Λόγος Παράταιρος

«Παράταιρος ο λόγος ο δυνατός/ μέσα σε μια πολιτεία που σωπαίνει» (Γ. Ρίτσος)

Πες το με ποίηση (8ο): «Απουσία ή Και εσύ να λείπεις»….

απουσια

-«Ο μόνος αξιόπιστος μάρτυρας ότι ζήσαμε είναι η απουσία μας» (Κική Δημουλά)

-«Η απουσία σου βροχή που πέφτει λίγη λίγη κι έγιν’ ο κόσμος γύρω μου θάλασσα και με πνίγει.» (Κρητική μαντινάδα)….

lectora-distraida matisse

-Κική Δημουλά, «Γη των απουσιών» (απόσπασμα)

«[…] Στὴν ψυχή σου δὲν φθάνει κανεὶς
οὔτε διὰ ξηρᾶς οὔτε διὰ θαλάσσης.

Αὐτὸ τὸ δισκίο,
τὸ ἀκουμπισμένο στὸ μαῦρο ἀτμοσφαιρικὸ τραπέζι,
ποὺ τὸ περνᾷς κι ἐσύ, ὅπως κι οἱ ἄλλοι, γιὰ φεγγάρι,
ἄσ᾿ το, δὲν εἶναι φεγγάρι.
Εἶναι τὸ βραδινό μου χάπι
τὸ ψυχοτρόπο.»

(Κική Δημουλά, Ποιήματα, Ίκαρος)

image

-Γιάννης Ρίτσος, «Και εσύ να λείπεις»

«Σκέψου η ζωή να τραβάει το δρόμο της,

Και εσύ να λείπεις,

Να’ ρχονται οι Άνοιξες

με πολλά διάπλατα παράθυρα,

Και εσύ να λείπεις,

Να’ ρχονται τα κορίτσια στα παγκάκια του

κήπου

με χρωματιστά φορέματα,

Και εσύ να λείπεις,

Οι νέοι να κολυμπάνε το μεσημέρι,

Και εσύ να λείπεις,

Ένα ανθισμένο δέντρο να σκύβει στο νερό,

Πολλές σημαίες ν’ ανεμίζουν στα μπαλκόνια,

Και εσύ να λείπεις,

Και ύστερα ένα κλειδί να στρίβει

Η κάμαρα να’ ναι σκοτεινή,

Δύο στόματα να φιλιούνται στον ίσκιο,

Και εσύ να λείπεις,

Σκέψου δυο χέρια να σφίγγονται

Και σένανε να σου λείπουν τα χέρια,

Δυο κορμιά να παίρνονται,

Και συ να κοιμάσαι κάτου απ’ το χώμα,

Και τα κουμπιά του σακακιού σου

ν’ αντέχουν πιότερο από σένα,

Κάτου από το χώμα,

Και η σφαίρα σφηνωμένη στην καρδιά σου

να μην λιώνει..

Όταν η καρδιά σου,

που τόσο αγάπησε τον κόσμο,

θα έχει λιώσει.

Να λείπεις –δεν είναι τίποτα να λείπεις .

Αν έχεις λείψει για ό, τι πρέπει,

Θα ‘σαι για πάντα μέσα σ’ όλα εκείνα

που για αυτά έχεις λείψει,

Θα’ σαι για πάντα μέσα σε αυτόν τον κόσμο…»

(Γιάννης Ρίτσος, Ποιήματα, τ. Β’, Κέδρος)

*Μπορείτε να  διαβάσετε και το ποίημα του Γιάννη Ρίτσου «Σχήμα απουσίας» εδώ…

*Στο βίντεο: Πάμπλο Νερούντα, «Ίσως η απουσία σου είναι παρουσία»…

-Κλείτος Κύρου, «ΑΠΟΥΣΙΑ»

Γαλάζιες μέρες φουσκοθαλασσιά
Υάκινθοι, ψηλή θερμοκρασία.
Των δυο χεριών σου η άσπλαχνη απουσία
Τις νύχτες μας γεμίζει απελπισιά

Ο ήλιος που μας έσμιγε παλιά,
Δίκοπος τώρα ήλιος μας χωρίζει
Με θέρμη όπως σαν πρώτα πια δε σφύζει
Κι όλο προδοτικά σκορπάει φιλιά.

Αιμόφυρτα τα πόδια σου θωρώ
Και στην καρδιά σου πέτρινο στεφάνι.
Στα μάτια σου το εξαίσιο πυροφάνι
Κοντεύει να σβηστεί με τον καιρό.

Τα βράδια μας ορφάνεψαν, θαρρώ,
Και φύτρωσαν αγκάθια οι προσδοκίες.
Σε λίγο θε ν’ ανθίσουν οι ακακίες,
θ’ ανοίξει πάλι το «Τροκαντερό».

Τα ρόδα, τα φεγγάρια, τα πουλιά,
Θε νά ’ρθουν ρυθμικά πάλι σαν πάντα.
Μα εσύ δε θ’ ανασαίνεις τη λεβάντα
Κι εγώ θε ν’ αλυχτάω με τα σκυλιά.
(Από το βιβλίο: «Εν όλω, Συγκομιδή 1943-1997», Εκδόσεις Άγρα)

Advertisements

Single Post Navigation

5 thoughts on “Πες το με ποίηση (8ο): «Απουσία ή Και εσύ να λείπεις»….

  1. ΑΓΓΕΛΙΚΗ on said:

    Τι πράματα και θάματα μας έχετε για σήμερα… Όλα υπέροχα!
    Φουριόζα εναποθέτω και τα δικά μου καλούδια:

    1. Carlos Drummond de Andrade…
    «Για πολύ καιρό σκεφτόμουν ότι η απουσία είν’ έλλειψη.
    Και λυπόμουν, ο άσxετος, για την έλλειψη.
    Σήμερα δεν λυπάμαι γι’ αυτήν.
    Δεν υπάρxει έλλειψη στην απουσία.
    Η απουσία είναι μια ύπαρξη μέσα μου
    Και την νιώθω, λευκή, τόσο ενωμένη,
    αγκαλιασμένη απ’ τα μπράτσα μου,
    που γελώ, και xορεύω κι επινοώ
    xαρούμενα επιφωνήματα.
    Γιατί την απουσία, αυτή την αφομοιωμένη απουσία,
    Κανείς δεν την κλέβει πια από μένα.»

    2. ΜΙΑ ΤΟΣΟ ΜΑΚΡΙΝΗ ΑΠΟΥΣΙΑ

    3. ΑΝΑΤΡΟΦΗ (Αντιγόνη Βουτσινά)

    Λείπω
    Λείπεις
    Λύπη

    Οικόσιτο ρήμα.
    Το είχε δέσει η μάνα
    μ’ ένα λουρί από το πόδι μου
    για να μου κάνει συντροφιά όταν εκείνη
    λύπη.
    Ξέρω καλά τους χρόνους του και τις συνήθειές του.
    Καμιά φορά,
    στο τρίτο πρόσωπο βγάζει τη μάσκα
    και απλώνεται
    με ήττα.
    (Εκτός κι αν κάτι
    δεν έμαθα καλά.
    Από παιδί.)

    4. ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΠΟΛΕΜΟΥ (Σταύρος Σταυρόπουλος)

    Έχω πρηστεί απ’ τα ποιήματα
    Φύονται εκεί που δεν τα σπέρνει κανείς
    Με τη διαδικασία του επείγοντος
    One burbon one scotch one beer
    Σελιδοδείκτης
    Στη ραγδαία επιδείνωση
    Της απουσίας σου
    Θα χρειαστώ αντιφλεγμονώδη
    Εκτός και αν
    Οι εξετάσεις αίματος
    Δείξουν πάλι εσένα

    5. ΑΠΟΥΣΙΕΣ

    6. “Τα χέρια μου είναι δυο βαριά άχρηστα ζώα
    αφού δε σ’ αγκαλιάζουν
    μισώ τα μάτια μου που πια δεν καθρεφτίζουν
    το χαμόγελό σου
    θα ‘θελα να συντρίψω με τις γροθιές μου
    τους δρόμους, τα λεωφορεία, τα τραμ
    που κάποτε μας πήγαιναν στην ευτυχία
    και να φτιάξω μια πόλη ερειπωμένη
    απ’ την πελώρια απουσία σου”
    (Τάσος Λειβαδίτης, Ποίηση, τ. Α΄, σ. 232)

    7. ΚΛΙΜΑ ΤΗΣ ΑΠΟΥΣΙΑΣ

    8. II
    Ένα ποδοβολητό τελειώνει στην άκρη της ακοής. Μια σουρωμένη κα-
    ταιγίδα χιμάει μες στο νεανικό στήθος που σπαταλάει την ανεξήγητη
    φεγγοβολή του.
    Η επιθυμία έχει μια πολύ ψηλή κορμοστασιά και στις παλάμες της
    καίει η απουσία.
    Η επιθυμία γεννάει το δρόμο της όπου θέλει να περπατήσει. Φεύγει…
    Κι ένας λαός από χέρια προς εκείνη ανάβει θαυμασμού παρανάλωμα!
    III
    Τι όμορφη! Έχει πάρει τη μορφή της σκέψης που την αισθάνεται
    όταν αυτή αισθάνεται πως της είναι αφιερωμένη…
    IV
    Στ’ αμπέλια που δεν έχουνε ηλικία κρύφτηκαν οι καλοκαιρινές μου
    εγκαταλείψεις. Ένας κυματισμός ονείρου τραβήχτηκε τ’ άφησε κει
    δε ρώτησε.
    ΠΑΡΑΘΥΡΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΕΜΠΤΗ ΕΠΟΧΗ,ΕΛΥΤΗΣ

    9. Kλείσε μου μια φωνή σ’ ένα φάκελο να την έχω μαζί μου.
    ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ

    10. …μ’ απ’ όλα περισσότερο αυτό που με πειράζει
    είναι
    την απουσία σου
    πως πάω να συνηθίσω…

  2. !!!!!!!!!!!!…. Εξαίσια «καταιγίδα» στίχων και μουσικής!!!…
    Grazie, mille, Αγγελική μου
    Τη αγάπη μου σε μια «γνωστή- άγνωστη» που κάθε φορά με εκπλήσσει τόσο μα τόσο ευχάριστα!!!
    Τα ποιήματα της Βουτσινά και του Σταυρόπουλου (του οποίου παρακολουθώ το μπλογκ του) δεν τα ήξερα…
    Και το δικό μου «αντίδωρο»:
    1. Πωλ Βερλαίν, «Έξι βδομάδες κιόλας» (απόσπασμα)

    «… Ω! η απουσία! Η πιο σκληρή απ’ τις δυστυχίες όλες
    Στις λέξεις και στις φράσεις να ζητάς παρηγοριά,
    Στο άπειρο μέσα πλήθος των θλιμμένων στοχασμών σου
    Και ό, τι θα βρεις, ανούσιο πάντα να ‘ναι και πικρό!
    Κι ύστερα, να, αιχμηρή και κρύα σαν λεπίδι,
    Γοργότερη από τα πουλιά, κι από τις σφαίρες πιο γιορτή,
    Κι απ’ το νοτιά στη θάλασσα κι απ’ το αγριοφύσημά του,
    Και μ’ ένα δηλητήριο στην αιχμή θανατερό,
    Να, όμοια σα βέλος, που ‘ρχεται στο τέλος η Υποψία,
    Ξαπολυμένη από την άθλια Αμφιβολία τη βδελυρή.

    Μπορεί ποτέ; Ενώ στο τραπέζι ακουμπισμένος,
    Το γράμμα της με δάκρυα να διαβάζω εγώ,
    Το γράμμα της που όλο για την αγάπη της μου λέει,
    Την ώρα εκείνη η σκέψη της να ‘ναι δοσμένη αλλού;
    Ποιος ξέρει; Ενώ για μένα αργές εδώ και θλιβερές,
    Κυλούν οι μέρες, σαν ποτάμι μ’ όχθες ξεραμένες,
    Ίσως να χαμογέλασε το χείλι της τ’ αγνό;
    Ίσως να ‘ναι χαρούμενη και να με λησμονάει;

    Και μελαγχολικός το γράμμα της ξαναδιαβάζω.»
    (Ανθολογία Γαλλικής ποίησης, Καστανιώτης, 1988)

    2. Μια μπαλάντα του Λαυρέντη Μαχαιρίτσα…

    3. Και κάτι δικό μου (ίσως «ιεροσυλία» ανάμεσα σε τόσους ποιητές):
    Γ. Π. Τζήκας, «Η απουσία σου»
    (στίχοι για τραγούδι)

    «Έλαμψες και χάθηκες
    Σαν τ’ αστεράκι της αυγής
    Οι νύχτες άγρυπνες βουβές
    Κι όλο προσμένω να φανείς

    Κλαίει η ψυχούλα μου
    Τα μάτια μου στεγνά
    Ψάχνω και δε σε βρίσκω
    Είσαι παντού και πουθενά

    (ρεφρέν)
    Με άφησες, με ξέχασες
    Μα ‘γω σε περιμένω
    Κοιτώ την απουσία σου
    Τον πόνο μου ανασαίνω
    Δεν κλαίω που δεν έρχεσαι
    Μα που σε περιμένω

    Μέρες αρμύρα στην πληγή
    Νύχτες γιαγκίνι στην ψυχή
    Με ξέχασες και δε θαρθείς
    Κι όλο προσμένω να φανείς

    Απ’ της νυχτιάς μου το φεγγίτη
    Σε ψάχνω στους αστερισμούς
    Γητεύω την αγάπη σου
    Με προσευχές και ξορκισμούς

    (ρεφρέν)
    Με ξέχασες και δε θαρθείς
    Κι όλο προσμένω να φανείς
    Κοιτώ την απουσία σου
    Την πίκρα μου υφαίνω
    Δεν κλαίω που δεν έρχεσαι
    Μα που σε περιμένω»

    4. Και κάτι πιο λαϊκό της Βάσως Αλαγιάννη με τον Μανόλη Λυδάκη…

  3. Δεν θα μπορούσε να λείπει αυτό:

    …η Απουσία δεν είναι πουλί αλλά θηρίο ανήμερο που, σιωπηλό και άφαντο, τρώει τα σωθικά μας, ώσπου να γίνουμε κενά τεμένη, μαυσωλεία θαμπών αναμνήσεων.
    Επιμύθιο: Η Απουσία είναι το μοναδικό θηρίο που ο άνθρωπος όχι μονάχα δεν κατάφερε ποτέ να εξημερώσει, αλλ’ ούτε να συλλάβει καν. Βέβαια, πάντα ελπίζει ότι θα τα καταφέρει, γι’ αυτό και σ’ όλους τους ζωολογικούς κήπους υπάρχει εν’ αδειανό κλουβί γι’ αυτήν. [«Η απουσία», σ. 48] ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ

    Κι αυτό:

    Παράξενα συμβάντα

    Συμβαίνουν πράγματα τώρα που λείπεις
    Άρχισα θεραπεία απεξάρτησης από τα όνειρα
    Κάθε πρωί εισπνέω μια γερή δόση πραγματικότητας
    Διανθισμένη με επαρκή ποσότητα ρεαλισμού
    Ξεχνάω λέξεις επικίνδυνες
    «Μαργατίτα καληνύχτα»
    Τις διαγράφω από το λεξιλόγιό μου
    Προσθέτω άλλες εύηχες και στιβαρές
    Απόφαση σιωπή
    Μαθαίνω γρήγορα
    Μόνο καμιά φορά διαφεύγει αίφνης ένα «όταν»
    Πετιέται άξαφνα
    Την ώρα που με περισσή επιμέλεια ταξιθετώ τα πράγματα
    Ανατρέπει τις τακτοποιημένες σκέψεις μου
    Σκορπίζοντας στο πάτωμα φωνήεντα και σύμφωνα
    Ήχους ανάερους ψιθυριστούς
    Επιμένω ωστόσο
    Άρχισα κιόλας να βαδίζω πια άκρη άκρη
    Στη μεθοριακή γραμμή της σύνεσης
    Κάποτε μ΄ ενοχλεί αυτό το πλήθος που συμφύρεται
    Προσπαθώ να μην του δίνω σημασία
    Συγκεντρώνομαι στην άσκησή μου
    Κάθε μέρα
    Μόνο τα βράδια στέκομαι λυπημένη στο παράθυρο
    Ακολουθώ τις μυστικές διαδρομές που σε θυμίζουν
    Το επόμενο πρωί διπλασιάζω τη δόση
    Έχω -ξέρεις- βάσιμες ελπίδες
    Να ξυπνήσω ένα πρωί θεραπευμένη
    Και νεκρή

    Γεωργία Κολοβελώνη
    από τη συλλογή Ιστορίες με λυπημένη αρχή, 2012

    Ευχαριστώ πολύ για κάθε αντίδωρό σας.
    Κυρίως, για το τελευταίο τραγούδι (Σε ψάχνω μες τον κόσμο)

    Σειρά μου τώρα:

  4. Ciao, Aggeliki…. Grazie mille, για τα καλούδια σου!… Μ’ άρεσαν πολύ το απόσπασμα του Χιόνη, που δεν το ήξερα, και βέβαια τα μουσικά «Λίγα γαρούφαλα» του Χικμέτ, απ’ τα κομμάτια που αγαπώ πολύ,καθώς μου φέρνει θύμησες παλιές κι αγαπημένες!!!!…
    Κυριακή απόγευμα (είθισται να λέγεται και «της μελαγχολίας»), που γράφω τούτο το σχόλιο….
    1. Αλλά, ας αφήσουμε τη Δημουλά να μας μιλήσει με το δικό της τρόπο:
    Κική ΔΗΜΟΥΛΑ, «Κυριακή απόγευμα»

    «Πολλές φορές σε ζήτησα το απόγευμα:
    Όταν με βρήκε πίσω απ’ το παράθυρο
    να προφητεύω τις συνεχείς σιωπές σου.
    Όταν μια βίαιη σκηνή εκτυλίχτηκε
    σ’ εμένα ανάμεσα και στο τετελεσμένο.
    Όταν προχώρησα στο διπλανό δωμάτιο
    κι αυτό το εκάλεσα «φυγή».
    Κι άλλες επίμονες φορές σε φώναξε
    μεσ’ από έξι λαϊκά τραγούδια
    για πιάνο και για δύσκολο απόγευμα.
    Κι ακόμα τρεις θρηνητικές μορφές
    όταν τα θέματα σουρούπωναν
    κι ονόμασα τα μάτια σου
    «καθημερινά απογεύματα»
    κι όλον εσένα Κυριακή
    που είναι πάντα δύσκολη.»
    (Κική Δημουλά, Ποιήματα, εκδ. Ίκαρος)

    -Ας επιστρέψουμε όμως στην απουσία:
    2. Ένα μικρό απόσπασμα από το «Σχήμα απουσίας», του Γιάννη Ρίτσου:
    – IX –
    «Ζει η απουσία λοιπόν, μαζί μας ή και μόνη της, τη ζωή της,
    χειρονομεί αδιόρατα, σωπαίνει, φθείρεται, γερνάει
    σαν ύπαρξη σωστή, με το βουβό χαμόγελο που ρυτιδώνει λίγο λίγο
    το στόμα και τα μάτια, με το χρόνο το δικό μας μετρημένη,
    χάνοντας χρώματα, πληθαίνοντας τη σκιά της –
    ζει και γερνάει μαζί μας και χάνεται μαζί μας, κι απομένει σε ό, τι αφήνουμε.
    Και πρέπει να προσέχουμε την κάθε κίνηση και σκέψη μας και λέξη
    γιατί, για ό, τι γίνεται ‘κείνο που λείπει,
    φέρουμε τώρα, εμείς μονάχα, ακέρια την ευθύνη.»

    3. Κι ο Ναζίμ Χικμέτ γράφει στην αγαπημένη του μέσα απ’ τη φυλακή:
    -Ναζίμ Χικμέτ, «Όμορφο που ‘ναι να σε συλλογιέμαι»

    «Όμορφο που ’ναι να σε συλλογιέμαι
    μέσα απ’ τους θορύβους του θανάτου
    και της νίκης
    Να συλλογιέμαι εσένανε
    μέσα απ’ τη φυλακή
    κι έχοντας περασμένα τα σαράντα

    Όμορφο που ’ναι να σε συλλογιέμαι
    Να το ’να χέρι σου
    σ’ ένα ύφασμα γαλάζιο ξεχασμένο,
    ξεχασμένο

    Και να – να’μαι στα μαλλιά σου
    η ραθυμιά η περήφανη
    της Ινσταμπούλ της γης μου

    Όμορφο που ’ναι να σε συλλογιέμαι,
    να γράφω λόγια σένα,
    να σε κοιτάζω πλαγιασμένος
    έτσι ανάσκελα μες στο κελί μου
    Μια λέξη που ’χες πει
    την τάδε μέρα,
    στο τάδε μέρος
    Όχι η λέξη η ίδια
    μα αυτός ο τρόπος που είχε,
    που είχε μέσα της
    να κλείνει όλο τον κόσμο

    Όμορφο που ’ναι να σε συλλογιέμαι
    Για σένα θα σκαλίσω ακόμα
    τόσα πράγματα
    Θα φτιάξω ένα μικρό κουτί,
    ένα δαχτυλίδι
    Θα υφάνω τρεις οργιές μετάξι
    Και ξαφνικά πετιέμαι ορθός
    τρέχοντας να χουφτώσω
    του παραθυριού τα κάγκελα
    Και να φωνάζω στον γαλάζιο ουρανό
    της λευτεριάς,
    όλα μου τα τραγούδια
    που ’γραψα για σένα»

    3. Και η «Απουσία» τραγουδισμένη από το Μίλτο Πασχαλίδη:

    4. Και, τέλος, μια (πολύ) ιδιαίτερη «Απουσία», του Μάνου Χατζιδάκι:

    5. Τις καλύτερες ευχές μου, Αγγελική και την αγάπη μου!… Τα ξαναλέμε!
    Υ.Γ.: Όσοι αγαπούμε, όπως εσύ κι εγώ, την ποίηση, ας έχουμε κατά νου τα ειπωμένα από την άτυχη Μαρίνα Τσβετάγιεβα (κάποια στιγμή θα μιλήσουμε και γι αυτή):
    «Ποίηση, τι λίγους έσωσε, τι πολλούς που κατέστρεψε»
    

  5. Η λογοκρισία στο ποίημα του Ρίτσου δείχνει ασέβεια στον ποιητή. Ασε που αλλάζει όλο το περιεχόμενο του ποιήματος. Αν δεν σας αρέσουν τα όνειρα που κρατάμε στα χέρια μας , οι κόκκινες σημαίες μας, ασχοληθήτε με τα δικά σας όνειρα αλλά μην ευνουχίζετε.
    Την οργή μας να φοβάστε.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: