Λόγος Παράταιρος

«Παράταιρος ο λόγος ο δυνατός/ μέσα σε μια πολιτεία που σωπαίνει» (Γ. Ρίτσος)

«Ημέρα της μάνας» (Κυριακή, 13 Μάη 2012): Ελύτης, Ρ. Μ. Ρίλκε, Σικελιανός…

Gustav Klimt

«Κι ένα τέταρτο μητέρας αρκεί για δέκα ζωές, και πάλι κάτι θα περισσέψει.

Που να το ανακράξεις σε στιγμή μεγάλου κινδύνου.»

(Ο. Ελύτης, Εκ του πλησίον)

 

[Παιδί, παιδάκι]

«… Μια νύχτα η μητέρα μου αγρυπνούσε μ’ ένα κομμάτι φεγγαριού στα χέρια της.

Ήταν κόκκινο, πελώριο, μυτερό στην κόψη του καθώς πριόνι, κι έβγανε καπνούς.

Εκείνη, καθισμένη σ’ ένα βράχο, δε μιλούσε, μόνο κοιτούσε μακριά κατά το Λιγονέρι.

Μια φυσαρμόνικα έκλαιγε σ’ όλο το μάκρος της ακρογιαλιάς κι έβλεπες οι σκιές να

Μεγαλώνουν. Ύστερα πήρε να φυσάει. Άκουγα ένα ένα τα φύλλα να μιλάν μέσα

στον ύπνο μου. «Παιδί, παιδάκι.» Το νερό με ταλάντευε – κι όλη τη στεριά μαζί μου,

και τα τζάμια που αστράφτανε πέρα και τα λευκά μετέωρα δώματα.

Ήταν μια νύχτα πίσσα μαύρη. Αγριεμένα βελάζανε τα κύματα.

Μια γερόντισσα με ξέπλεκα λευκά μαλλιά και λαχούρι στους ώμους ασημένιο

τον κρατούσε απ’ το χέρι και πήγαινε, μέσα στην κοσμοχαλασιά.

Ήτανε όμορφη! Όμορφη!  Αγγέλισσα σωστή, που ευωδίαζε δεντρολίβανο.

Μέσα σε λίγες ώρες μου ‘πιε όλο το σκοτάδι ως την στερνή σταγόνα.

Χαράματα, όταν άνοιξα τα μάτια, κιόλας έστεκε ορθή, στραμμένη κατά την Ανατολή…»

(Ο. Ελύτης, Ανοιχτά χαρτιά, Ίκαρος)

 

Alberto Zampieri

Ράινερ Μαρία Ρίλκε, [Πολλές φορές λαχταρώ μια μητέρα]

«Πολλές φορές, λαχταρώ μια μητέρα,

μιαν ήσυχη γυναίκα, με λευκή χωρίστρα.

Μες στην αγάπη της πρωτάνθισε το Εγώ μου,

μπορούσε να ματαιώσει το άγριο μίσος,

που, παγερό, γλιστρούσε στην ψυχή μου.

 

Μετά, καθόμασταν κοντά ο ένας στον άλλο,

μια φωτιά σιγοβόμβιζε στο τζάκι.

Άκουγα ό, τι τ’ αγαπητά λέγανε χείλη

κ’ ειρήνη κυματούσε πάνω απ’ την τσαγιέρα,

σάμπως πτυχή, γύρω απ’ το φως της λάμπας.»

 

(Για το παραπάνω ποίημα γράφει ο Άρης Δικταίος, μεταφραστής των ποιημάτων του Ρίλκε, στην εισαγωγή του βιβλίου, Ρ. Μ. Ρίλκε, Ποιήματα, εκδόσεις, Σ. Ι. Ζαχαρόπουλος:

«Ο Ρίλκε μεγάλωσε παραμελημένος πολύ από τη μητέρα του. Στο παραπάνω ποίημα συνεκφράζεται η ιδανική μητέρα κ’ η πραγματικότητα της μητέρας του. Η «ήσυχη γυναίκα με τη λευκή χωρίστρα» μας δίνει αμέσως την εικόνα της καλής νοικοκυράς, που ολοκληρώνεται μες στην ειρήνη του σπιτιού, με τα παιδιά της. Το πρωί, ξυπνώντας πρώτη, πλένεται και χτενίζεται, φτιάχνοντας προσεχτικά τα μαλλιά της χωρίστρα, όχι ακριβώς από κοκεταρία, μα από νοικοκυροσύνη. Και τη χωρίστρα ο Ρίλκε τη βλέπει λευκή για τον απλούστατο λόγο, ότι όλες οι μητέρες είναι ηλικιωμένες κι όλα τα λευκά μαλλιά αποπνέουν γαλήνη κι εμπνέουν εμπιστοσύνη.

Η πραγματική μητέρα του Ρίλκε αντίθετα, δεν ήταν παρά μια ματαιόδοξη: παρίστανε την αριστοκράτισσα, ξυπνούσε ύστερ’ απ’ το γιο της και δεν τον έβλεπε παρά αφού έπαιρνε, πρώτα, το μπάνιο της, και της άρεσε να μοιάζει με δεσποινίδα. Και, φυσικά, βλέποντας το γιο της σαν ένα παιχνίδι, που το έντυνε με γυναικεία φουστάνια, δε μπορούσε να «ματαιώσει το άγριο μίσος, που παγερό, γλιστρούσε στην ψυχή του».  Στο ποίημα, δε μας διευκρινίζεται το αντικείμενο του μίσους αυτού. Μπορούμε, όμως, να το εικάσουμε. Ήταν η ίδια η μητέρα του…»)

 

Άγγελος Σικελιανός, «Της μάνας μου»

«Ω μάνα μου, εφταπάρθενη

βαθιά αγκαλιά

που ως ουρανός ανοίγει!

Ανοίγει, ανοίγει –

μα από πού μπορεί η καρδιά να φύγει;

 

Πάντα θα ‘ρτω να χαϊδευτώ

στα γόνατά σου απ’ τ’ αχνό

της ευλογίας το χέρι,

να πω τον λόγο τον παλιό:

“Μάνα, φωτιά με βύζαξες

κ’ είναι η καρδιά μου αστέρι;”»

(Α. Σικελιανός, Λυρικός βίος, τ. Α’, Ίκαρος)

Advertisements

Single Post Navigation

3 thoughts on “«Ημέρα της μάνας» (Κυριακή, 13 Μάη 2012): Ελύτης, Ρ. Μ. Ρίλκε, Σικελιανός…

  1. Πολύ όμορφες επιλογές όπως πάντα. Επίτρεψέ μου να αντλήσω υλικό από το ιστολόγιό σου για μελλοντική ανάρτηση, γιατί το Newagemama.com αγαπάει την ποίηση! Ευχαριστώ!

  2. Παράθεμα: Πες το με ποίηση (11ο): «Γιορτή της μητέρας (Μάης 2013)»… | Λόγος Παράταιρος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: