το αίμα και τη χολή
και του τετράρχη και του ληστή.»

-Γιάννης Ρίτσος, «Αρχαίο θέατρο»

«Όταν, κατά το μεσημέρι, βρέθηκε στο κέντρο του αρχαίου θεάτρου,
νέος Έλληνας αυτός, ανύποπτος, ωστόσο ωραίος όπως εκείνοι,
έβαλε μια κραυγή (όχι θαυμασμού• το θαυμασμό
δεν τον ένιωσε διόλου, κι αν τον ένιωθε
σίγουρα δε θα τον εκδήλωνε), μια απλή κραυγή
ίσως απ’ την αδάμαστη χαρά της νεότητάς του
ή για να δοκιμάσει την ηχητική τού χώρου. Απέναντι,
πάνω απ’ τα κάθετα βουνά, η ηχώ αποκρίθηκε –
η ελληνική ηχώ που δε μιμείται ούτε επαναλαμβάνει
μα συνεχίζει απλώς σ’ ένα ύψος απροσμέτρητο
την αιώνια ιαχή του διθυράμβου.»
(Ανθολογία Γιάννη Ρίτσου, επιλογή Χρύσα Προκοπάκη, Κέδρος)

-Τίτος Πατρίκιος, «Επάγγελμα πατρός ηθοποιός»

«Αχ να γινόταν πάλι να με πάρεις απ’ το χέρι
να με βγάλεις από τούτο το λαγούμι
όπου οι άνθρωποι μυρίζονται ανθρώπινο κρέας
να με πήγαινες όπως τότε στην ακροθαλασσιά
κάτω από τα κτίρια των παιδικών εξοχών,
τότε που σε περίμενα να παραπονεθώ
έστω να πω ότι η προϊσταμένη
κρατούσε τα γλυκά που μου ‘φερνες
κι αντί γι αυτό κοιτούσα μαγεμένος
τα καινούρια λαστιχένια σου παπούτσια.
Πατέρα δεν έμαθες ποτέ
σε τι κόλαση νε είχατε βάλει
τι μου ‘καναν τ’ άλλα τα παιδιά
που όλη τη μέρα με λέγαν «θεατρίνα»
κι εγώ, πνίγοντας τα κλάματα, τα ‘βαζα με σένα
με το Θεό, μ’ όλους, που δεν είχες
μια δουλειά της προκοπής, ει δυνατόν ένα γραφείο.
Ντρεπόμουνα για το επάγγελμά σου
όπως τώρα καμαρώνω, τώρα
που κάθε πρωί κινάω για την κοινή σκλαβιά
του ασήμαντου γραφείου μου.»
(από το «Τίτος Πατρίκιος – ΠΟΙΗΜΑΤΑ, II (1953-1959)», Κέδρος)

-Κ. Π. Καβάφης, «Θεατής δυσαρεστημένος»

«Aπέρχομαι, απέρχομαι. Μη κράτει με.
Της αηδίας και ανίας είμαι θύμα.»
«Πλην μείν’ ολίγον χάριν του Μενάνδρου. Κρίμα
τόσον να στερηθής.» «Υβρίζεις, άτιμε.

»Μένανδρος είναι ταύτα τα λογίδια,
άξεστοι στίχοι και παιδαριώδες ρήμα;
Άφες ν’ απέλθω του θεάτρου παραχρήμα
και λυτρωθείς να στρέψω εις τα ίδια.

»Της Pώμης ο αήρ σ’ έφθειρεν εντελώς.
Aντί να κατακρίνης, επαινείς δειλώς
κ’ επευφημείς τον βάρβαρον — πώς λέγεται;

»Γαβρέντιος, Τερέντιος; — όστις απλώς
διά Λατίνων ατελλάνας ων καλός,
την δόξαν του Μενάνδρου μας ορέγεται.»
(Από τα Κρυμμένα Ποιήματα 1877;-1923, Ίκαρος 1993)

Advertisements

Single Post Navigation

9 thoughts on “Πες το με ποίηση (93ο): «Θέατρο – Ηθοποιοί – Θεατές»…

  1. Με ό,τι απόμεινε από τον πολύ του θεάτρου Καβάφη, το Σεφέρη και γενικώς, συνεχίζω περήφανα την αναζήτηση, αν και σήμερα πολύ γούσταρα να ασχοληθούμε με το Λάζαρο, μέρα που ‘ναι. Έχει καλώς.
    Ιδού λοιπόν, Ιωάννη, τα πτωχά (πλην τίμια) ευρήματά μου:

    1. ΘΕΑΤΡΟΝ ΤΗΣ ΣΙΔΩΝΟΣ(400μ.χ)

    Πολίτου εντίμου υιός-προ πάντων ,ευειδής
    έφηβος του θεάτρου ,ποικίλος αρεστός,
    ενίοτε συνθέτω εν γλώσσα ελληνική
    λίαν ευτόλμους στίχους, που τους κυκλοφορώ
    πολύ κρυφά, εννοείται-θεοί! να μην τους δουν
    οι τα φαιά φορούντες, περί ηθικής λαλούντες-
    στίχους της ηδονής της εκλεκτής, που πιαίνει
    προς άγονην αγάπη κι αποδοκιμασμένη.
    Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ

    2. NEOI THΣ ΣΙΔΩΝΟΣ(400 Μ.Χ.)

    Ο ηθοποιός που έφεραν για να τους διασκεδάσει
    απήγγειλε και μερικά επιγράμματα εκλεκτά.

    Η αίθουσα άνοιγε στον κήπο επάνω
    κι είχε μια ελαφρά αυωδία ανθέων
    που ενώνονταν με τα μυρωδικά
    των πέντε αρωματισμένων Σιδωνίων νέων.

    Διαβάστηκαν Μελέαγρος και Κριναγόρας και Ριανός.
    Μα σαν απήγγειλεν ο ηθοποιός,
    «Αισχύλος Ευφορίωνος Αθηναίον τόδε κεύθει-»
    (τονίζοντας ίσως υπέρ το δέον
    το «αλκήν δ΄ευδόκιμον» ,το «Μαραθώνιον άλσος»),
    πετάχθηκεν ευθύς ένα παιδί ζωηρό,
    φανατικό για γράμματα και φώναξε.

    «Α δεν μ΄ αρέσει το τετράστιχον αυτό.
    Εκφράσεις τοιούτου είδους μοιάζουν σαν λιποψυχίες.
    Δώσε-κηρύττω-στο έργον σου όλην την δύναμί σου,
    όλην την μέριμνα,και πάλι το έργον σου θυμήσου
    μές στη δοκιμασίαν, ή όταν η ώρα σου πια γέρνει.
    Έτσι από σένα περιμένω κι απαιτώ.
    Κι όχι άπ΄ τον νου σου ολότελα να βγάλεις
    της Τραγωδίας τον Λόγο τον λαμπρό_-
    τί Αγαμέμνονα, τί Προμηθέα θαυμαστό,
    τί Ορέστου, τί Κασσάνδρας παρουσίες,
    τί Επτά επί Θήβας-και για μνήμη σου να βάλεις
    μ ό ν ο που μες στων ουρανών τες τάξεις, τον σωρό
    πολέμησες και συ τον Δάτι και τον Αρταφέρνη.»
    Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ

    ΤΟ ΤΑΝΓΚΟ ΤΗΣ ΘΕΑΤΡΙΝΑΣ – ΔΗΜΗΤΡΑ ΓΑΛΑΝΗ

    3. O ΦΩΤΙΣΜΟΣ

    Περισσότερο φως, ηλεκτρολόγε, στη σκηνή ! Πώς θες ,
    δραματουργοί κι ηθοποιοί, να δείξουμε τ’ αντικαθρεφτίσματα
    του κόσμου, μέσα στο μισοσκόταδο; Τούτο το σύθαμπο
    καλεί σε ύπνο. Ενώ εμείς θέλουμε ξύπνιους
    θεατές – κι ακόμα πιο πολύ: ξύπνιους ! Καν’ τους
    να ονειρευτούν στο πλέριο φως !…

    Μπ. Μπρεχτ ( 1950 )

    4. ΘΕΑΤΡΟ

    Μέσα στο φως, φτάνουν εκείνοι
    που μπορείς να τους συγκινήσεις
    να τους διασκεδάσεις
    να τους αλλάξεις.

    ( 1954 ) Μπ. Μπρεχτ
    Μετάφραση : Μάριος Πλωρίτης

    5. Τὸ θέατρο

    Δὲν ξέρω πῶς νὰ σοῦ τὸ εἰπῶ. Μὰ ὁ δρόμος, χθὲς τὸ βράδυ,
    μὲς στὴ σταχτιὰ τὴ συννεφιὰ σὰ θέατρο εἶχε γίνει.
    Μόλις φαινόταν ἡ σκηνὴ στ᾿ ἀνάριο τὸ σκοτάδι
    καὶ σὰ σκιὲς φαινόντανε μακριά μου οἱ θεατρίνοι.

    Τὰ σπίτια πέρα κι οἱ αὐλὲς καὶ τὰ κλωνάρια ἀντάμα
    ἔλεγες κι ἦταν σκηνικὰ παλιὰ καὶ ξεβαμμένα,
    κι ἐκεῖνοι ἐβγαίναν κι ἔπαιζαν τ᾿ ἀλλόκοτό τους δράμα,
    κι ἄκουγες βόγκους κι ἄκουγες καὶ γέλια εὐτυχισμένα.

    Ἐγὼ δὲν ξέρω. Ἐβγαίνανε κι ἐσμίγαν κι ἐπαγαίναν
    κι ἤτανε μιὰ παράσταση καὶ θλιβερὴ κι ὡραία.
    Κι ἔβγαινε, Θέ μου! κι ἡ νυχτιὰ καθὼς ἐπαρασταίναν,
    κι ἔβγαινε, Θέ μου! κι ἔριχνε τὴ μαύρη της αὐλαία.

    ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ

    Θέατρο σκιών – Χάρις Αλεξίου

    6. Πρόδρομος Μάρκογλου, Ελεεινόν θέατρον

    Πέρασαν χρόνια σύντροφοι
    Υποσχέσεις βούλιαξαν στην πέτρα
    Φάνηκαν φτηνός πλούτος οι λέξεις, η γλώσσα, τα αισθήματα
    Υπερίσχυσε εγκέφαλος ερπετού που πήρε τρεις στροφές ακόμη
    Τα μυστικά σχέδια στάθηκαν πιο δυνατά απ’ το σώμα της πατρίδας

    Νύχτα μαζεύτηκαν τα κουφάρια των καταδικασμένων
    Απαγόρεψαν το θρήνο για το δημόσιο συμφέρο.

    Μετά την έξαψη των πρώτων ημερών
    Τους όρκους και τις επικλήσεις
    Με τα μούτρα πέσαμε στα παχιά κρέατα
    Στα πλούσια και εύθυμα τραπέζια
    Ωραία τα κρασιά, τρυφερές οι γυναίκες
    Στην αγορά λίγο πολύ καλά πήγαν οι δουλειές
    Του ποδοσφαίρου η κουβέντα σίγουρη
    Λαχνοί εξαγοράζουνε το μέλλον
    Πού τώρα διεκδικήσεις κι αγώνες

    Λοιπόν
    ας βγάλουν άλλοι το φίδι απ’ την τρύπα.

    (Από τη συλλογή Το δόντι της πέτρας 1975)

    Η ταξιθέτρια μας παραπέμπει στο θέατρο. Του Στουφή η ταξιθέτρια όμως τακτοποιεί το χάος. Και πολύ μ’ αρέσει.

    7. Η ταξιθέτρια του χάους

    Από τότε που διορίστηκα ταξιθέτρια του χάους
    Δεν προλαβαίνω να ασχοληθώ καθόλου με την ποίηση.

    Εσείς όμως, οι νεο-μυημένοι στη γραφή
    Και εσείς οι ακούραστοι διώκτες της σιωπής
    Είναι καιρός, νομίζω, να γράψετε τα αδιάβαστα ποιήματα.
    Δεν θα τα τραγουδήσουν οι γενιές που δεν θα ’ρθούν
    Θα παραμείνουν σε βιβλία κλειστά όταν
    Οι σαβάνες θα πολιορκούν τα τσιμέντα.
    Στο ενδεχόμενο ενός οριστικού τέλους
    Να γίνετε οι πιο μάταιοι προφήτες
    (Αφού κανένας δεν θα υπάρχει για να σας δικαιώσει)
    Γράφτε την ατραγούδιστη και ύστερη κατάσταση
    Του τέλους…

    – Ζαχαρίας Στουφής

  2. Ηθοποιός σημαίνει φως.
    Είναι καημός πολύ πικρός
    και στεναγμός πολύ μικρός..στίχοι μουσική Μάνου Χατζιδάκι, οποία έκπληξη..
    Καλό Σαββατόβραδο φίλοι μου και να είστε καλά 🙂

  3. σε ποίημα του Σεφέρη

  4. …μια θεατρίνα η καρδιά της……….
    Δώσεεεεεεεεεεεεε…..

  5. η Ρόζα η ναζιάρα……στα θέατρα γυρίζει και ψάχνει για δουλειά…
    …..
    ντυμένη Γενοβέφα την βρήκαν το πρωί…

  6. κι ας μη ξεχάσουμε το θέατρο σκιών

  7. Καλημέρα, Αγγελική! Κι εγώ σκέφτηκε να αναρτήσω κάτι για του «Λαζάρου», αλλά έχω ήδη αναρτήσει παλιότερα σχετικά ποιήματα του Ρίλκε, της Δημουλά, της Πλαθ… Grazie mille!!!

    -Γιάννης Ρίτσος, «ΣΤΟ ΥΠΕΡΩΟΝ»

    Μετά την παράσταση
    έμεινε κρυφά στο υπερώον
    στα σκοτεινά.
    Η αυλαία ολάνοιχτη.
    Εργάτες επί σκηνής,
    φροντιστές, ηλεκτρολόγοι
    ξεστήνουνε τα σκηνικά,
    μετέφεραν στο υπόγειο
    ένα μεγάλο γυάλινο φεγγάρι,
    σβήσαν τα φώτα,
    έφυγαν,
    κλείδωσαν τις πόρτες.
    Σειρά σου τώρα,
    χωρίς φώτα,
    χωρίς σκηνικά και θεατές,
    να παίξεις εαυτόν.
    (Δέκα άγνωστα ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου)

    -Μανόλης Αναγνωστάκης, «Τώρα εἶναι ἁπλὸς θεατής…»

    «Τώρα εἶναι ἁπλὸς θεατὴς
    Ἀσήμαντος ἀνθρωπάκος μέσα στὸ πλῆθος
    Τώρα πιὰ δὲ χειροκροτεῖ δὲ χειροκροτεῖται
    Ξένος περιφέρεται στῶν ὁδῶν τὸ κάλεσμα-
    Ἔρχονται ἀπὸ μακριὰ οἱ νέοι σαλπιγκτὲς
    Τῶν ἐπίλεκτων κλάσεων τοῦ μέλλοντος
    Οἱ κραυγὲς τοὺς γκρεμίζουν τὰ σαθρὰ τείχη
    Τήκουν τὴ λάσπη σὲ φωτεινοὺς ρύακες
    Ἔρχονται οἱ ἁγνοί, οἱ ἀνυπόκριτοι.
    Οἱ βιαστές, οἱ ἀμέτοχοι, οἱ παρθένοι.
    Οἱ πονηροὶ συνδαιτυμόνες, οἱ ἀθῶοι
    Οἱ ληξίαρχοι τῶν ἡμερῶν μας
    Ἔρχεται τὸ μεγάλο παρανάλωμα
    Μέσα στοὺς πίδακες τῶν πρόσχαρων νερῶν.
    Ἔρχονται οἱ τελευταῖες προδιαγραφές
    Μὰ τώρα αὐτὸς εἶναι ἁπλὸς θεατὴς
    Ἀνώνυμος ἀνθρωπάκος μέσα στὸ πλῆθος
    Μὲ τὰ χέρια στὸ στῆθος σὰν ἕτοιμος νεκρὸς
    Τώρα πιὰ δὲ χειροκροτεῖ δὲ χειροκροτεῖται.
    (Νὰ ξέρεις πάντα τὸ πότε καὶ τὸ πῶς)»

    -Θωμάς Γκόρπας, «Η Μέριλιν»

    «Μαζί με σε θυμάμαι και το Μπελογιάννη.
    Το σώμα σου είχε την παγκόσμια θέα
    το σώμα σου φιλοξενούσε την παγκόσμια αγωνία
    το σώμα σου το κάναμε γινάτι και ταμπούρι
    το σώμα σου αγαπημένη των αγαπημένων
    σαν τη ζωή όταν βγαίνει στο παζάρι
    σαν τη ζωή όταν στα πόδια της κυλάνε άστρα
    σαν τη ζωή όταν μαζεύεται το βράδυ
    σαν τη ζωή όταν κυλάει από κρεβάτι σε κρεβάτι
    σαν τη ζωή όταν μαχαιρώνεται μα δεν την παίρνουνε τα δάκρυα.
    Το σώμα σου το φόρεσαν κονκάρδα
    αυτοί που πρόδωσαν αυτοί που ξέχασαν αυτοί που πάνε
    αυτοί που έχει στο στόμα τους παγώσει
    το λίπος των μελό επιτάφιων λόγων
    και των επίκαιρων στίχων.
    Οι βιρτουόζοι
    των γυναικείων λυγμών
    και των ωραίων αναστεναγμών
    και των μισθών και των Σας άρεσε;
    Καλό δεν ήταν;… Ευχαριστώ!

    Γλυκιά μου Μέριλιν κι ακόμα πιο γλυκιά
    όταν οι τίμιοι θολώνουν και σε λεν πουτάνα
    γλυκιά μου Μέριλιν μας άφησες ένα στόμα
    να σεργιανάει στου κόσμου τις πληγές.»
    (Θωμάς Γκόρπας, Τα ποιήματα, Κέδρος)

  8. Ciao Petra!… Καλή Μεγάλη εβδομάδα και καλή Ανάσταση!… Ευχαριστώ!!!

    -Σωτήρη Γάκου, «ΕΝΣΑΡΚΩΣΗ»

    «Είναι δύσκολο να ζήσεις το διαφορετικό
    εκείνο που δεν έμαθες ακόμα, εκείνο που δεν ένιωσες.
    Πρόβα στις ζωές των άλλων δεν έμαθα να κάνω.
    Είναι σκληρό να πονάς για άλλους μέσα από σένα!
    Είναι οδυνηρό να γελάς για άλλους κι όχι για σένα!
    «Σαρξ εκ της σαρκός μου».
    Κι οι λέξεις γίνονται δικές μου. Δεν υπάρχει ρόλος.
    Τα ψέματα τελείωσαν, «η παράσταση αρχίζει».
    (Σωτήρης Γάκος Επί σκηνής Ars Poetica)

  9. Καλημέρα, Λύσιππε!!!… Ευχαριστώ πολύ!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: