Λόγος Παράταιρος

«Παράταιρος ο λόγος ο δυνατός/ μέσα σε μια πολιτεία που σωπαίνει» (Γ. Ρίτσος)

«Τα πάθη της ζωής μου» και «η ζωή πάθος απαγορευμένο»…

945051_423064684459064_338800296_n

«Τρία πάθη, απλά αλλά εξαιρετικά δυνατά, έχουν εξουσιάσει τη ζωή μου: η λαχτάρα για έρωτα, η αναζήτηση για γνώση και η αβάσταχτη λύπη για τα δεινά του κόσμου.
Με στριφογυρίζoυν αυτά τα πάθη όπως ένας σίφουνας, μια από ‘δω, μια από ‘κει, σε μια απρόβλεπτη διαδρομή μέσα σ’ ένα ωκεανό μαρτυρίου, συχνά μέχρι τα τελευταία όρια της απελπισίας.

Καταρχήν αναζήτησα την αγάπη γιατί φέρνει την έκσταση, έκσταση τόσο μεγάλη ώστε κάποιες φορές αισθάνομαι ότι θα μπορούσα να θυσιάσω το υπόλοιπο της ζωής μου για λίγες μόνο ώρες αυτής της χαράς. Επιπλέον την αναζήτησα γιατί ανακουφίζει από τη μοναξιά, αυτή τη τρομερή μοναξιά κατά την οποία μια τρεμάμενη συνείδηση ​​διακρίνεται στο χείλος του κόσμου μέσα σε μία  κρύα αβυσσαλέα άψυχη άβυσσο. Τέλος την αναζήτησα, γιατί στoν έρωτα είδα , σε μια μυστικιστική μικρογραφία, την προεικόνιση του οράματος του παραδείσου, αυτό που φαντάστηκαν οι άγιοι και οι ποιητές. Αυτό είναι που αναζήτησα, και παρόλο που φαίνεται πολύ καλό για την ανθρώπινη ζωή, αυτό είναι – τελικά – που βρήκα. Με το ίδια πάθος αναζήτησα και τη γνώση. Επιθυμούσα να κατανοήσω τις καρδιές των ανθρώπων. ‘Ήθελα να μάθω γιατί λάμπουν τα αστέρια. Και προσπάθησα να κατανοήσω τη Πυθαγόρεια φιλοσοφική θεωρία κατά την οποία κυριαρχούν οι φυσικοί αριθμοί. Λίγα από αυτά, αλλά όχι σε μεγάλο βαθμό, τα έχω επιτύχει.

Ο έρωτας και η γνώση, στο μέτρο του δυνατού, μας ωθούν προς τα πάνω, στους ουρανούς. Αλλά πάντα η πίκρα με γυρνούσε πίσω στη γη. Αντίλαλοι κραυγών πόνου αντηχούν στην καρδιά μου. Τα παιδιά που πεινάνε, τα θύματα που βασανίζονται από τους καταπιεστές, ανήμποροι ηλικιωμένοι, και όλος ο κόσμος που είναι γεμάτος με μοναξιά,  φτώχεια και  πόνο, κάνουν παρωδία αυτό που θα έπρεπε να είναι η ανθρώπινη ζωή.  Λαχταρώ να προσφέρω ανακούφιση από το κακό, αλλά δεν μπορώ και υποφέρω. Αυτή είναι η ζωή μου. Διαπίστωσα ότι αξίζει να ζεις, και εφόσον μου προσφερόταν αυτή η δυνατότητα, θα ζούσα με χαρά και πάλι .»

(Από την αυτοβιογραφία του Μπέτραντ Ράσελ, που γράφτηκε το 1956.

-Μπέρτραντ Ράσελ  [1872-1970], Άγγλος μαθηματικός, φιλόσοφος και διακεκριμένος εκπρόσωπος του ειρηνιστικού κινήματος. Βραβεύτηκε με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1950.)

repinilyavolgaboatmenb

Αυτά τα ωραία και φιλοσοφημένα ο Μπέρναρντ Ράσελ αρκετές δεκαετίες  πριν… Αλλά υπάρχουν και άνθρωποι που όχι μόνο δεν μπορούν να μιλήσουν αλλά ούτε και να φανταστούν τα «πάθη της ζωής» που περιγράφει ο Ράσελ… Γι αυτούς η ίδια η ζωή είναι βάρος ασήκωτο, «πάθος απαγορευμένο», όπως γράφει ο συγγραφέας Δημήτρης Δημητριάδης στο παρακάτω ωραίο μες στην οργή του ποιητικό κείμενο:

«Γιατί η ζωή είναι πάθος απαγορευμένο…»

(Κατάλογοι. 2 -απόσπασμα)

Γιατί η ζωή είναι πάθος απαγορευμένο, εξαγριωμένο απ’ τις δορυώσεις,
κυνηγημένο μέσα στη λάσπη και στα βρεμένα δέντρα,
από χώρα σε χώρα,
μπερδεύοντας τα σύνορα που σα σύρματα μπλέκονται στα πόδια του,
με τα μαλλιά απ’ τον ιδρώτα κολλημένα
στο μέτωπο, στον τράχηλο, στους κροτάφους,
με μια κορυφωμένη πίκρα στο στόμα,
με το αίμα να θέλει να πεταχτεί μέσα από τους διεσταλμένους πόρους,
πεισματικά εμπνευσμένο από την καταδίκη του,
μεταρσιωμένο από τον ίλιγγο της δυστυχίας του,
από τη μέθη του ίδιου του τού αίματος,
βλέποντας εκτυφλωτικά οράματα μέσα στη σκοτεινή περιδίνηση του φόβου του,
με την ακαταμάχητη γονιμότητα της καταδιωγμένης κοιλιάς του,
πάθος ακάλυπτο, ουρλιάζοντας, χωρίς στρώμα, εκτεθειμένο, βρίζοντας,
μέρα νύχτα βρίζοντας, βρίζοντας σαν αφόδευση θεών,
αρπάζοντας και μην τίποτα πιάνοντας,
οργασμένο από τον μαγνητισμό της υπέρβασης των όρων,
πάθος με τη δική του θεολογία
και δικούς του τρόπους εξαϋλώσεων
του χλωράνθιου, του δοξαίσθητου σώματος,
του λατρευτικού, του μυραιώνιου,
που σαλεύει γλυκά και ξιφιαία σαν μάταιος έρωτας
και σαν αίμα της μνήμης σε φλογισμένο κρόταφο, πάθος
που ζει λιμασμένο,
σα δαρμένο σκυλί των τεκέδων, σαν άρρωστη γάτα των μπορντέλων,
εξομοιωμένο με το αβυσσαλέο κενό
που είναι η άλλη όψη της πληρότητας και των ανεξάντλητων εικόνων,
αινιγματικό, άλυτο, απόρθητο, ακατάβλητο, μυστικοπαθές και δημοφάγο,
δοσμένο στο μαρτύριο της ανέγερση του ανείπωτου και του απρόσιτου,
με τα βυζιά του καμένα, τη μήτρα του κλεμμένη, τη γλώσσα φαγωμένη,
όλες τις αισθήσεις μαντρωμένες
κι όλες τις διαισθήσεις οξυμένες στο έπακρο,
στο έπακρο όλες τις διαισθήσεις,
όλες οι διαισθήσεις οξυμένες στο έπακρο.
Εν όψει του καταιγισμού των προφητειών.
Εν όψει της ανατολής των νέων ιερέων.
Για ν’ ακούσουν οι συναθροίσεις τον λόγο
και να δοξάσουν το όνομα τού μέχρι τότε ακατονόμαστου.

(Από τη συλλογή Κατάλογοι 1-4 (1980) του Δημήτρη Δημητριάδη)

Advertisements

Single Post Navigation

2 thoughts on “«Τα πάθη της ζωής μου» και «η ζωή πάθος απαγορευμένο»…

  1. Παθητική σονάτα – Μπετόβεν

    Επειδή έχω πάθος ΚΑΙ με τον (καλό) κινηματογράφο, να τρεις (μόνο) ταινίες επί του θέματος:
    1. Μοιραίο πάθος (Λουί Μαλ)
    2. Η αυτοκρατορία του πάθους (Ναγκίσα Όσιμα)
    3. Θρύλοι του πάθους (ΕΝΤΟΥΑΡΝΤ ΖΟΥΙΚ)

    ΠΑΘΟΣ
    Κυττάξτε με στοιχεῖα τῆς Φύσης
    ψυχρὰ στοιχεῖα χωρὶς ψυχή.
    Ὡραῖε Ὑμηττὲ σὺ θὰ μὲ ἀφήσης
    ἢ ἐγὼ θὰ φύγω μοναχή;

    Κυττάξτε με, ἔχω ἕνα τρυπάνι
    μέσ᾿ στὸ κεφάλι μου βαθιά.
    Τίποτα τοῦτο δὲ σᾶς κάνει;
    Στοιχεῖα χωρὶς σταλιὰ καρδιά.

    Εἶχα ζήσει νὰ μαντέψω
    τὸ μυστικό σας μία ἐποχή.
    Τὴ θλίψη σας νὰ γαληνέψω
    σεῖς δυνατὰ καὶ γὼ φτωχή.

    Εἶχε ἡ καρδιά μου κ᾿ ἕνα δάκρι
    γιὰ κάθε σας κρυφὸ χαμό.
    Χωρὶς ἐσᾶς, σὲ καμμιὰν ἄκρη,
    ποτὲ δὲν εἶχα ἀναπαμό.

    Ἐδῶ οἱ κροτάφοι μου ποὺ ἰσκιώνουν
    γέμιζαν σκέψη τρυφερὴ
    τότε γιὰ σᾶς. Μὰ τώρα λυώνουν
    κ᾿ ἡ σκέψη εἶναι ζοφερή.

    Κυττᾶξτε τὸ τρυπάνι ποὺ ἔχω,
    πονῶ φριχτὰ στὴν κεφαλὴ
    καὶ νὰ σᾶς στείλω δὲν ἀντέχω
    τὸ τελευταῖο μου φιλί.

    Ἀγάλια θὰ συρθῶ ὡς τὰ πόδια
    ἐκεῖ τοῦ ἀντικρυνοῦ βουνοῦ
    κι᾿ ἀπ᾿ τὰ στερνά μου ἀκόμα ἐφόδια
    θὰ σᾶς μοιράσω καθενοῦ.

    Ἔπειτα στὸ αἷμα βουτηγμένη
    τοῦ πληγωμένου κεφαλιοῦ,
    θ᾿ ἀφήσω μία κραυγὴ πνιγμένη
    σὰν κρώξιμο ἄγριου πουλιοῦ.
    ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ

    …Ὠιμέ,
    εἴμασταν μιᾶς γενιᾶς παιδιά. Ἡ καρδιά μας
    Ἀγάπαε μὲ τὸ πάθος ποὺ ζητᾶ
    νὰ πάρη, τὸ αἰσθανθήκαμε φρικτὰ
    καὶ πήραμεν ἀλλοῦθε τὴ ματιά μας.
    ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ

    Πάθη από τον έρωτα -Φλέρυ Νταντωνάκη

    Τα πάθη της βροχής (Κική Δημουλά)

    Εν μέσω λογισμών και παραλογισμών
    άρχισε κι η βροχή να λιώνει τα μεσάνυχτα
    μ’ αυτόν τον πάντα νικημένο ήχο
    σι, σι, σι.
    Ήχος συρτός, συλλογιστός, συνέρημος,
    ήχος κανονικός, κανονικής βροχής.
    Όμως ο παραλογισμός
    άλλη γραφή κι άλλην ανάγνωση
    μού’ μαθε για τους ήχους.
    Κι όλη τη νύχτα ακούω και διαβάζω τη βροχή,
    σίγμα πλάι σε γιώτα, γιώτα κοντά στο σίγμα,
    κρυστάλλινα ψηφία που τσουγκρίζουν
    και μουρμουρίζουν ένα εσύ, εσύ, εσύ.
    Και κάθε σταγόνα κι ένα εσύ,
    όλη τη νύχτα
    ο ίδιος παρεξηγημένος ήχος,
    αξημέρωτος ήχος,
    αξημέρωτη ανάγκη εσύ,
    βραδύγλωσση βροχή,
    σαν πρόθεση ναυαγισμένη
    κάτι μακρύ να διηγηθεί
    και λέει μόνο εσύ, εσύ, εσύ,
    νοσταλγία δισύλλαβη,
    ένταση μονολεκτική,
    το ένα εσύ σαν μνήμη,
    το άλλο σαν μομφή
    και σαν μοιρολατρία,
    τόση βροχή για μια απουσία,
    τόση αγρύπνια για μια λέξη,
    πολύ με ζάλισε απόψε η βροχή
    μ’ αυτή της τη μεροληψία
    όλο εσύ, εσύ, εσύ,
    σαν όλα τ’ άλλα νά’ ναι αμελητέα
    και μόνο εσύ, εσύ, εσύ.

    ΤΙ ΠΑΘΟΣ ΒΥΘΙΖΕΙ ΣΕ ΠΕΛΑΓΑ ΤΟ ΝΟΥ

    ΤΑ ΠΑΘΗ (απόσπασμα)

    ΙΔΟΥ εγώ λοιπόν,
    ο πλασμένος για τις μικρές Κόρες και τα νησιά του Αιγαίου
    ο εραστής του σκιρτήματος των ζαρκαδιών
    και μύστης των φύλλων της ελιάς
    ο ηλιοπότης και ακριδοκτόνος.
    Ιδού εγώ καταντικρύ
    του μελανού φορέματος των αποφασισμένων
    και της άδειας των ετών, που τα τέκνα της άμβλωσε,
    γαστέρας, το άγκρισμα!
    Λύνει αέρας τα στοιχεία και βροντή προσβάλλει τα βουνά.
    Μοίρα των αθώων, πάλι μόνη, να σε, στα Στενά!
    Στα Στενά τα χέρια μου άνοιξα
    Στα Στενά τα χέρια μου άδειασα
    κι άλλα πλούτη δεν είδα, κι άλλα πλούτη δεν άκουσα
    παρά βρύσες κρύες να τρέχουν
    Ρόδια ή Ζέφυρο ή Φιλιά.
    Ο καθείς και τα όπλα του, είπα:
    Στα Στενά τα ρόδια μου θ’ ανοίξω
    Στα Στενά φρουρούς τους ζέφυρους θα στήσω
    Τα φιλιά τα παλιά θ’ απολύσω που η λαχτάρα μου άγιασε!
    Λύνει αέρας τα στοιχεία και βροντή προσβάλλει τα βουνά.
    Μοίρα των αθώων, είσαι η δική μου η Μοίρα!
    ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ, ΕΛΥΤΗΣ

    Με τι καρδιά, τι φόβους και τι πάθος
    Πήραμε τη ζωή μας.
    ΣΕΦΕΡΗΣ

    …Και της Φραγκογιαννούς τα πάθη

    Ενώπιον του Νέου Αιώνος

    Είναι το νάιλον πολύ. Που με κυκλώνει.
    Τα φράγκα πάντα λίγα, κομμένα τα φτερά
    κι ότι αγάπησα στον πάτο με κρατά.
    Ζωή. Σκληρός ανήφορος που δεν τελειώνει.

    Αδάμαστη ήταν η ψυχή, μια κίνηση με πάθος
    όλες τις πόρτες μου άφηνα σκοπίμως ανοιχτές
    να βρουν οι άλλοι υλικό να κλείσουνε πληγές.
    Κι αφού όλα τ’ αρπάξανε κατάλαβα το λάθος,
    (Δημήτρης Κανελλόπουλος, απόσπασμα)

    Είδα κι έπαθα…

    • Ciao Aggeliki!!!…. Τι ευχάριστη έκπληξη, δεν περίμενα σχόλιό σου σ’ αυτή μου την ανάρτησή!!!!
      Όλα ωραία και κυρίως παθιασμένα, σ’ ευχαριστώ πολύ!!!
      Στέκομαι ιδιαίτερα στην ταινία του Όσιμα, την «Αυτοκρατορία του πάθους»… Την είδα βέβαια πριν από πολλά πολλά χρόνια, τι υπέροχη ταινία!… ‘Ενας μεγάλος σκηνοθέτης που απέδειξε περίτρανα πως το «πορνό» μπορεί να γίνει μεγάλη τέχνη!!!!
      Με βρίσκεις απροετοίμαστο κι επειδή δεν έχω χρόνο να το ψάξω (αύριο θα λείπω) περισσότερο περιορίζομαι στα παρακάτω:

      -Κ. Π. Καβάφης, «Τα Επικίνδυνα»:

      Είπε ο Μυρτίας (Σύρος σπουδαστής
      στην Aλεξάνδρεια• επί βασιλείας
      αυγούστου Κώνσταντος και αυγούστου Κωνσταντίου•
      εν μέρει εθνικός, κ’ εν μέρει χριστιανίζων)•
      «Δυναμωμένος με θεωρία και μελέτη,
      εγώ τα πάθη μου δεν θα φοβούμαι σα δειλός.
      Το σώμα μου στες ηδονές θα δώσω,
      στες απολαύσεις τες ονειρεμένες,
      στες τολμηρότερες ερωτικές επιθυμίες,
      στες λάγνες του αίματός μου ορμές, χωρίς
      κανέναν φόβο, γιατί όταν θέλω —
      και θάχω θέλησι, δυναμωμένος
      ως θάμαι με θεωρία και μελέτη —
      στες κρίσιμες στιγμές θα ξαναβρίσκω
      το πνεύμα μου, σαν πριν, ασκητικό.»

      -Στον αντίποδα των «παθών» ο Νίκος Καρούζος, όταν, νέος ποιητής ακόμα «στεγνός» από πάθη, «ερωτοτροπούσε» με το χριστιανισμό (ποιος ο Νίκος Καρούζος, που αργότερα ήταν γεμάτος από πάθη!!!):

      «Νηστεύει η ψυχή μου από πάθη
      και το σώμα μου ολόκληρο την ακολουθεί.
      Οι απαραίτητες μόνο επιθυμίες
      και το κρανίο μου ολημερίς χώρος μετανοίας
      όπου η προσευχή παίρνει το σχήμα θόλου.
      Κύριε ανήκα στους εχθρούς σου
      συ είσαι όμως τώρα που δροσίζεις
      το μέτωπό μου ως γλυκύτατη αύρα.
      Έβαλες μέσα μου πένθος χαρωπό
      και γύρω μου
      όλα πια ζουν και λάμπουν.»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: