Λόγος Παράταιρος

«Παράταιρος ο λόγος ο δυνατός/ μέσα σε μια πολιτεία που σωπαίνει» (Γ. Ρίτσος)

Ποίηση-Αριστερά-Επανάσταση, στίχοι-σπαράγμτα και μια σημείωση!

 

Γιάννης Ρίτσος: «Ανάμεσα σε τόσες νύχτες, τόσους βράχους, τόσους σκοτωμένους/ εσύ Επανάσταση μας άνοιξες φαρδιές λεωφόρους/ για μια πανανθρώπινη συνάντηση/ Αν τίποτ’ άλλο δεν κερδίσαμε, μάθαμε τουλάχιστον πως αύριο θα συναντηθούμε».

Κι ο Μαγιακόφσκι μας καλεί: «Να σπιρουνιάσουμε/ το ψωράλογο της ιστορίας

Ψηλά οι κόκκινες  σημαίες!/ Αριστερά, αριστερά, αριστερά!»

Ο Ρήγας Φεραίος: «Όποιος λεύτερα συλλογάται, καλά συλλογάται».

Δ. Σολωμός: «…Ναι. Αλλά τώρα αντιπαλεύει/κάθε τέκνο σου με ορμή,
που ακατάπαυστα γυρεύει/ή τη νίκη, ή τη θανή….
Δεν τους βαραίν’ ο πόλεμος, αλλ’ έγινε πνοή τους…».

Κι ο Α. Κάλβος στην  Ωδή «Εις Σάμον»: «Όσοι τα χάλκεον χέρι/Βαρύ του φόβου αισθάνονταιΖυγόν δουλείας ας έχωσι/Θέλει αρετή και τόλμη/Η ελευθερία».

 Ο Μπ. Μπρεχτ: «Σύμφωνοι ότι όλα θα αλλάξουν/ ο κόσμος κι η ανθρωπότητα/ και προπαντός η αταξία των ανθρώπινων τάξεων…/Κι όταν θα ΄χετε καλυτερέψει τον κόσμο/ να συνεχίσετε να τον καλυτερεύετε/ αυτόν τον καλύτερο κόσμο/ Συμπληρώστε κι άλλο την συμπληρωμένη αλήθεια/…Κι αν συμπληρώνοντας την αλήθεια/ αλλάξατε την ανθρωπότητα, λοιπόν/ αλλάξτε κι άλλο την αλλαγμένη ανθρωπότητα».

Ν. Καρούζος: «Θάθελα λίγο δυναμίτη, θάθελα μιαν έκρηξη/που να σκορπίσει το χειρότερο θάνατο στα βολέματά σας/ ευλογία κυρίου τα μυδράλια της ποίησης.»!

Γράφει επίσης ο Καρούζος στο ποίημά του για το Μαγιακόφσκι: «Λέιβα, Λέιβα, είμαστε ακόμα στο Μεγάλο Ποτάμι/ Θα βγούμε στην όχθη της Αταξικής;».

Και ο Χικμέτ στο ποίημά του «Όπως ο Κερέμ» μας προτρέπει:

«Αν δεν καώ εγώ, αν δεν καείς εσύ/Αν δεν καούμε εμείς

Πώς θα γινούνε τα σκοτάδια λάμψη!»

Ο Μιχάλης Κατσαρός: «Ξαφνιάζονται οι άνθρωποι σαν ακουστεί το Εμπρός επαναστάτες/ Ξαφνιάζονται σαν ακουστεί Ελευθερία/ Πάψε τους ύμνους σου αστέ ποιητή Έλληνα Λειβαδίτη/ για έρωτες σπίτια και ηρεμία/ όσο ανθρώπινα κι αν είναι./ Αύριο θ’ αναγκαστείς να φωνάξεις όπως άλλοτε μαζί μου/ θάνατος στους τυράννους. (…)/ Εγώ με τη φωτιά του 17 προχωράω αντίθετα/ από τα συνέδρια τις συσκέψεις…/ Κανένας πια δεν έμεινε ποιητής./ Έτσι μονάχος ανοίγω το δρόμο.»

Και ο Έκτωρ Κακναβάτος: «Από έναν Οχτώβρη βορινό και δώθε

Δεν διαβάζονται τα αρχοντολόγια/Μόνον άκου: τα μυδράλια

Κατάγονται από κίνδυνο/ Και από κουδουνίστρα επανάστασης…»

Ο Λευτέρης Πούλιος: «Ότι επαναστατικό είναι αιώνιο/ Έρχεται από μακριά η ποίηση/ για να γραφτεί στις καρδιές./Είναι αυτό που έχουμε ανάγκη,/ να ντυθούμε κουρέλια ηλιόφωτος/ και η ανθρωπιά να σκεπάσει/ ολόκληρο αυτόν το βάρβαρο κόσμο…/ Γκρεμίζοντας και χτίζοντας/ προχωράει κανείς./ Αυτό ξέρω κι απ’ αυτό κατέχομαι…»….

 

Και μια σημείωση (απόσπασμα από κείμενο του Α. Αλαβάνου με τίτλο «Ποίηση και Αριστερά», που έγραψε απ’ αφορμή τη γνωστή κόντρα στη Βουλή με το Γ. Καρατζαφέρη πάνω στο στίχο του Σολωμού «και με βια μετράει τη γη»): Μέσα στους αιώνες, ποίηση  και επανάσταση, ποίηση και πολιτική έκαναν το δικό τους, ξεχωριστό αλλά και κοινό ταξίδι. Αυτό είναι ιδιαίτερα οικείο σε μια χώρα όπως η Ελλάδα: Ο Όμηρος έγραψε για έναν πόλεμο. Η ποίηση του Τυρταίου και του Πίνδαρου γίνεται όπλο στις μάχες στην αρχαία Ελλάδα.

 Αυτή η σχέση επιβεβαιώνεται κατά καιρούς και κατά τόπους με έναν εκρηκτικό τρόπο. Με τον Ακάθιστο Ύμνο στο Βυζάντιο, με τον Σολωμό και τον Κάλβο στην επανάσταση του ‘21, με τη Μασσαλιώτιδα στη Γαλλική επανάσταση, με τον Μαγιακόφσκι στον Οκτώβρη του ’17, με το Ρίτσο, με τον Χικμέτ, με τον Μπρεχτ.

Πολλοί από εμάς, στην αργόσυρτη εφηβική τελετουργία μύησής μας στην Αριστερά δεν εντρυφούσαμε μόνον στα κείμενα του Μαρξ και του Ένγκελς. Ανακαλύπταμε και γινόταν απαγγελίες στροφών του Χικμέτ και του Σεφέρη, του Μπρεχτ, του Εγγονόπουλου, του Αναγνωστάκη…

Η Αριστερά γνωρίζει πια πολύ καλά, από την υπόθεση του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, ότι σε κανέναν δεν έχεις δικαίωμα να επιβάλλεις τη στρατευμένη τέχνη. Η τέχνη είναι για την τέχνη, είναι για την αγάπη, είναι για τον παράδεισο ή την κόλαση, είναι και για τη στράτευση, είναι για την πολιτική, εφόσον η ίδια το επιλέξει.

«Είναι κακό σημάδι όταν οι πολιτικοί και οι πολιτικοποιημένοι δεν θέλουν να ακούν να γίνεται λόγος για τη λογοτεχνία, κακό σημάδι κυρίως για αυτούς, επειδή δείχνουν ότι φοβούνται κάθε χρήση της γλώσσας που θέτει υπό αμφισβήτηση τη βεβαιότητα του δικού τους γλωσσικού κώδικα», μια διεισδυτική παρατήρηση του Ίταλο Καλβίνο σε μια ωραία ομιλία του στη Μασαχουσέτη το 1976.

Γι’ αυτό λοιπόν εμείς, η Αριστερά, οφείλουμε να παραβιάζουμε συνεχώς τα σύνορα ποίησης και πολιτικής, όχι μόνο να τις επιτρέπουμε αλλά και να τις ωθούμε να συνδιαλέγονται.

Το ζήτημα δεν είναι να βάλουμε την ποίηση στην υπηρεσία της επανάστασης, αλλά μάλλον να βάλουμε την επανάσταση στην υπηρεσία της ποίησης. Μόνο κατ’ αυτόν τον τρόπο η επανάσταση δεν προδίδει το ίδιο της το εγχείρημα. Να μην επαναλάβουμε το λάθος των σουρεαλιστών, οι οποίοι τέθηκαν στην υπηρεσία της επανάστασης τη στιγμή ακριβώς που αυτή είχε πάψει να υπάρχει.

Advertisements

Single Post Navigation

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: