Λόγος Παράταιρος

«Παράταιρος ο λόγος ο δυνατός/ μέσα σε μια πολιτεία που σωπαίνει» (Γ. Ρίτσος)

Γιατί το Πάσχα…

13 bellini il giambellino - la resurrezione

Γιατί πάντα αγαπούσα το Πάσχα:
-Για την ιεροτελεστία της κάθε μέρας. Για το οικιακό πρωτόκολλο της προετοιμασίας, που όλα τα νοικοκυριά τηρούσαν απαρέγκλιτα… Για το ‘ανήκειν’. Την αίσθηση της κοινότητας.

-Για το μη αστικό του πράγματος. Δεν θα πω βουκολικό. Θα πω μη αστικό. Με την έννοια όμως των ωμών συναισθημάτων. Τα Χριστούγεννα είναι αστικά γιατί δεν μπορούν να σε συγκλονίσουν, να σε συνταράξουν. Το Πάσχα είναι πρωτόγονο –όσο είναι- ακριβώς λόγω της έκρηξης –ακόμα και των βουβών- συναισθημάτων που έχει –όσο έχει.

-Για το ότι δεν ανταλλάζουμε δώρα. Ανταλλάζουμε ενέργειες, ποιότητες και διαβαθμίσεις συναισθημάτων: θλίψη, μελαγχολία, προσμονή, ανακούφιση, λύτρωση.

-Είναι ίσως από τις γιορτές της χριστιανοσύνης που νιώθεις πιο πολύ τον ορθόδοξο χαρακτήρα τους, χωρίς καθόλου να σε βαραίνει όπως σε άλλες ακολουθίες ή μυστήρια.

-Για τα Ευαγγέλια. Για το υπέροχο «Τω καιρώ εκείνω» που εισήγαγε στα αυτιά σου την πιο αριστοτεχνική short story. Με αρχή, μέση και τέλος. Με αγωνία. Και πόνο. Για τον τραγουδιστό τους επίλογο.

-Για τη θυσία. Την αξία της θυσίας. Και το πένθος της θυσίας. Μαζί.

-Για το «ο εν ύδασι τη γη κρεμάσας». Για το «ο περιβάλλων τον ουρανόν εν νεφέλαις». Για όλη την ποίηση του «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου». Για τις φοβερές εικόνες, τις κάθετες αντιθέσεις. Για την απόλυτη σιωπή την ώρα που περιφέρεται ο εσταυρωμένος.

Pieta el greco-Για το στόλισμα του Επιταφίου- κάθε μεγάλη Πέμπτη τα μεσάνυχτα ως τα ξημερώματα. Πήγαινα κάθε χρόνο από 8 χρονων. Οι παλιές μάθαιναν τις καινούριες. Βιολέτες και λεμονανθοί και κρίνοι για τις γωνίες. Καποιες ηλικιωμένες με μαύρα μαντήλια μοιρολογούσαν όλη νύχτα κώτα από το σταυρό. Κατάνυξη και προσμονή.

-Για την περιφορά, την αποκαθήλωση, τα νεκρικά έθιμα και το βάθος που έχει μια κηδεία. Για τη συμμετοχή σε έναν κοινό πόνο που καθαίρει. Για τη μωβ κορδέλα.

-«Ω γλυκύ μου έαρ, γλυκύτατον μου τέκνον, πού έδυ σου το κάλλος;» Για το μοιρολόι της μάνας. Όχι της Παναγίας. Όχι για τον Χριστό. Της μάνας για τον γιο της.

-Για τη «ζωή εν τάφω». Για αυτό το «εξεπλήττοντο». Που σου ξεσκίζει τα αυτιά, έκτοτε.

-Για την αίσθηση της αναμονής. Που μέρα με τη μέρα κορυφώνεται.

-Για όλα τα τροπάρια της Μεγάλης Εβδομάδας. Για το δράμα τους το μετουσιωμένο σε ποίηση. Για τις λέξεις τους που καρφώνονται σαν πρόκες. Για τον λυρισμό τους που συναντά τον υπαρξισμό και μαζί το απόκοσμο. Για την αρχαία ελληνική που από μόνη της ηχεί σαν ποίηση στα αυτιά σου μόνο και μόνο με τις καταλήξεις των παρατατικών και των αορίστων της. Για την πυκνότητα των νοημάτων τους. Για την τραγωδία τους.

-Για την τρομερή οικονομία του «θανάτω θάνατον πατήσας». Για τις τρεις λέξεις που πασχίζουν να μας λύσουν όλο το υπαρξιακό μέσα από το μεταφυσικό, με τη μία. Για αυτή τη δοτική του τρόπου (θανάτω) που περιέχει και όλη την απόδειξη της πίστης μας. Νίκησε τον θάνατο με τον θάνατό του- την Ανάστασή του. Αυτή η δοτική… Και όσα μπορεί να εναποθέσει απάνω της το δράμα της ανθρώπινης ύπαρξής μας και τα όρια ή μη της πίστης μας.

-Για τη χαρά της Κυριακής. Που επειδή ακολουθούσε μια εβδομάδα στερήσεων (νηστεία, τηλεόραση χωρίς πολλά-πολλά, όχι έξοδοι) και όσο να ναι περισυλλογής και κατάνυξης προέκυπτε πάντα φυσικά και λυτρωτικά. Και όχι σαν τα Χριστούγεννα που έτσι ξαφνικά έπρεπε να νιώσουμε χαρούμενοι.

-Για τη τεράστια φωτιά που άναβαν την Κυριακή του Πάσχα τα χαράματα μέχρι να γίνουν τα δεμάτια από ξύλα κάρβουνα . Έκτοτε έχει πάρει στο μυαλό μου μυθικές διαστάσεις.

-Για τον υπαίθριο χαρακτήρα του πράγματος. Για τη γειτονιά. Για το χώμα. Ναι, το Πάσχα πατάς στη γη.

-Για την άνοιξη του Απρίλη. Τη «σκληρή άνοιξη των πασχαλιών μέσα από την πεθαμένη γη» του Έλιοτ. Αλλά την πάντως Άνοιξη.

 

Advertisements

Single Post Navigation

8 thoughts on “Γιατί το Πάσχα…

  1. Mazen El Makkouk on said:

    Omorfi. Tha to ksanadiavaso.

  2. ΑΓΓΕΛΙΚΗ on said:

    Τα λόγια σου με πάνε κατευθείαν στην παιδική μου ηλικία.
    Αισθήσεις, μυρωδιές και συναισθήματα γνωστά, μέσα στη μνήμη πλέον.
    Ευλογημένος όποιος μπορεί να τα νιώθει ακόμα.

    Χρόνια πολλά!

    • Καλμέρα, Αγγελική, χρόνια πολλά, καλά, ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΑ!!!… Ψυχής πράγματα γράφω, οι παιδικές αναμνήσεις μας έχουν ανεξίτηλα σφραγίσει… «Η μόνη μας πατρίδα είναι τα παιδικά μας χρόνια»!!!
      «Πολλά δε θέλει ο άνθρωπος
      να ‘ν’ ήμερος.. να ‘ναι άκακος..
      λίγο φαΐ λίγο κρασί
      Χριστούγεννα κι ΑΝΑΣΤΑΣΗ»

  3. Πιο πολύ ένιωσα Πάσχα από όταν σε διάβασα φίλε Γιάννη… Χρόνια πολλά και πάλι και να είσαι καλά. Την καλημέρα μου .

  4. Καλησπέρα Γιάννη. Μετά την ανάγνωση του άρθρου σου κατάλαβα πράγματα για το Πάσχα που ούτε τα είχα σκεφτεί. Και φυσικά έχεις δίκιο.
    Να είσαι καλά.

    • Γεια σου, Πέτρο, ευχαριστώ!… Χρόνια πολλά, καλά, αναστάσιμα!
      -Από τη χθεσινή μου ανάρτηση στο fb:
      Αυτές τις μέρες κάποιος φίλος με ρώτησε: «Εσύ ένας άθρησκος πώς και τη Μεγάλη Εβδομάδα έκανες τόσες αναρτήσεις μ’ αφορμή το Πάσχα;»… Άθρησκος μπορεί να είμαι, αλλά η θρησκεία είναι εδώ, όλους λίγο πολύ μας έχει επηρεάσει, και το θρησκευτικό συναίσθημα δεν μπορείς να το ξεριζώσεις… Εβδομήντα χρόνια σοσιαλισμός στην πρώην Σοβιετική Ένωση και δεν τα κατάφεραν… Όσο υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν στο Θεό χρέος των αριστερών είναι να σέβονται το «πιστεύω» τους και, γιατί όχι, να μετέχουν με τον τρόπο τους στις λατρευτικές τους παραδόσεις.
      Κάποτε, ο Λένιν, αναφερόμενος στους θρησκευόμενους εργάτες που ήταν μέλη του κόμματος τόνιζε: «Είμαστε ανεπιφύλακτα ενάντια στην παραμικρή προσβολή των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων». (Άπαντα,τ. 17,σελ.422 Ρωσ. Εκδ.).
      «Η Αριστερά μετέχει πλήρως στο ιερό. Πρόχειρες αποδείξεις: Το δέος απέναντι στους μάρτυρές της. Η ιερουργία που συνιστά το Άξιον Εστί. Το τέμπλο που ζωγράφισε ο Κατζουράκης. Απόδειξη, ακόμη, η κατανυκτική συμμετοχή πολλών αριστερών στην περιφορά του Επιταφίου ή στη λειτουργία της Ανάστασης.
      Στα καθ’ ημάς ανάσταση και επανάσταση συνδέονται. Η επανάσταση δεν είναι περιστροφή (revolution). Είναι εκ νέου στάση, εκ νέου έγερση. Όπου στάση είναι διακοπή του χρόνου, είναι όρθωση αναστήματος – αλλά και εξέγερση. Εξέγερση είναι έγερση που απευθύνεται. Που αναλαμβάνει την ευθύνη της. Για μας επανάσταση είναι επί και ανάσταση. Ανάσταση επί τούτω.»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: