Λόγος Παράταιρος

«Παράταιρος ο λόγος ο δυνατός/ μέσα σε μια πολιτεία που σωπαίνει» (Γ. Ρίτσος)

2.013: έτος Κ. Π. Καβάφη!… Ο ΣΥΡΙΖΑ/ΕΚΜ Μαγνησίας τιμά το παγκόσμιο ποιητή μας: «Ο πολιτικός Καβάφης»…

Καβάφης afisa

Απ’ αφορμή το «Έτος Καβάφη, 2013» το Πολιτιστικό Τμήμα του ΣΥΡΙΖΑ/ΕΚΜ Μαγνησίας, τιμώντας τον παγκόσμιο ποιητή μας, διοργανώνει εκδήλωση με θέμα «Ο πολιτικός Καβάφης».

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη, 12 Ιούνη 2013, και ώρα  8.30 μ. μ., στον «Πολυχώρο Τέχνης – Φουντούλη», Αντωνοπούλου 17 (ανάμεσα Δημητριάδος και Ιάσονος).

Ομιλητές: – Χρήστος Αλεξίου, πανεπιστημιακός, δ/ντής του περιοδικού «Θέματα λογοτεχνίας»: «Ο Καβάφης του Σεφέρη και του Ρίτσου»

-Κώστας Κρεμύδας, ποιητής, εκδότης του λογοτεχνικού περιοδικού «Μανδραγόρας»:

                                          «Αριστερά και Καβάφης»

Μουσική και τραγούδι: Γιάννος Νικολάου – Εύα Δημοκωστούλα

Απαγγέλουν οι ηθοποιοί: Γιάννης Τράντας – Σταμάτης Παγασαίος

Χαιρετισμό θα απευθύνει ο υπεύθυνος του Πανελλαδικού Πολιτιστικού Τμήματος του ΣΥΡΙΖΑ/ΕΚΜ, σ. Σωτήρης Σιώκος.

Πλάι και πέρα από τον «ηδονικό», τον «ιστορικό» ή τον «φιλοσοφικό», υπάρχει και ο πολιτικός Καβάφης, όχι βέβαια με την έννοια του πολιτευόμενου ή του «στρατευμένου», αλλά μ’ εκείνη του ανθρώπου που συνεχίζει την οικογενειακή του παράδοση να ενδιαφέρεται για τα κοινά. Με τη βαθιά του αίσθηση της ιστορίας και της πολιτικής, στοχάστηκε πολύ πάνω στις τύχες του Ελληνισμού και προσπάθησε, με τα ιστορικά του σύμβολα, να σκιαγραφήσει μια “πολιτική” για την επιβίωση του ελληνικού κόσμου και της ελληνικής λαλιάς.

 Σύμφωνα με την μελέτη του Στρατή Τσίρκα, «Ο πολιτικός Καβάφης»,  ο ποιητής «δεν επιλέγει για τους μύθους των ποιημάτων του την ελληνιστική και ελληνορωμαϊκή εποχή, επειδή τάχα σ’ αυτές μπορούσε να μιλήσει πιο ελεύθερα για τον έρωτά του. Αλλά γιατί, κάτω από το προσωπείο του ιμπεριαλισμού της Ρώμης, υπάρχουν αναλογίες ευάρμοστες, με τον ιμπεριαλισμό της Μεγάλης Βρετανίας, στο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου, όλα εκείνα τα χρόνια, από τη γέννηση του ποιητή ως το θάνατό του. Δεν είναι τυχαίο πως ζητά από το 1891 να γυρίσουν τα Ελγίνεια Μάρμαρα στην πατρίδα τους, κι από το 1893 να ενωθεί η Κύπρος με την Ελλάδα». Μέσα από την ποίησή του αναδεικνύεται μια πολιτική στάση. Ο Καβάφης σαρκάζει και καταγγέλλει την παρακμή ενός κόσμου, ενός κόσμου που ότι κι αν κάνει, όσες προσπάθειες κι αν καταβάλλει είναι καταδικασμένος: «όμως η πτώσις μας είναι βεβαία./ Επάνω, στα τείχη, άρχισεν ήδη ο θρήνος» (Κ. Π. Καβάφης, Τρώες).

Ο Γιάννης Ρίτσος σ’ ένα από τα 12 ποιήματα που έγραψε για τον Καβάφη γράφει γι αυτόν:

«Κι εκείνος… ο μέγας αναμάρτητος,
ανάμεσα στο ναι και στο όχι, στην επιθυμία και τη μετάνοια,
σαν ζυγαριά στο χέρι του θεού ταλαντεύεται ολόκληρος,
ενώ το φως του παραθύρου πίσω απ’ το κεφάλι του
τοποθετεί ένα στέφανο συγγνώμης κι αγιοσύνης.
“Αν άφεση δεν είναι η ποίηση, –ψιθύρισε μόνος του–
τότε, από πουθενά μην περιμένουμε έλεος”.»

935747_3051534143995_725073875_n

-Για το ποίημα, «27 Ιουνίου 1906, 2 μ.μ.»…

Ο Καβάφης εμπνέεται από ένα τραγικό πολιτικό- κοινωνικό γεγονός και γράφει το σπαρακτικό ποίημα «27 Ιουνίου 1906, 2 μ.μ.»… Οι αποικιοκράτες Άγγλοι σε μια παρωδία δίκης καταδικάζουν σε θάνατο διά της κρεμάλας, για αντίσταση κατά της Αρχής, 4 Αιγύπτιους χωρικούς, ανάμεσά τους κι ένα 17χρονο παλικάρι… Αυτός ο τραγικός κι άδικος χαμός του παλικαριού και το σπαρακτικό μοιρολόι της μάνας του, είναι η πηγή έμπνευσης του ποιητή… Ένα ποίημα προάγγελος του «Επιτάφιου» του Γιάννη Ρίτσου και της «Μάνας του Χριστού» του Κώστα Βάρναλη…

Κ. Π. Καβάφης, «27 Iουνίου 1906, 2 μ.μ.»

“Σαν το ’φεραν οι Xριστιανοί να το κρεμάσουν
το δεκαεφτά χρονώ αθώο παιδί,
η μάνα του που στην κρεμάλα εκεί κοντά
σέρνονταν και χτυπιούνταν μες στα χώματα
κάτω απ’ τον μεσημεριανό, τον άγριον ήλιο,
πότε ούρλιαζε, και κραύγαζε σα λύκος, σα θηρίο
και πότε εξαντλημένη η μάρτυσσα μοιρολογούσε
«Δεκαφτά χρόνια μοναχά με τα ’ζησες, παιδί μου».
Κι όταν το ανέβασαν την σκάλα της κρεμάλας
κι επέρασάν το το σκοινί και το ’πνιξαν
το δεκαεφτά χρονώ αθώο παιδί,
κ’ ελεεινά κρεμνιούνταν στο κενόν
με τους σπασμούς της μαύρης του αγωνίας
το εφηβικόν ωραία καμωμένο σώμα,
η μάνα η μάρτυσσα κυλιούντανε στα χώματα
και δεν μοιρολογούσε πια για χρόνια τώρα·
«Δεκαφτά μέρες μοναχά», μοιρολογούσε,
«δεκαφτά μέρες μοναχά σε χάρηκα, παιδί μου».”

(Από τα Κρυμμένα Ποιήματα 1877;-1923, Ίκαρος 1993)

 

-Ο Βάρναλης για τον Καβάφη…

Η ποίηση του Καβάφη δε φαίνεται να βγαίνει από την καρδιά παρά από το μυαλό. Πώς λοιπόν μας συγκινεί;

Γιατί η ποίηση αυτή φαίνεται μεν λυρική στο σχήμα, στο βάθος της όμως είναι δραματική. Έχει κίνηση, ηθοποιία, ζωντάνια, επιγραμματική λιτότητα, έχει πολλή σκέψη και πικρήν ειρωνεία… Και τα δράμα αυτών των ποιημάτων έχει ένα μεγάλο προσόν, την καθολικότητα. Δεν είναι το δράμα ενός ατομικού «ήρωα», παρά ολάκερης της ανθρωπότητας…

Η «ιδέα» του Καβάφη μπορεί να καθαρίζεται μέσα στο μυαλό του, μα βγαίνει απ’ την καρδιά του και αποτείνεται στην καρδιά του «θεατή». Κι αυτή η ιδέα, επειδή δεν προσφέρεται δογματικά, σα μια γνωσιολογική αντίληψη, μα «δραματοποιείται», μετουσιώνεται από αναισθητική (διανοητική) σε αισθητική (ποιητική), γίνεται δηλαδή «ωραία» και συγκινεί.

Όταν τα ποιήματα αυτά τα πάρουμε για μινιατούρες δραμάτων, τότε θα καταλάβουμε γιατί δεν τα βλάπτει ούτε η αντιλυρική τους στιχουργία και διάθεση ούτε η πεζολογική διατύπωσή τους.

(Κώστας Βάρναλης, Ζωντανοί άνθρωποι)

Advertisements

Single Post Navigation

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: