Λόγος Παράταιρος

«Παράταιρος ο λόγος ο δυνατός/ μέσα σε μια πολιτεία που σωπαίνει» (Γ. Ρίτσος)

100 χρόνια περίπου μετά την «Πόρνη Ρωμιοσύνη» του Κ. Παλαμά…Οι συσχετισμοί με το σήμερα αυτονόητοι…

 

Το ποιητικό «μαστίγιο» του Παλαμά (όπως πολλοί δεν τον γνωρίζουμε)!

Κ. Παλαμάς: «Γύριζε»:

«Γύριζε, μη σταθείς ποτέ, ρίξε μας πέτρα μαύρη

ο ψεύτης είδωλο είναι εδώ, το προσκυνά η πλεμπάγια

η Αλήθεια τόπο να σταθή για μια στιγμή δε θάβρη.

Αλάργα. Νέκρα της ψυχής της χώρας τα μουράγια.

 

Η Πολιτεία λωλάθηκε, κι απόπαιδα τα κάνει

το Νου, το Λόγο, την Καρδιά, τον Ψάλτη, τον Προφήτη

κάθε σπαθί κάθε φτερό, κάθε χλωρό στεφάνι

στη λάσπη. Σταύλος ο ναός, μπουντρούμι και το σπίτι.

 

Από θαμπούς δερβίσηδες και στέρφους μαναταρίνους,

κι από τους χαλκοπράσινους η Πολιτεία πατιέται.

Χαρά στους χασομέρήδες! Χαρά στους Αρλεκίνους!

Σκλάβος ξανάσκυψε ο ρωμιός και δασκαλοκρατιέται.

 

– Παρόμοια με τη σημερινή κρίση έζησε η Ελλάδα στα τέλη του 19ου αιώνα. Το 1893 η κυβέρνηση Τρικούπη αναγκάστηκε να κηρύξει πτώχευση: «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν»!!!…Ο Τρικούπης δεν βγήκε καν βουλευτής (Ανθ’ ημών Γουλιμής!) στις εκλογές του 1895 και πέθανε ένα χρόνο αργότερα. Πέρα από την κοινωνική δυσαρέσκεια έχασε γιατί είχε απέναντί του το δολερό Παλάτι και την αντιπολίτευση που δε δίστασε να παίξει το χαρτί της πατριδοκαπηλίας, αφιονίζοντας τα πλήθη με τη «Μεγάλη ιδέα»! Δημαγωγώντας με το αλυτρωτικό όραμα της προσάρτησης εδαφών με ελληνικούς πληθυσμούς που βρίσκονταν υπό ξένη κυριαρχία, και συνεπικουρώντας οι άσχημες κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες αναπτύσσεται ένας επικίνδυνος σωβινισμός σε μεγάλη μερίδα της κοινής γνώμης. Κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες η τότε κυβέρνηση του Θ. Δηλιγιάννη σύρθηκε σε πόλεμο το 1897 με την Τουρκία. Η χρεοκοπημένη Ελλάδα, χωρίς καμιά υποστήριξη κι από τις τότε Μεγάλες Δυνάμεις, υπέστη ταπεινωτική ήττα, αφού έπειτα από δέκα μόλις μέρες ο τουρκικός στρατός ανακατέλαβε σημαντικές πόλεις της Θεσσαλίας (που είχε προσαρτηθεί στην Ελλάδα το 1881)!

Στην αυγή του 20ου αιώνα η Ελλάδα ήταν μια χώρα χρεωκοπημένη, ταπεινωμένη, ρημαγμένη οικονομικά και κοινωνικά. Μέσα σ’ αυτή την κατάντια ο Παλαμάς γράφει το παραπάνω ποίημα- μαστίγιο κατά του διεφθαρμένου Παλατιού, των ανίκανων και φαύλων πολιτικών ηγετών και του εμαυλισμένου λαού!!!!

 

– Ο αντιφατικός Παλαμάς….

Και τι κάνουμε με τον Παλαμά; Τον προσκυνούμε (ή τον σταυρώνουμε, ανάλογα με τις απόψεις μας) όταν γράφει, το 1913, «Στου κόσμου τους θησαυριστές το βιος σου, εργάτη, νόμοι / που τρώνε αδικητές χωρίς ντροπή. / Αγκαλιαστείτε αδέρφια, ορθοί! Με μια καρδιά, μια γνώμη, / Δικαιοσύνη, βρόντηξε, και λάμψε, Προκοπή», τον σταυρώνουμε (ή τον δοξάζουμε, κατά το πιστεύω μας) όταν λέει, το 1922, «Βοσκοί, στη μάντρα της Πολιτείας οι λύκοι! Οι λύκοι! / Στα όπλα, Ακρίτες! Μακριά και οι φαύλοι και οι περιττοί, / καλαμαράδες και δημοκόποι και μπολσεβίκοι, / για λόγους άδειους ή για του ολέθρου τα έργα βαλτοί», και τον ακούμε προσεκτικά όταν αυτοκρίνεται το 1929: «Εργάτη, είδα το δίκιο σου κι έλεα να ξεκινήσω / να σταθώ πλάι σου… Μια φωνή μού έκραζε πάντα: Πίσω! / Να ήταν το αίμα μέσα μου που ρέει του νοικοκύρη / να ήταν η Μούσα ρηγικό που μου ‘δωσε ψαλτήρι;».

 

Advertisements

Single Post Navigation

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: