Λόγος Παράταιρος

«Παράταιρος ο λόγος ο δυνατός/ μέσα σε μια πολιτεία που σωπαίνει» (Γ. Ρίτσος)

Ξαναδιαβάζοντας το εμβληματικό βιβλίο του Άρθουρ Καίστλερ, «Το μηδέν και το άπειρο»….

καίστλερ2A70FE7A603D6F8D3449538E553E3DDF

Τα κλασικά βιβλία χρειάζονται μια δεύτερη τουλάχιστον ανάγνωση, για να «αποκρυπτογραφήσεις» νέες πτυχές των νοημάτων τους, καθώς τα περισσότερα τα διαβάσαμε σε νεανική ηλικία.

-«Το μηδέν και το άπειρο»:

Όταν το πρωτοδιαβάζαμε πριν καμιά τριανταριά τόσα χρόνια, επί «υπαρκτού σοσιαλισμού», οι περισσότεροι το θεωρήσαμε απροκάλυπτη αντισοβιετική προπαγάνδα…

Ερχόμενα όμως στο φως της δημοσιότητας τα εγκλήματα της σταλινικής περιόδου αποδείχτηκε πόσο δίκιο είχε ο Καίστλερ.

Γραμμένο στη Γαλλία στα 1938-1940, το μυθιστόρημα του Ούγγρου συγγραφέα Άρθουρ Καίστλερ (1905-1983) αποτελεί κλασικό έργο της πολιτικής λογοτεχνίας και του ιδεολογικού μυθιστορήματος. Στον απόηχο των περιβόητων Δικών της Μόσχας (1936-1938) καταγγέλλει τις ολοκληρωτικές πρακτικές του σταλινικού καθεστώτος. Δεν αναφέρεται η Σοβιετική Ενωση, δεν κατονομάζεται ο Στάλιν, δεν αποσαφηνίζεται το Κόμμα αλλά οι παραπομπές είναι προφανείς.

Συνοπτική περίληψη του βιβλίου:

«O σύντροφος Ρουμπάσοφ, μέλος της ιστορικής ηγεσίας του Κόμματος και πρώην λαϊκός επίτροπος, καταλήγει μια νύχτα στη φυλακή. Πολιτικός κρατούμενος με την κατηγορία της προδοσίας, πιθανότερη μοίρα του είναι η εκτέλεση ή, στη γλώσσα του Κόμματος, η «εκκαθάριση». Περιμένοντας στο κελί του την εξέλιξη της υπόθεσής του, μεταξύ ανακρίσεων και εκβιασμών για απόσπαση ομολογίας, μεταξύ της ανάγκης για τσιγάρο και ενός επίμονου πονόδοντου, μεταξύ εφιαλτικών ονείρων και ενοχικών αναστοχασμών, ανατρέχει στη διαδρομή του στο Κόμμα, θυμάται τα στελέχη αλλά και τα απλά μέλη που συνάντησε, φιλοσοφεί για την ιδεολογία της Επανάστασης και τις πρακτικές του Κόμματος και προσπαθεί να προσδιορίσει τη δική του ευθύνη απέναντι στην ανθρωπότητα και στην Ιστορία.»

Το βιβλίο γνωρίζει γρήγορα μεγάλη επιτυχία. Το 1945 μεταφράζεται στα γαλλικά με τον τίτλο Le zéro et l’infini (Το μηδέν και το άπειρο), τίτλο με τον οποίο καθιερώθηκε το έργο και στα ελληνικά, με την πρώτη μετάφραση του Αλέξανδρου Κοτζιά στις εκδόσεις Γαλαξίας το 1960. Παρά τη μεγάλη κυκλοφοριακή επιτυχία του, η κριτική το αντιμετωπίζει μουδιασμένη, ειδικά για την αριστερή κριτική αποτελεί ταμπού – αν δεν της προκαλεί δυσφορία. Ο Καίστλερ θεωρείται υπόλογος για αντισοβιετική προπαγάνδα, ένας από τους εχθρούς του σοσιαλισμού, που τον πολεμά ύπουλα αντικαθιστώντας εκ των ένδον τους ταξικά αναγνωρίσιμους αντιπάλους του. «Οταν νεότεροι διαβάζαμε το Μηδέν και το άπειρο του Καίστλερ, ανίδεοι για όσα συνέβαιναν κάτω από τη μύτη μας και υπερβέβαιοι ότι τα πάντα ήταν σατανικές επινοήσεις του καπιταλισμού προκειμένου να ανακόψει την ουμανιστική πορεία του σοσιαλισμού στο μέλλον, που το φανταζόμαστε γεμάτο ευδία και ευτυχία, δυσανασχετούσαμε εναντίον του συγγραφέα» θα παραδεχθεί χρόνια αργότερα ο Τάσος Βουρνάς σε κριτική του στην Αυγή («Ρομαντικέ μου Αρθουρ Καίστλερ!», 17.4.1988).

Advertisements

Single Post Navigation

2 thoughts on “Ξαναδιαβάζοντας το εμβληματικό βιβλίο του Άρθουρ Καίστλερ, «Το μηδέν και το άπειρο»….

  1. Κι εγώ το έχω διαβάσει δύο, ίσως και τρεις φορές, και μένω συγκλονισμένη κάθε φορά. Το βιβλίο μου είναι σε μετάφραση Αλέξανδρου Κοτζιά, εκδ. Γαλαξίας και έχει συλλλεκτική αξία πλέον.

    Βιβλίο-σταθμός, από τα λιγοστά της βιβλιοθήκης του μπαμπά μου, που είχε την τύχη να σωθεί εν μέσω δικτατορίας. (Το λέω γιατί όσα βιβλία έκρυψε στον περιστερώνα , μετά την 7ετία τα βρήκαμε μουχλιασμένα.)
    Πρώτο τραπέζι πίστα το Πιστεύω του Παπαδόπουλου, που του είχαν πουλήσει με το ζόρι. Κι αυτό έχει συλλεκτική αξία, αλλά από το άχτι μας πετάξαμε όλη τη σειρά.

  2. Ciao, Aggeliki!…. Το ‘χα διαβάσει εκεί περίπου στο ’80, δεν θυμάμαι σε ποια έκδοση, και ναι μεν με προβλημάτισε πολύ, αλλά παρότι οργανωμένος στο ΚΚΕεσ., δεν ήθελα να πιστέψω ότι συνέβαιναν αυτά τα τρομερά και τραγικά στις χώρες του «υπαρκτού»… Αργότερα βέβαια τα καταλάβαμε όλα… Τώρα το βιβλίο επανεκδόθηκε (2014) από τον Πατάκη σε μτφ. του Ανδρέα Παππά….
    Τι κρίμα που «χάθηκαν» τα βιβλία του μπαμπά σου!… Αυτά τα βιβλία θα είχαν για σένα ανεκτίμητη αξία!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: