«Εδώ η καλή δημοσιογραφική “πατάτα”»!… Σαν «έμπρακτη διαφημιστική καμπάνια» των αγροτών της Βοιωτίας είδε η εφημερίδα του Αλαφούζου τη δωρεάν διάθεση λαχανικών στο Σύνταγμα!… Όλως περιέργως, της «διέφυγε» εντελώς το γεγονός ότι χιλιάδες λιμοκτονούντες πολίτες στήθηκαν για ώρες στην ουρά να γεμίσουν τις σακούλες τους για να εξασφαλίσουν τον «επιούσιον»! Εδώ έγινε το «πατείς με πατώ σε» από πεινασμένους, θυμίζοντας «Κατοχή», κι αυτοί είδαν «διαφημιστική καμπάνια»! Οι αγρότες της Βοιωτίας μοίρασαν δωρεάν πραγματικές πατάτες και η Καθημερινή μοιράζει επί πληρωμή δημοσιογραφικές «πατάτες» στους αναγνώστες της!

Αυτό λέγεται δημοσιογραφία της «πλάκας» ή του «κώλου», αν προτιμάτε…..

Εύστοχο και το παρακάτω σχόλιο του Δ.Χ. στην ΑΥΓΗ: «Δεν μας αρέσει να σχολιάζουμε με ευκολία επιλογές άλλων εφημερίδων. Πλην όμως ο τίτλος στη φωτογραφία που είχαν όλες σχεδόν οι χθεσινές εφημερίδες και αφορούσε τις ουρές του κόσμου για ένα κιλό δωρεάν κρεμμύδια ή πατάτες από τους παραγωγούς της περιοχής του Ασωπού ποταμού στη Βοιωτία που έβαλε η “Καθημερινή” ήταν ασύλληπτης φαντασίας και αξίζει να επαινεθεί. Ώστε “Έμπρακτη διαφήμιση λαχανικών της Βοιωτίας στο Σύνταγμα” ήταν αυτό; Και άστεγος που κοιμάται το βράδυ στο παγκάκι του πάρκου είναι φανατικός φυσιολάτρης; Δεν παίζεις τόσο εύκολα με τον κοινωνικό πόνο».

Την Καθημερινή την αγοράζω σχεδόν κάθε Κυριακή, γνωρίζοντας πολύ καλά τι εστί Καθημερινή κι ποιος ο ρόλος της στην κεντρική πολιτική σκηνή…

 Έχει χάρη που γράφουν σ’ αυτή κάποιες από τις καλύτερες δημοσιογραφικές πένες που διαθέτουμε (Μπουκάλας, Ξυδάκης, κλπ.), αλλιώς σιγά μην έδινα έστω κι ένα λεπτό για να διαβάζω τους Πασχομανδραβέληδες, τους Αλεξοπαπαχελάδες και τα λοιπά εκσυγχρονιστικά και μνημονιακά «τσανάκια»!

Η υπόθεση θυμίζει τη δική μας «περιπέτεια» με τη γερμανική Bield και το Focus για τα ειρωνικά και υβριστικά δημοσιεύματά τους κατά της Ελλάδας….

Τώρα σειρά έχουν οι Ιταλοί! Μόνο που αυτή τη φορά η εφημερίδα που επιτίθεται κατά των Ιταλών είναι το «σοβαρό και έγκυρο» εβδομαδιαίο περιοδικό Der Spiegel!

Επίθεση στην Ιταλία χαρακτηρίζει η ιταλική εφημερίδα Il giornale (έντυπο του Μπερλουσκόνι) το πρωτοσέλιδο του Spiegel που κυκλοφορεί αυτή την εβδομάδα με φωτογραφία του Concordia και απαξιωτικές και ειρωνικές εκφράσεις για τους Ιταλούς….

Το Spiegel μεταξύ άλλων γράφει: «Οι Ιταλοί είναι φυγόπονοι, άτακτοι και άνανδροι! Είναι ένας λαός του Schettino (του καπετάνιου του Concordia) και δεν υπάρχει τίποτα πιο εκπληκτικό απ’ αυτό που συνέβη με το ναυάγιο στο Giglio! Η διαφορά μας μ’ αυτούς είναι ότι εμείς είμαστε μια άξια φυλή και κάποια πράγματα που συμβαίνουν σ’ αυτούς δε συμβαίνουν σ’ εμάς! Μόνο ένας Ιταλός θα μπορούσε να βυθίσει το καράβι!…Οι Ιταλοί είναι φυγόπονοι, ένα βάρος για την Ευρώπη κι ένα εμπόδιο στην ανάπτυξη της νομισματικής ένωσης»!!!!

Και η ιταλική εφημερίδα απαντά οργισμένη: «Φτάνει, οι Ιταλοί δεν είναι άνανδροι!… Εμείς λαός του Schettino και σεις του Άουσβιτς!!! Το ότι οι Γερμανοί είναι ένας λαός ανώτερος, το γνωρίζουμε απ’ τον καιρό του Χίτλερ!!!!… Τους το θυμίζουμε ακριβώς σήμερα (27 Ιανουαρίου) που είναι η ημέρα μνήμης του «Ολοκαυτώματος» που καθιέρωσε ο Ο.Η.Ε! Εμείς ο λαός του Schettino ευθυνόμαστε για τριάντα νεκρούς στο ναυάγιο, θυμίζουμε όμως στον αρθρογράφο του κειμένου, Jan Fleischauer, ότι ο λαός του Χίτλερ ευθύνεται για τη σφαγή έξι εκατομμυρίων»!!!!

Το δημοσίευμα προκάλεσε την οργή της ιταλικής πρεσβείας στο Βερολίνο!

Το θέμα “παίζει”, μ’ αναδημοσιεύσεις του “πολέμου” μεταξύ των δυο εφημερίδων, σ’ όλες τις εφημερίδες της Ιταλίας.

 -(*Αφορμή για την επίθεση του γερμανικού εντύπου κατά της Ιταλίας μάλλον είναι το γεγονός ότι μεταξύ των νεκρών  ήταν αρκετοί Γερμανοί, όπως και πάρα πολλοί από τους διασωθέντες.)

(από την ηλεκτρονική έκδοση της Il giornale που γράφει: “Ως εδώ, φτάνει, δεν είμαστε ένας λαός άνανδρων”!)

(Το πρωτοσέλιδο της έντυπης έκδοσης της Il giornale: “Γράμμα στους Γερμανούς: Σε μας ο Schettino, σε σας το Άουσβιτς”!)

(παλιότερο εξώφυλλο του Spiegel με υπονοούμενο ότι οι Ιταλοί είναι μαφιόζοι)

Τούτο τον καιρό της βαθιάς οικονομικής κρίσης ο «Μύθος του Σίσυφου» έχει μεγάλη «πέραση», καθώς γίνεται συχνότατη αναφορά στο «μαρτύριό» του για να παρομοιαστεί μ’ αυτό του λαού μας που, εδώ και δυο χρόνια, βιώνει τη λαίλαπα των σκληρών μνημονιακών οικονομικών μέτρων, και που οι κυβερνώντες όλο τον διαβεβαιώνουν ότι με τα μέτρα που πάρθηκαν γλιτώσαμε την πτώχευση, κι όλο (ξανά) απαιτούνται νέα επαχθέστερα μέτρα για τη διάσωσή μας! Κόψε και ξανακόψε μισθούς και συντάξεις, κι όλο κατρακυλούμε στου «κακού τη σκάλα» ή όπως το είπε ο Καβάφης «Ειν’ η προσπάθειές μας των συφοριασμένων/ ειν’ οι προσπάθειές μας σαν των Τρώων./ Κομμάτι κατορθώνουμε, κομμάτι/ παίρνουμ’ επάνω μας, κι αρχίζουμε/ να ‘χουμε θάρρος κι ελπίδες…./ Όμως η πτώση μας είναι βεβαία. Επάνω,/ στα τείχη άρχισε ο θρήνος…»…

«Η πτώση μας είναι βεβαία», λοιπόν, όπως και η πτώση του βράχου που κουβαλά ο Σίσυφος, το μαρτύριο του οποίου όλοι γνωρίζουμε, μα το «γιατί;» τιμωρήθηκε από τους Θεούς, μάλλον οι περισσότεροι το αγνοούμε…

“Ο μύθος του Σίσυφου”: Ένας από τους γνωστότερους της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας με ήρωα τον Σίσυφο, τον “κέρδιστον ανδρών”, τον πανουργότατο, όπως τον χαρακτηρίζει η Ιλιάδα, και που τα πάθη του, συγκλονιστικά ιστορημένα από τον Όμηρο στη Νέκυια της Οδύσσειας. Ο Σίσυφος είναι καταδικασμένος από τους βλοσυρούς Θεούς να ανεβάζει στον αιώνα τον άπαντα έναν πελώριο βράχο έως την κορυφή ενός βουνού πνιγμένος στον ιδρώτα  (“κατά δ’ ιδρώς έρρεεν εκ μελέων”), και μόλις φτάνει πάνω να τον βλέπει να κατρακυλάει και πάλι άσπλαχνος, “αναιδής”, σπρωγμένος από το ίδιο του το βάρος…

Λένε λοιπόν οι μύθοι για τον Σίσυφο, που “πρώτος εν τοις Έλλησιν” μετήλθε το δόλο και την απάτη, πως μια φορά κι έναν καιρό, αδίστακτος καθώς ήταν, δεν φοβήθηκε να καταδώσει τον ίδιο τον Δία!

Είχε, που λέτε λοιπόν, κατέβει ο πατέρας των Θεών και των ανθρώπων στη γη, φλογισμένος για μια φορά ακόμα από το πάθος του έρωτα για μια θνητή, και απήγαγε την Αίγινα, την κόρη του Ασωπού.

Τους πήρε στο κυνήγι ο αδικημένος πατέρας, και πάνω που ο Ασωπός άρχισε να χάνει τα ίχνη του Δία με την απαχθείσα κόρη, τον φώτισε ο Σίσυφος, που είχε δει τον ερωτύλο Θεό με το λάφυρό του και αποκάλυψε ποιος ήταν ο απαγωγέας και ποια η διαδρομή του.

Δε δυσκολεύτηκε βέβαια ο αρχιθεός να μάθει ποιος τον πρόδωσε και οργίστηκε κι άστραψε και βρόντηξε. Κι ένας κεραυνός του γκρέμισε στα Τάρταρα τον Σίσυφο, αναπολόγητο φυσικά.

Αυτή η μυθολογική εκδοχή δεν μας ενδιαφέρει, επειδή δε μας συμφέρει. Ας δούμε λοιπόν τη δεύτερη αφήγηση, την “αντικανονική”, εκείνη που αναδεικνύει νικητή τον άνθρωπο και ηττημένο το Θεό και το γιο του το Θάνατο.

Χολωμένος ο Δίας, λέει ο Φερεκύδης, Αθηναίος ιστορικός του 5^ου αιώνα π.Χ., “επιπέμπει τω Σίσυφω τον Θάνατον”, για να του πάρει τη ζωή προς παραδειγματισμόν. Αλλά ο πονηρός θνητός παγιδεύει το δαίμονα του θανάτου, τον αιχμαλωτίζει και τον καθηλώνει “δεσμοίς κρατεροίς”. Κι όσο τον κρατούσε σφιχτά αλυσοδεμένο δεν πέθαινε κανένας άνθρωπος. Οι Θεοί, εκτάκτως συσκεφθέντες προφανώς, έκριναν απαράδεκτη μια τέτοια ανταρσία, μια τέτοια διασάλευση της τάξεως. Στέλνει τότε ο Δίας τον Άρη, και κόβει αυτός τα δεσμά του Θανάτου, τον ελευθερώνει και έτσι σκλαβώνεται ξανά στη χθόνια μοίρα του το φθαρτό γένος των ανθρώπων.

Αλλά ο Σίσυφος δεν είναι απ’ αυτούς που υποτάσσονται στην πρώτη αναποδιά. Προλαβαίνει, πριν κατέβει στον Άδη, και παραγγέλνει αυστηρότατα στη γυναίκα του τη Μερόπη να μην του αποδώσει τα “νενομισμένα”, να μην τον μοιρολογήσει, να μην τον αποχαιρετήσει με τις τιμές και τους τύπους που όριζαν τα έθιμα.

Φτάνει λοιπόν ο Σίσυφος στον Κάτω Κόσμο και τον ρωτάει ο Άδης γιατί η ταφή του ήταν ανάρμοστη. Και του απαντά ο Σίσυφος πως για όλα φταίει η ασεβέστατη γυναίκα του, που πρέπει βέβαια να λάβει τη δίκαιη τιμωρία της για την απρέπειά της απέναντι σε Θεούς και ανθρώπους. Κι ο Σίσυφος γλυκομίλητος καθώς ήταν πείθει τον Άδη να του δώσει άδεια- τάχα προσωρινή- ν’ ανέβει στη γη να τιμωρήσει όπως πρέπει τη γυναίκα του. Κι ανέβηκε, υπερβαίνοντας το δεδικασμένο, κι έζησε ζωή χαρισάμενη με τη Μερόπη του ως τα βαθιά γεράματα. Κι όταν ήρθε το πλήρωμα του χρόνου και ξαναπήρε το δρόμο για την επικράτεια του Θανάτου, έλαβαν οι Θεοί την προστατευτική για το κράτος τους απόφαση να τον κρατούν για πάντα απασχολημένο με το βράχο του, ώστε να μην έχει καιρό να σκέφτεται και να μηχανεύεται, γιατί είχαν το λογικότατο φόβο ότι και πάλι θα έβρισκε τον τρόπο να τους ξεγελάσει και να περιφρονήσει την τόση δύναμή τους!

Παραμύθι βέβαια. Αλλά από κείνα που τ’ ακούμε γλυκά, κι ας ξέρουμε και το τέλος και το ψεύδος τους…

(πηγή: Π. Μπουκάλας, Υποθέσεις II, εκδ. ΑΓΡΑΣ)

Κ. Π. Καβάφης, «Η επέμβασις των Θεών»

Θα γίνη τώρα τούτο, κι έπειτα εκείνο,

και πιο αργά, σε μια ή δυο χρονιές (ως κρίνω),

τέτοιες θα ειν’ οι πράξεις, τέτοιοι θα ειν’ οι τρόποι.

Δε θα φροντίσουμε για μακρινό κατόπι.

Για το καλλίτερο εμείς θα προσπαθούμε.

Και όσο προσπαθούμε τόσο θα χαλνούμε,

θα μπλέκουμε τα πράγματα, ως να βρεθούμε

στην άκρα σύγχυσι. Και τότε θα σταθούμε.

Θα ην’ η ώρα οι Θεοί να εργασθούνε.

Έρχονται πάντοτ’ οι Θεοί. Θα καταιβούνε

από τες μηχανές των, και τους μεν θα σώσουν,

τους δε βίαια, ξαφνικά θα τους σηκώσουν

από την μέση, και σαν φέρουνε μια τάξι

θα αποσυρθούν. – Κ’ έπειτα αυτός τούτο θα πράξη,

τούτο εκείνος, και με τον καιρόν οι άλλοι

τα ιδικά των. Και θ’ αρχίσουμε και πάλι.

(Κ. Π. Καβάφης, Άπαντα ποιητικά, Ύψιλον)

Ο Λένιν με το πούρο σαν να ήταν ένας τυπικός Αμερικάνος καπιταλίστας! Μ’ αυτή τη φωτογραφία εξώφυλλο κυκλοφόρησε ο “Economist”, η έντυπη «ναυαρχίδα» υποστήριξης, εδώ και 200 χρόνια, του νεοφιλελευθερισμού.

Αλλά και οι Financial Times εδώ κι αρκετό καιρό αφιερώνουν άρθρα κι άρθρα πάνω στη συζήτηση «Ο καπιταλισμός σε κρίση»….

Ενώ στην Ανατολή θριαμβεύει το κινέζικο μοντέλο του νεοκρατισμού, στην καπιταλιστική  Δύση οι μεγάλες επιχειρήσεις σώζονται από τις κυβερνήσεις!…

Ο καπιταλισμός ποτέ άλλοτε δεν είχε τόσο κακό , τόσο απεχθές πρόσωπο, όπως σήμερα. Μέσα σε λίγα χρόνια «γέρασε» κι έπαθε «αρτηριοσκλήρυνση»! Κάποτε δημιουργούσε ελπίδες, αλλά τώρα πια δεν γοητεύει κανέναν και σε πολλές περιπτώσεις είναι απωθητικός. Δεν είναι μόνο το ότι βρίσκεται σε κρίση, αλλά κυρίως το ότι έγινε ανυπόφορος. Θύμα της ίδιας του της μεγάλης επιτυχίας, της επικράτησής του, μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού. Έγινε το αντίθετο απ’ αυτό που διακήρυσσε: αντί να ελευθερώνει δύναμη και να αναζωογονείται, όπως έκανε συχνά στην ιστορία του, τείνει προς την τελμάτωσή του περιορίζοντας τη δυναμική του για νέα ανάπτυξη.

Η οικονομική κρίση έσκασε το φθινόπωρο του 2008, και είναι αυτή η πόρτα που άνοιξε κι ο καπιταλισμός μπήκε σε μια καινούρια φάση, αυτή της καταστροφής, καθώς έπαψε να είναι δημιουργικός και να παράγει πλούτο. Επιπλέον τα κατάφερε έτσι ώστε για πρώτη η φορά η μεσαία τάξη να κατανοεί ότι περιθωριοποιείται και ότι παράγει εκατομμύρια νεόπτωχοι, ότι ο πλούτος συσσωρεύεται σε λίγα χέρια, το χάσμα της οικονομικής ανισότητας μεγαλώνει.

Ο νέο-καπιταλισμός πια έγινε ένα “κλειστό club” που δεν επενδύει στην πραγματική εργασία και επιχειρηματικότητα, αλλά στις αποδόσεις μέσω του “net work” με την υπερίσχυση του “άυλου χρήματος”, έτσι έπαψε να είναι η κινητήριος δύναμη του «κόσμου», που ήταν για δεκαετίες.

Έτσι η αποτυχία του αγγλοσαξωνικού μοντέλου ανάπτυξης, αλλά κι αυτού της Ρηνανίας, που τα τελευταία χρόνια κυριάρχησε, έδωσε την ευκαιρία ν’ αναδυθεί με δυναμικότητα και συνεχώς να επεκτείνεται το μοντέλο του ανατολικού νεοκρατικού καπιταλισμού με πολιορκητικό κριό αυτό της Κίνας.

Η συζήτηση που αναπτύσσεται αφορά την ίδια την «ψυχή» του καπιταλισμού  και το ερώτημα που ανακύπτει είναι: υπάρχει ακόμα μια δημιουργική σχέση ανάμεσα στον καπιταλισμό και στην αγορά ή η επέκταση του πρώτου με τον τρόπο που γίνεται τείνει να εκμηδενίσει το δεύτερο;

Η παγκοσμιοποίηση έβαλε κάτω από την ομπρέλα του καπιταλισμού μεγάλο μέρος του κόσμου: Η Κίνα, η Ινδία, το Βιετνάμ και σχεδόν όλη η Ασία, αλλά κι από τη Νότια Αφρική ως τη Βραζιλία, χώρες που μέχρι πρότινος εφάρμοζαν μοντέλα προγραμματισμένης οικονομίας ή και μερικές φορές «χαοτικά». Τώρα αυτές οι χώρες μπαίνουν δυναμικά στο παγκόσμιο οικονομικό παιχνίδι δημιουργώντας μεγαθήρια επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται και επεκτείνονται κάτω από την επιτήρηση και τον έλεγχο του κράτους, με παράδειγμα- οδηγό αυτό της Κίνας.

Πανίσχυροι οικονομικοί όμιλοι χρησιμοποιούν το δημόσιο χρήμα και υπό κρατικό έλεγχο επεκτείνου συνεχώς δυναμικά την επιχειρηματικότητά τους τόσο σε εγχώριο όσο και σε διεθνές επίπεδο. Είναι κυρίως επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κομβικό κι ευαίσθητο χώρο της ενέργειας, όπως  η Σαουδική Aramco, η Ρωσική Gazprom, η Περσική Nioc, η Qatar Petroleum, η Petrochina που τώρα πια κυριαρχούν στο χώρο του αργού πετρελαίου και του αερίου. Είναι ακόμα οι τηλεπικοινωνίες, οι κατασκευαστικές επιχειρήσεις, οι τράπεζες, οι επιχειρήσεις εξόρυξης  των αναδυόμενων χωρών που υποστηρίζονται και χρηματοδοτούνται από το κράτος και τώρα μπαίνουν δυναμικά στο παγκόσμιο οικονομικό παιχνίδι χτυπώντας τις καπιταλιστικές αγορές κι όλο πιο συχνά ακούμε για μεγάλες εξαγορές.

Ο καπιταλισμός σήμερα τείνει, λοιπόν, να είναι όλο και περισσότερο εμπλεκόμενος με το κράτος, από τη Δύση ως την Ανατολή, στις φτωχές χώρες όπως και στις πλούσιες.

Στις λεγόμενες αναδυόμενες χώρες, λοιπόν, το κινέζικο μοντέλο ανάπτυξης υιοθετείται και εφαρμόζεται, ενώ στις πλούσιες χώρες του παραδοσιακού καπιταλισμού έχουμε έναν καπιταλισμό που επιβραβεύει οικονομικές ολιγαρχίες και μ’ αυτό τον τρόπο καταστρέφει το ίδιο το κεφάλαιο που θα μπορούσε να κινήσει την πραγματική επιχειρηματικότητα κι εργασία. Το μόνο που καταφέρνει εν τέλει είναι να εντείνει την κρίση κι να αυξάνει δυσθεόρατα τις οικονομικές ανισότητες.

Ο καπιταλισμός κινδυνεύει να χάσει την ίδια την ψυχή του!

(από την ιταλική Corriere della Sera, 23 Γενάρη 2012 )

Εδώ μπορείτε να δείτε ολόκληρο το άρθρο στην ιταλική εφημερίδα….

http://www.corriere.it/cultura/12_gennaio_23/taino-capitalismo-mutato-anima_5d188c88-45cf-11e1-9389-b1111b488a17.shtml

Από το «Ταξίδι στα Κύθηρα»…. «Ταξίδι στην αιωνιότητα» για τον Μεγάλο του ελληνικού κινηματογράφου, τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, του «Τεό» για τους ξένους, στους οποίους βρήκε μεγαλύτερη αναγνώριση απ’ ό, τι  στην πατρίδα του, στη χώρα της μίζερης μικρότητας, των «κολλητών» και των «υπόγειων διαδρομών»… Πιστεύω πως, αν ο Αγγελόπουλος δεν είχε αυτή τη μεγάλη αναγνώριση για το έργο του στο εξωτερικό, στην Ελλάδα το αξιοθαύμαστο κινηματογραφικό του έργο δεν θα είχε καμιά τύχη, το καλύτερο που θα μπορούσε να του συμβεί θα ήταν η «μουσειοποίησή» του, θα γινόταν έκθεση με τίτλο: «Ξεχάστε με σ’ ένα μουσείο»….

Το έργο που ετοίμαζε τον τελευταίο καιρό έχει τίτλο «Η άλλη θάλασσα» με θέμα την βαθιά οικονομική κρίση και τις τραγικές συνέπειες στη χώρα μας. Τώρα, μετά το θάνατό του, ο τίτλος του θα μπορούσε ν’ αλλάξει και να γίνει «Ξεχάστε με στη θάλασσα», όπως ο τίτλος του ανέκδοτου ποιήματός του, γραμμένο το 1982 λίγο πριν από την έναρξη συγγραφής του σεναρίου της ταινίας «Ταξίδι στα Κύθηρα»….

(Γ. Π. Τζ.)

«Ξεχάστε με στη θάλασσα»

 «Σας εύχομαι υγεία και ευτυχία αλλά δεν μπορώ να κάνω το ταξίδι σας/ Είμαι επισκέπτης/ Το κάθε τι που αγγίζω με πονάει πραγματικά/ κι έπειτα δεν μου ανήκει/ Όλο και κάποιος βρίσκεται να πει “δικό μου είναι”/ Εγώ δεν έχω τίποτε δικό μου είχα πει κάποτε με υπεροψία/ Τώρα καταλαβαίνω πως το τίποτε είναι τίποτε/ Ότι δεν έχω καν όνομα/ Και πρέπει να γυρεύω ένα κάθε τόσο/ Δώστε μου ένα μέρος να κοιτάω/ Ξεχάστε με στη θάλασσα/ Σας εύχομαι υγεία και ευτυχία».

 (από ΤΟ ΒΗΜΑ)

Ο Αγγελόπουλος και η ποίηση…

Η ποίηση είναι μια υγρασία που την έχουμε ανάγκη, γιατί διώχνει την ξηρότητα της καθημερινότητας. Ποίηση δεν αρκεί να υπάρχει μόνο στο σινεμά, αλλά και στη ζωή. Είναι ένα μονοπάτι που σε κάνει να αισθάνεσαι κάτι παραπάνω από αυτό που είσαι. Σε πάει κάπου αλλού, όπου όλα παίρνουν μια μαγική διάσταση. Άρα σε βοηθάει να ζήσεις….

Ποιητές που κυκλοφορούν στις ταινίες μου είναι αυτοί που αγαπάω προσωπικά. Ένα μέρος της ποίησης του Ρίτσου μου αρέσει πολύ σε αντίθεση με την καθαρά πολιτική ποίηση του, τη στρατευμένη, που δεν μου αρέσει καθόλου. Από τους Έλληνες εκτιμώ βαθύτατα τον Σεφέρη, βεβαίως. Κυρίως όμως μου αρέσουν οι ξένοι ποιητές, ο Έλιοτ ή οι Γερμανοί, ο Ρίλκε, αυτοί. Εγώ ξεκίνησα από την ποίηση. Δημοσίευσα ποιήματα στη Νέα Εστία, άρα σχετίστηκα με την ποίηση πολύ νωρίτερα απ’ ότι με τον κινηματογράφο.

(από την Ελευθεροτυπία)

Ο Αγγελόπουλος κι ο Μπρεχτ….

Μπ. Μπρεχτ, «Δε χρειάζομαι ταφόπετρα»

Δε χρειάζομαι ταφόπετρα, μα

Εσείς αν χρειάζεστε κάποια για μένα

Θα ευχόμουν πάνω της να ‘γραφε:

Έκανε προτάσεις. Εμείς

Τις κάναμε δεκτές.

Μια τέτοια επιγραφή

Θα μας τιμούσε όλους.

(Μπρεχτ, Ποιήματα, Σ. Ε., συμπλήρωμα δικό μου στο παρακάτω απόσπασμα από τη LIFO)

Έχω μεγαλύτερη σχέση με τον Μπρεχτ παρά με τον Αϊζενστάιν, όπου ακριβώς τα πρόσωπα στερούνται ατομικής ψυχολογίας και κινούνται βάσει ενός ιστορικού πλαισίου. Υπάρχουν βέβαια και πρόσωπα με χαρακτήρα, αλλά κι αυτά υπηρετούν την ιστορική προσέγγιση μέσω της μπρεχτικής αποστασιοποίησης και αποδραματοποίησης. Έτσι ούτως ώστε ο θεατής να είναι in και out, να βρίσκεται σε μια συνεχόμενη διαλεκτική ανάμεσα στην κριτική και το συναίσθημα. Ασφαλώς και εδώ έχω αλλάξει πλεύση, αφού μπορεί να ξεκίνησα από τον Bertolt Brecht, κατέληξα όμως στον Αριστοτέλη και τον ορισμό της τραγωδίας: Έστιν ουν τραγωδία, μίμησις πράξεως σπουδαίας και τελείας!

Ο Αγγελόπουλος κι ο Μαστρογιάννι….

Τη στιγμή που γράφεις ένα σενάριο αόριστα έχεις μέσα σου κάποια πρόσωπα, είτε από το σινεμά, είτε από τη ζωή. Όταν τελειώνεις, προσπαθείς να τα βρεις. Τυχαίνουν όμως και εκπλήξεις καμιά φορά, όπως το να μπει κάποιος στην ταινία εκ των υστέρων, δίχως να τον έχω κατά νου.

Ο Μαστρογιάννι! Τον θεωρούσα πάρα πολύ ωραίο για να παίξει στον Μελισσοκόμο και ο Τονίνο Γκουέρα μου έλεγε πως ο Τζιάν Μαρία Βολοντέ, τον οποίο εγώ ήθελα γι’ αυτό το ρόλο, ήταν άρρωστος. Τηλεφώνησα, λοιπόν, στον Μαστρογιάννι κι ήρθε απ’ το σπίτι μου. Όταν του διηγήθηκα την ιστορία της ταινίας, έβλεπα το πρόσωπο του να αλλάζει και να παίρνει το χρώμα αυτών που έλεγα! Ταυτόχρονα δεν ήταν ο ζεν πρεμιέ, αλλά ένας ώριμος άντρας ο οποίος έφερνε μαζί του μία μελαγχολία. Ο Μαστρογιάννι τα τελευταία χρόνια κουβαλούσε μια πολύ έντονη προσωπική υπαρξιακή μελαγχολία.

Είχαμε μια πάρα πολύ στενή σχέση. Μας ένωσε ο Μελισσοκόμος και κάναμε άλλη μία ταινία, όπως επρόκειτο να παίξει και στη Μια αιωνιότητα και μια μέρα στη θέση του Μπρούνο Γκανζ. Αλλά τότε πέθαινε από καρκίνο.

 Ο Αγγελόπουλος αποβάλλεται….

Η σχολή, της οποίας σήμερα είμαι επίτιμος καθηγητής, είχε έρθει σύσσωμη σε ένα master class που έδωσα στις Κάνες πρόσφατα, μετά το Μια αιωνιότητα και μια μέρα. Ήταν συγκινητικό να βλέπεις φοιτητές και δασκάλους να θέλουν να ακούσουν τη δική μου ιστορία εκεί μέσα. Κοιτάξτε, εγώ είχα τελειώσει Νομικά, είχα κάνει φιλολογία στη Σορβόννη και δεν ήμουν πολύ παιδάκι, άρα είχα μια πολύ συγκεκριμένη άποψη γι’ αυτά που ήθελα να κάνω. Είναι γνωστό και έχει γραφτεί ακόμη και σε ιστορίες κινηματογράφου ό, τι ένας καθηγητής μου ζήτησε να κάνω το ντεκουπάζ για τη φοιτητική ταινία μου που θα γυριζόταν στο πλατό της σχολής. Σηκώθηκα εγώ στον πίνακα και έφτιαξα έναν κύκλο. Τι είναι αυτό; μου λέει! Ένα πανοραμικό πλάνο 360 μοιρών, απάντησα! Αυτό είναι το ντεκουπάζ σου; ρώτησε! Αυτό! είπα. Και τότε μου λέει Πηγαίνετε στην Ελλάδα να πουλήσετε ιδιοφυία! Ακολούθησε σύγκρουση, μας φώναξε ο διευθυντής της σχολής κι ο καθηγητής δήλωσε Ή αυτός ή εγώ!

Βέβαια, γιατί μετά απ’ αυτό που είπε, καταλαβαίνετε τι είπα εγώ! Το θεώρησα τελείως προσβλητικό, του επιτέθηκα λεκτικά, το μάθημα διακόπηκε και οι συμφοιτητές με χειροκροτούσαν. Οι καθηγητές με επικεφαλής τον Σαντούλ πήραν το μέρος μου, η σχολή διχάστηκε και τελικά για την αποκατάσταση της ειρήνης, ο διευθυντής μου είπε Καλύτερα να αποχωρήσετε, είστε πολύ πιο ώριμος απ’ ότι χρειάζεται για τη σχολή αυτή!

(LIFO, Μάρτιος του 2009)

 *Όλες οι ξένες εφημερίδες αναφέρουν, οι περισσότερες πρωτοσέλιδα, την είδηση του θανάτου. Από τις ιταλικές που παρακολουθώ καθημερινά η είδηση είναι πρωτοσέλιδα σ’ όλες τις γνωστές εφημερίδες, η αριστερή μάλιστα Il manifesto, αναδημοσιεύει συνέντευξη του Αγγελόπουλου που δόθηκε στην εφημερίδα τον περασμένο Μάη.

 * Κι εδώ το κείμενο του Δημήτρη Δανίκα, στο ΒΗΜΑ, (σκληρή) απάντηση σ’ όσους, τους περισσότερους δηλαδή Έλληνες θεατές, που βρίσκουν τις ταινίες του Αγγελόπουλου βαρετές και «αντι- κινηματογραφικές», εθισμένοι στην «κατανάλωση» ενός «εύπεπτου» κινηματογράφου…

http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=440183&h1=true

]]> http://itzikas.wordpress.com/2012/01/25/%ce%b8%cf%8c%ce%b4%cf%89%cf%81%ce%bf%cf%82-%ce%b1%ce%b3%ce%b3%ce%b5%ce%bb%cf%8c%cf%80%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%bf%cf%82-%cf%84%ce%b1%ce%be%ce%af%ce%b4%ce%b9-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd-%ce%b1%ce%b9/feed/ 0 itzikas dust_of_time_1 Theo%20ANGELOPOULOS%200 7320c22a65 20g-thumb-large newego_LARGE_t_1101_54024235_type12218 http://itzikas.wordpress.com/2012/01/24/%ce%ba%ce%b9-%cf%8c%ce%bc%cf%89%cf%82-%ce%bf-%ce%b5%ce%bd%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%af%ce%bf%ce%bd-%ce%bd%cf%84%ce%af%ce%bd%ce%bf%cf%82-%cf%87%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%b1%ce%bd%cf%8c/ http://itzikas.wordpress.com/2012/01/24/%ce%ba%ce%b9-%cf%8c%ce%bc%cf%89%cf%82-%ce%bf-%ce%b5%ce%bd%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%af%ce%bf%ce%bd-%ce%bd%cf%84%ce%af%ce%bd%ce%bf%cf%82-%cf%87%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%b1%ce%bd%cf%8c/#comments Tue, 24 Jan 2012 06:53:04 +0000 itzikas http://itzikas.wordpress.com/?p=8947 ]]>

Ντίνος Χριστιανόπουλος : «Ούτε θα εμφανιστώ ούτε θα απλώσω το χέρι για να το πάρω. Δεν θέλω ούτε τα βραβεία ούτε τα λεφτά τους». Με αυτό τον τρόπο απάντησε ο Θεσσαλονικιός ποιητής, Ντίνος Χριστιανόπουλος στη διάκρισή του με το μεγάλο βραβείο του Υπουργείου Πολιτισμού, παραπέμποντας σε παλιότερο κείμενό του (1979) με τον τίτλο «Εναντίον». Ο 81χρονος λογοτέχνης απέσπασε το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του.

«Είμαι εναντίον της κάθε τιμητικής διάκρισης απ’ όπου και αν προέρχεται. Δεν υπάρχει πιο χυδαία φιλοδοξία από το να θέλουμε να ξεχωρίζουμε. Αυτό το απαίσιο “υπείροχον έμμεναι άλλων”, που μας άφησαν οι αρχαίοι. Είμαι εναντίον των βραβείων γιατί μειώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου …»….

Ωραία, «Εναντίον», λοιπόν, ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, αλλά, όπως θα δούμε παρακάτω, γιατί αποδέχτηκε, στις αρχές του περασμένου Ιουνίου, από τη Φιλοσοφική του Α.Π.Θ. την τιμή να τον κάνει επίτιμο διδάκτορά του, φορώντας μάλιστα και την τήβεννο!

Εντάξει, «μαγκιά του», να μη δεχτεί το βραβείο, αλλά έχω ένα απλό ερώτημα: «όσοι αποδέχτηκαν, τώρα και τα προηγούμενα χρόνια, τη βράβευση όλοι τους “μειωμένης αξιοπρέπειας” ήσαν, κι από “από χυδαία φιλοδοξία” διακατέχονται;»… Για παράδειγμα, μου ‘ρχεται τώρα στο νου ο Παντελής Μπουκάλας που πήρε πέρυσι το Κρατικό βραβείο ποίησης και που τυχαίνει να τον γνωρίζω και προσωπικά: πρόκειται για «χαμηλών τόνων» άνθρωπο, αξιοπρεπέστατο και μετριόφρονα, και, βέβαια, αναμφισβήτητα για καλό ποιητή και για έναν από τους, δυο τρεις, πολύ καλούς δημοσιογράφους που έχουμε….

Δε λέω  καλός ποιητής ο Χριστιανόπουλος, αλλά κρίνοντας τον σαν  προσωπικότητα, από τις λίγες, έστω, δημόσιες παρεμβάσεις του, παρατηρώ ότι έχει μια ροπή στο να προκαλεί με το λόγο του, να αθυροστομεί έως και να εξακοντίζει ακόμη και την «ύβρη», στοιχεία που, κατά τη γνώμη μου, προδίδουν υπέρμετρη φιλαυτία  και οίηση, και σε «καμώματά» του παραπέμπουν. Κι αυτό το «απαίσιο των αρχαίων “υπείροχον έμμεναι άλλων”» μάλλον αφορά και τον ίδιο, καθώς επιδιώκει να «ξεχωρίζει» έναντι των άλλων με τη δημιουργία ντόρου γύρω από το όνομά του….

Και μιας κι ο λόγος για τους αρχαίους, κατά την αντίληψη του Χριστιανόπουλου, ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής, ο Ευριπίδης αλλά κι ο Αριστοφάνης που αποδέχτηκαν κρατικά βραβεία στην αρχαία Αθήνα «χυδαία φιλόδοξοι» ήσαν!!!….

*Σήμερα μόλις, στην πρωινή ενημερωτική εκπομπή του MEGA, ο ίδιος χαρακτήρισε τον εαυτό του “στριμμένο ον, άντερο”, “ξεχωριστό” και “μοναδικό”, και δήλωσε παντελή άγνοια για τα πολιτικά πράγματα!!!!!!!!!!

 *Συμπληρώνω σήμερα 26-1-’12…

Επειδή, εγώ ο μικρός, ο άγνωστος, είμαι από τους ελάχιστους που επέκριναν, όχι για το ποιητικό του έργο αλλά για την προκλητική δημόσια παρουσία του,  το Ντίνο Χρισταινόπουλο, μ’ αφορμή την άρνησή του να αποδεχτεί το κρατικό βραβείο λογοτεχνίας, κι ενώ αυτές τις μέρες το διαδίκτυο έχει πλημμυρίσει από υποστηρικτές του, βρήκα κι έναν γνωστό λογοτέχνη κι αρθρογράφο που συμφωνεί, με το δικό του τρόπο, με την επικριτική άποψή μου…

 Τάκης Θεοδωρόπουλος, εδώ, στα χθεσινά ΝΕΑ: «Ο Χριστιανόπουλος κι οι άλλοι»…

http://www.tanea.gr/gnomes/?aid=4689223

Για τους Καρούζο, Σεφέρη, Ελύτη…

Ας δούμε τώρα τι είπε για το Νίκο Καρούζο, το Γιώργο Σεφέρη και τον Οδυσσέα Ελύτη, στο θεατράκι του «Gazarte» πέρυσι, (2-2-2011), όπου πραγματοποιήθηκε βραδιά ποίησης µε καλεσµένο τον ίδιο και οικοδεσπότες τη Λίνα Νικολακοπούλου και τον δηµοσιογράφο Αρη Σκιαδόπουλο….

Στην εισαγωγή που έκανε για το Χριστιανόπουλο, είπε ο Αρης Σκιαδόπουλος: «πολύ περήφανος άνθρωπος, από τους λίγους που αρνήθηκαν τη σύνταξη για ποιητές, όπως και ο άλλος κορυφαίος µας ποιητής, ο Καρούζος». Ο Χριστιανόπουλος ένιωσε κατευθείαν την ανάγκη να βάλει τα πράγµατα στη θέση τους. “Ήθελα να πω ότι η περίπτωση Καρούζου ήταν προβληµατική. Κατ’ αρχήν δεν ήταν κορυφαίος ποιητής. Καλός ναι, κορυφαίος όχι. Και τη σύνταξη την αρνήθηκε λόγω επάρσεως, γιατί δεν του έδωσαν την ανώτατη που είχαν ήδη δώσει στη Ζωή Καρέλλη. Αν ήταν αντράκι, ας την αρνιόταν από την αρχή”!

Στη συνέχεια η ερώτηση που του έθεσε ο Γρηγόρης Ψαριανός αφορούσε την επικριτική άποψη που είχε καταθέσει σε συνέντευξή του, πριν απόµια δεκαετία περίπου, για τον Σεφέρη. Είχε αναθεωρήσει άραγε;  «Καθόλου», απάντησε. «Η αντίρρησή µου πηγάζει από κάποιες µικρές λεπτοµέρειες. Ο Σεφέρης αποδέχτηκε να αλλάξει τον τίτλο του ποιήµατος “Κύπρον ου µ’ εθέσπισεν” και να το κάνει “Ηµερολόγιο Καταστρώµατος Γ’” κι έτσι πήρε το Νοµπέλ. Ε, να χέσω τέτοιο Νοµπέλ». Και για τον Ελύτη είχε εκφράσει πολλές φορές τις αντιρρήσεις του. Συγκεκριµένες αντιρρήσεις που αφορούσαν τον τρόπο ζωής του. «Τον επέκρινα– και του το είχα πει στα ίσια και µετά δεν µου µίλαγε. Ηταν τεµπέλης. Ηταν από πλούσια οικογένεια και ζούσε µια ζωή µε το χαρτζιλίκι της µαµάς του και των αδελφών του για να είναι απερίσπαστος και να γράφει ποίηση. Μα είναι δυνατόν, επειδή είσαι ποιητής, να τεµπελιάζεις και να τρέχεις µε τις πιτσιρίκες;»!

(από το alfavita.gr)

-Κι όμως παρά την άρνησή του να παραλάβει το βραβείο βλέπουμε ότι  αποδέχεται τις τιμές…..

«Επίτιμος διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ ο Ντίνος Χριστιανόπουλος»

Τύχη αγαθή που λένε και τα επίσηµα πανεπιστηµιακά κείµενα, καθώς το Πανεπιστήµιο και το Τµήµα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ αποφάσισαν 84 χρόνια από την ίδρυσή του να τιµήσουν για πρώτη φορά έναν λογοτέχνη απόφοιτό του και ο Ντίνος Χριστιανόπουλος να είναι – για πρώτη ίσως φορά – «υπέρ» της τιµής και «υπέρ» 13 οµοτέχνων του….

«Είμαι εχθρός της κάθε ανάμειξης στα πολιτικά. Δεν καταλαβαίνω γιατί αγανακτούν. Τους κόβουν τα ποσοστά τους; Εγώ είμαι ήρεμος και ήσυχος. Ζω με τη σύνταξή μου (590 ευρώ) το μήνα και μια «ενίσχυση» που μου δίνει («μου τα χρωστάει όχι από καλοσύνη») ο εκδότης μου άλλα 100 ευρώ το μήνα. Αυτά μου φτάνουν. Ζω καλά» δήλωνε λίγα λεπτά πριν την αναγόρευσή του σε επίτιμο διδάκτορα της σχολής απ’ όπου αποφοίτησε σχεδόν 50 χρόνια πριν – της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ – ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος.
Λίγο αργότερα η Επίκουρη Καθηγήτρια του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., Μαρία Ιατρού που εκφώνησε τον έπαινο του τιμώμενου υπενθύμιζε μεταξύ άλλων ποιημάτων του την «Αγκίδα» («Το βράδυ που σκότωσαν τον Λαμπράκη/ γυρνούσα από ένα ραντεβού/ … Πέρασαν τρία χρόνια./ Ξανακύλησα στην ίδια αδιαφορία για τα πολιτικά/. ‘Όμως το βράδυ εκείνο με ενοχλεί/ σα μια ανεπαίσθητη αγκίδα που δε βγαίνει: άλλοι να πέφτουν χτυπημένοι για ιδανικά/ άλλοι να οργιάζουν με τα τρίκυκλα, κι εγώ ανέμελος να τρέχω σε τσαΐρια».

(από «ΤΑ ΝΕΑ, 2-6-2011)

Από το «Εναντίον» του….

«Είμαι εναντίον κάθε ιδεολογίας, σε οποιαδήποτε απόχρωση και αν μας την πασέρνουν. Όσο πιο γοητευτικές και προοδευτικές είναι οι ιδέες, τόσο πιο τιποτένια ανθρωπάκια μπορεί να κρύβονται από πίσω τους. Όσο πιο όμορφα τα λόγια τους, τόσο πιο ύποπτα τα έργα τους. Όσο πιο υψηλοί οι στόχοι, τόσο πιο άνοστοι οι στίχοι. Είμαι, προπάντων, εναντίον κάθε ατομικής φιλοδοξίας, που καθημερινά μας οδηγεί σε μικρούς και μεγάλους συμβιβασμούς. Αν σήμερα κυριαρχούν παραγοντίσκοι και τσανάκια, δεν φταίει μόνο το κωλοχανείο, φταίνε κι οι δικές μας παραχωρήσεις και αδυναμίες. Αν πιάστηκε η μέση του οδοκαθαριστή, φταίμε κι εμείς που πετούμε το τσιγάρο μας στο δρόμο. Κι αν η λογοτεχνία μας κατάντησε σκάρτη, μήπως δεν φταίει κι η δική μας σκαρταδούρα.»

(απόσπασμα από κείμενο του Ν. Χριστιανόπουλου  στο περιοδικό ΔΙΑΓΩΝΙΟΣ αρ. 1(ΙΑΝ-ΑΠΡ 1979)

Γιώργος Μαρκόπουλος, τρία ποιήματα…

“Οι παλαιοί εαυτοί μου”

Πού πήγαν όλοι, πού χάθηκαν;
Αυτός που κάποτε ήθελε να αλλάξει τον κόσμο,
το παιδί που μικρό ήσυχο δεν καθόταν,
ο άλλος μετά, του έρωτα ο έφηβος ο πληγωμένος,
ο ατίθασος του στρατού ο σκληρός ο ατρόμητος,
των δρόμων ο φλογερός οδοιπόρος ακόμη,
πού πήγαν, πού χάθηκαν;

Ένας άνεμος τους φύσηξε, τους τύλιξε.

Κι εκείνος που φοβήθηκε, μένοντας μόνος, την αϋπνία,
ορίστε, να τος, γυρνά τώρα στους δρόμους
κρατώντας στα χέρια μήλα και σόμπες.

“Σύλβια Πλαθ”

Με χέρι στιβαρό και γενναία καρδιά
αποκαλύπτει τη φθορά απʼ τις φόδρες της.
Ο λόγος της πουλί μαύρο που χέρι απρόβλεπτο ψάχνοντας για κάτι άλλο το ξεβόλεψε απʼ τη φωλιά του
αψύς και θερμός λόγος, νήπιο κλάμα μωρού
και πρώτο δόντι βγαλμένο παιδιού
σε πετσέτα λευκή βαπτίσεως, κόκκινο, ματωμένο.

Φωνή λέαινας αλλά και παράπονο γυναίκας
που ξεντύνεται στο άλλο δωμάτιο
ύστερα από ματαίωση πολυπόθητης εξόδου.
Ήχοι βημάτων ακαθόριστων, επισκέψεων θανάτου.
Μουσική κλαγγή ξύλου, ομιλίες σιωπών, χάσματα κενών
και μπαρούτη λαχανιασμένη σε κοιλώματα βροχής.
Προαίσθημα φόβου ακόμη και φθινόπωρο, θάλασσα,
εξοχή, δάκρυα, παρελθόν, ενάργεια, μοναξιά
και στο βάθος της λίμνης
το δαχτυλίδι της μνήμης να λάμπει.

(από τη συλλογή «Κρυφός κυνηγός», από το Poiein.gr)

“Ας κοιτάξουμε”

Ας κοιτάξουμε για μια στάλα αγάπη

Όπως οι φτωχοί ψωνίζουν κουβέρτες από τα πανηγύρια.

Η γαλήνη είναι κάτι που δεν εξαγοράζεται,

και οι άνθρωποι έχουνε μια μοναξιά τέτοια, σου έλεγα,

όπως, δυο μαύρα βαπόρια φορτηγά

αραγμένα απόγευμα σε επαρχιακό λιμάνι.

Και ήταν που αγαπηθήκαμε μετά όπως κουλοί στα τρένα

σ’ έναν κόσμο δικό τους πυρπολημένοι απ’ το αδέξιο πλήθος.

Ύστερα πια, έφυγες, όπως γίνεται, κρυφά.

Σούρουπο παχύρευστο σερνόταν στους δρόμους.

Από κάπου ακουγόταν ένας δίσκος.

Η φωνή έπεφτε, σηκωνόταν, έπεφτε, σηκωνόταν,

σαν βιαστικός μεθυσμένος που τρέκλιζε.

Ο άνθρωπος της πάνω γειτονιάς

που λέγαν ότι του ‘φυγε η γυναίκα του

και η κόρη της τρελής.

Κουρασμένα τραγούδια έπεσαν μάλλον σε πάτωμα

και έσπασαν σαν γυαλικά που τα έριξε κλέφτης.

Πώς να κάνω και πάλι ένα ποίημα για σένα.

Θέλει λέξεις ξεχασμένες

όπως το φουστάνι που πέταξες

στην τελευταία τάξη του γυμνασίου και έγινες γυναίκα.

Θέλει πέτρες πρωτόγονες, άγριες.

Και εγώ δεν είμαι θαλασσινός να ψάχνω στα ακρογιάλια.

Και ούτε που γνωρίζω από πέτρες.

(από το “Σύγχρονη ερωτική ποίηση, εκδ. Καστανιώτης”

*Δίπλα, στη σελίδα “Έλληνες ποιητές 1” μπορείτε να διαβάσετε και το ποίημά του “Γυναίκα μεταιχμιακής ηλικίας”

«Ο Μαρξ και ο Ένγκελς παραμένουν στο Βερολίνο. Αυτό το άγαλμα δεν προσβάλει κανέναν», αυτή είναι η απάντηση, γράφει η ιταλική Corriere della Sera στην απαίτηση Γερμανών Χρισταινοδημοκρατών να φύγει το άγαλμα των δυο μεγάλων θεωρητικών του κομμουνισμού από το κέντρο του Βερολίνου.

Όλοι θυμόμαστε τις φωτογραφίες ή τις τηλεοπτικές εικόνες που μας έδειχναν το γκρέμισμα των αγαλμάτων από πολίτες και την απόσυρσή τους, πριν μια εικοσαετία περίπου, στην περίοδο της πτώσης των κομμουνιστικών καθεστώτων στα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης.

Όμως το να «εκδιώξεις», σήμερα, το άγαλμα του Μαρξ και του Έγκελς, γιατί θεωρείς ότι είναι μια «πληγή» που θυμίζει την περίοδο της κομμουνιστικής Ανατολικής Γερμανίας, «χτυπάς» το σύμβολο, μα αποφεύγεις να κάνεις τους «λογαριασμούς» με την ιστορία, γράφει η εφημερίδα στο ρεπορτάζ της από το Βερολίνο.

Ποιος είναι ο φόβος για το άγαλμα? Και τι είναι εκείνο που σπρώχνει τους Γερμανούς Χριστιανοδημοκράτες να τα «βάζουν» μ’ ένα ιστορικό μνημείο?

Είναι η υπερβολική ιδεολογική σημασία που δίνεις σ’ ένα ιστορικό σύμβολο, είναι η κακή πολιτική και ιστορική παιδαγωγική με την οποία νομίζεις ότι αφαιρώντας ένα ιστορικό σύμβολο καταδικάζεις το ιστορικό παρελθόν. Είναι η αντίληψη ότι πρέπει ν’ αλλάξεις οτιδήποτε θυμίζει «αρνητικά» το ιστορικό παρελθόν. Με την ίδια λογική θα έπρεπε να καταστραφεί και το ιστορικό μνημείο των κρεματορίων του Νταχάου, γιατί θυμίζει μια αποτρόπαιη περίοδο της σύγχρονης γερμανικής ιστορίας.

Αλλά τα ιστορικά  μνημεία- σύμβολα, με θετικό ή αρνητικό περιεχόμενο, είναι αναφαίρετο κομμάτι της ιστορίας ενός λαού και πρέπει να παραμένουν στη θέση τους για να θυμίζουν και να διδάσκουν τις σύγχρονες και επερχόμενες γενιές. Πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για ένα μνημείο- άγαλμα δυο μεγάλων ιστορικών προσωπικοτήτων, όπως ο Μαρξ κι ο Ένγκελς, που άλλαξαν τον ρουν της ιστορίας της ανθρωπότητας.

Είναι κατανοητή, γράφει ο αρθρογράφος της ιταλικής εφημερίδας, η απέχθεια που δημιουργεί η σύνδεση του αγάλματος με το καταπιεστικό, αστυνομικό κράτος του Χόνεκερ, μα αυτή η ιστορική περίοδος είναι καταγεγραμμένη στη συλλογική ιστορική μνήμη και δεν πρόκειται να τη διαγράψει η απόσυρση ενός αγάλματος. Κι αυτή η απαίτηση των Γερμανών Χριστιανοδημοκρατών με το επιχείρημα ότι η παρουσία του αγάλματος «προσβάλει» , μετά τόσα χρόνια από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, είναι ένας αναχρονισμός που δύσκολα κατανοείται.

Είναι σαν να μας λένε ότι η αφαίρεση ενός μνημείου μπορεί να διαγράψει το ιστορικό παρελθόν ή ότι ένα «μεταθανάτιο χαστούκι» σ’ ένα δικτάτορα θα μπορούσε να μας αποζημιώσει για τις ταλαιπωρίες που υπέστη ένας λαός!

Το ίδιο πρόβλημα είχε και η Ιταλία με τα μνημεία της φασιστικής περιόδου: αρνούνταν το παρελθόν της αφαιρώντας τα από την κοινή θέα για να μη θυμίζουν το παρελθόν, αλλά αυτό πεισματικά παρέμεινε στο μυαλό και στην καρδιά της ιταλικής κοινωνίας. Η προσπάθεια να μηδενίσουμε το ιστορικό παρελθόν με την εκρίζωση των συμβόλων δεν λύνει το ουσιαστικό πρόβλημα, που είναι ο «ενώπιος ενωπίω»  λογαριασμός μας με την ιστορία. Κι αυτό είναι μια πολύ δύσκολη υπόθεση. Αλλά τα αγάλματα δεν προσβάλουν, να μείνουν εκεί που είναι. Κανένας λαός δεν μπορεί να «κρύψει» την αρνητική πλευρά της ιστορίας του αφαιρώντας τα μνημεία που τη θυμίζουν.

“….Γιατί τα αγάλματα δεν είναι πια συντρίμμια, είμαστε εμείς.” (Γ. Σεφέρης)

(από την Corriere della Sera, 20-1-’12)

 -Φρίντριχ Ενγκελς, «Καλός Σαμαρείτης»του Μαρξ(ισμού)…

Βιομήχανος ή επαναστάτης; Φεμινιστής ή αθεράπευτος γυναικάς; Οραματιστής ή ρατσιστής; Ολα αυτά μαζί. Αυτός ήταν ο Φρίντριχ Ενγκελς, ο επονομαζόμενος «στρατηγός» του Μαρξ. Μια εξαιρετική νέα βιογραφία του από τον Τρίστραμ Χαντ, το νέο τρομερό παιδί της βρετανικής ιστοριογραφίας, έρχεται να φωτίσει πολλές πλευρές του αντιφατικού χαρακτήρα του, θυμίζοντας ταυτόχρονα πόσο δραματικά επίκαιρη είναι σήμερα η σκέψη του. Ο Ενγκελς δεν ήταν ένα είδος γραμματέα που απλά κατάφερνε να βάζει σε τάξη το χαοτικό μυαλό τού χαρισματικού συνεργάτη και φίλου του λέει ο Χαντ. Είχε μια βαθιά αναλυτική και στέρεη φιλοσοφική σκέψη αλλά και σαφώς μεγαλύτερη ικανότητα συλλογής εμπειρικών δεδομένων από τον Μαρξ. Το βιβλίο καταδεικνύει πόσο βοήθησε στην υπόθεση της διάδοσης των κομμουνιστικών ιδεών ο εκρηκτικός αυτός επαναστάτης αλλά και το πώς αποφάσισε να έρθει σε συμβιβασμό με τη μεγαλοαστική οικογένειά του και να επιστρέψει στο οικογενειακό εργοστάσιο για να χρηματοδοτήσει τη συγγραφή του «Κεφαλαίου», προδίδοντας εν μέρει τα ιδανικά του και εγκαταλείποντας την έκλυτη ζωή που τόσο αγαπούσε….

Μπροστά στα μάτια του αναγνώστη ζωντανεύουν η πληθωρική προσωπικότητα του Ενγκελς, η συμμετοχή του στις επαναστάσεις του 1848, η εμμονή του με τη στρατιωτική ιστορία που του επέφερε την προσωνυμία «Στρατηγός». Αλλά και οι δύσκολες σχέσεις του με τους γονείς του, και η αναπάντεχη γνωριμία του με τη σύντροφο της ζωής του Μέρι Μπέρνς. Ηταν μια αναλφάβητη ιρλανδέζα κλωστοϋφαντουργός που έμελλε να γίνει η μούσα του, τον ξενάγησε στα άδυτα της αγγλικής εργατικής τάξης και τροφοδότησε με υλική πραγματικότητα την κομμουνιστική του θεώρηση. Ο Χαντ αναδεικνύει και την απόλυτη πίστη του Ενγκελς στην ιδιοφυΐα του Μαρξ καθώς και την αδιάκοπη χρηματοδότηση του τελευταίου αλλά και ολόκληρης της οικογένειάς του από τον ίδιο – σε βαθμό που ως άλλος Καλός Σαμαρείτης έφτασε μέχρι και να υιοθετήσει το νόθο παιδί του.

Παρ’ όλα αυτά, ο Χαντ αποφεύγει τον κίνδυνο της εξιδανίκευσης και του εξωραϊσμού. Δεν παραλείπει π.χ. να αναφερθεί στις ρατσιστικές καταβολές του Ενγκελς, στη βαθιά σλαβοφοβία του και στο γεγονός πως πίστευε στη μη ιστορικότητα ορισμένων εθνών. Επίσης μαθαίνουμε πως ο Ενγκελς συχνά εξέφραζε την αφοσίωσή του στον Μαρξ μέσα από μια γενικότερη στάση «ιεροεξεταστή» και με ένα ξέφρενο κυνήγι ιδεολογικών «αιρέσεων», θέτοντας τρόπον τινά τα θεμέλια για τα επόμενα εκατόν πενήντα χρόνια διώξεων, καταγγελιών, διαγραφών, πολιτικών αποκλεισμών αλλά και πολυδιασπάσεων που χαρακτήρισαν έκτοτε την Αριστερά. Είναι όμως ο Ενγκελς υπεύθυνος για τον μελλοντικό δογματισμό που συνδέθηκε με το όνομά του; Οπως καταλήγει σωστά ο Χαντ, ούτε ο Ενγκελς ούτε και ο Μαρξ ευθύνονται για την πρακτική εφαρμογή των θεωριών τους, με την οποία έχουν ταυτιστεί από πολλούς.

(από «ΤΑ ΝΕΑ» του περασμένου Σαββάτου)

Στο βιβλίο «Στον κήπο του Προφήτη», του φημισμένου  Άραβα ποιητή και στοχαστή, Χαλίλ Γκιμπράν (Λίβανος 1883 – Ν. Υόρκη 1923), υπάρχει ένα ποιητικό και στοχαστικό απόσπασμα, στο οποίο ο «Προφήτης» απευθυνόμενος  στους φίλους του, ξεκινά το λόγο του επαναλαμβάνοντας τη φράση «Να λυπάστε το έθνος που…», για να δείξει ότι ένα έθνος δεν έχει καμιά τύχη, όταν δεν το σέβονται και δεν πασχίζουν για το καλό του οι ίδιοι οι πολίτες του: κυβερνήτες και λαός….

Χαλίλ Γκιμπράν, [Να λυπάστε το έθνος που…] 

«…Ο Αλ Μουσταφά έμεινε σιωπηλός, κοίταξε μακριά προς τους λόφους και τον απέραντο αιθέρα, γινόταν μάχη μες στη σιωπή του.

Και μετά είπε: “Φίλοι και συνοδοιπόροι μου, να λυπάστε το έθνος που είναι γεμάτο πιστεύω αλλά κενό από θρησκεία.

Να λυπάστε το έθνος που φοράει ρούχα που δεν ύφανε, τρώει ψωμί που δεν θέρισε, και πίνει κρασί που δεν ρέει από δικά του πατητήρια.

Να λυπάστε το έθνος που ζητωκραυγάζει τον βίαιο άνθρωπο σαν ήρωα και θεωρεί γενναιόδωρο τον μεγαλοπρεπή κατακτητή.

Να λυπάστε το έθνος που περιφρονεί το πάθος στα όνειρά του, κι όμως υποτάσσεται σ’ αυτό μόλις ξυπνά.

Να λυπάστε το έθνος που δεν υψώνει τη φωνή του παρά μόνο σε νεκρώσιμη πομπή, δεν υπερηφανεύεται παρά μόνο μέσα στα συντρίμμια του, δεν εξεγείρετε παρά μόνο όταν βρεθεί με το λαιμό του ανάμεσα στο σπαθί και στο ξύλο.

Να λυπάστε το έθνος που ο κυβερνήτης του είναι αλεπού, ο φιλόσοφός του ταχυδακτυλουργός και η τέχνη του τέχνη του μπαλώματος και της μίμησης.

Να λυπάστε το έθνος που καλωσορίζει τον καινούριο του άρχοντα με σάλπιγγες και τον αποχαιρετά με κραυγές αποδοκιμασίας, μέχρι να υποδεχτεί τον καινούριο με τη συνοδεία σάλπιγγας και πάλι.

Να λυπάστε το έθνος που οι σοφοί του σώπασαν με τα χρόνια και οι δυνατοί του άντρες είναι ακόμα βρέφη.

Να λυπάστε το έθνος που έγινε κομμάτια και το κάθε του κομμάτι αυτοανακηρύσσεται έθνος”».

(Χαλίλ Γκιμπράν, Ο κήπος του προφήτη, εκδ. PRINTA)

Ας προσθέσω όμως και τούτο του Σολωμού….

Ο εθνικός ποιητής Διονύσιος Σολωμός βλέποντας τις έριδες, τους ανταγωνισμούς, τις ίντριγκες και, αρκετές φορές, τις εμφύλιες διαμάχες και συρράξεις μεταξύ των πολιτικών «φατριών» στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος, είχε από τότε, σε πολύ πιο δύσκολους καιρούς, διαπιστώσει ότι το έθνος “στραβά αρμενίζει”. Γι αυτό κι έγραψε το παρακάτω αποκαρδιωτικό στις Σημειώσεις του:

«Πώς πάει το έθνος; Πώς πάνε οι δουλειές;»… «Είδες πώς μαδάνε την κότα κι ο αέρας να συνεπαίρνει τα πούπουλα; Έτσι πάει το έθνος.»!

Ενώ το ναυαγισμένο υπερπολυτελές κρουαζερόπλοιο βυθίζεται 8 χιλιοστά την ώρα- φαίνεται λίγο μα είναι πολύ-, όμως η κίνηση αυτή του πλοίου ακυρώνει τις προσπάθειες των δυτών που για λόγους ασφάλειας διακόπτουν και ξαναρχίζουν τις καταδύσεις για την εύρεση στη θάλασσα ή στο εσωτερικό του πλοίου των 21 αγνοουμένων. Οι αγνοούμενοι που είναι καταγεγραμμένοι στη λίστα των επιβατών του Concordia και δεν έχουν βρεθεί ακόμα.

Ποιοι είναι αυτοί; Είναι 9 Γερμανοί, 6 Ιταλοί, 2 Αμερικάνοι, 2 Γάλλοι, 1 Ινδός και μία Περουβιανή.

Υπάρχουν όμως και τρία πτώματα που ακόμα δεν έχουν ταυτοποιηθεί, και οι ανατόμοι  γιατροί μαζί με ειδικούς αστυνομικούς προσπαθούν με ειδικές «αναλύσεις» να βρουν σε ποιους ανήκουν.

Έως τώρα από τα τρία αυτά πτώματα βρέθηκε ότι τα δύο είναι Γερμανών ταξιδιωτών, αλλά το τρίτο πτώμα είναι ένα θρίλερ, γιατί πρόκειται για έναν άντρα που φοράει τη στολή υπηρεσίας, μάλλον Ισπανονοτιαμερικάνος, αλλά στη λίστα του πλοίου με τέτοια καταγωγή είναι μόνο μια γυναίκα: η  Erika Soriamolina, μια κοπέλα 25 χρόνων, και δεν μπορεί να είναι αυτή!

Το πτώμα μάλλον δεν μπορεί να είναι και του Ινδού καμαριέρη του πλοίου Terence Rebello, γιατί το είδε ο αδερφός του, μα δεν είναι σίγουρος ότι πρόκειται για τον αδερφό του.

Μεταξύ των αγνοούμενων είναι κι ο Ιταλός Giuseppe Girolamo, ο πιανίστας του πλοίου, που κάποιοι τον είδαν να βουτάει στη θάλασσα, αφού πρώτα είχε παραχωρήσει τη θέση του στη σωστική βάρκα σ’ ένα παιδάκι.

Στο νησάκι Giglio βρίσκεται εδώ και μια βδομάδα τώρα η διασωθείσα από το ναυάγιο, Susi Albertini, η τραγική μητέρα της μικρής αγνοούμενης, της Νταϊάννα (στη φωτο). Όλες αυτές τις μέρες η τραγωδία της προκαλεί μεγάλη συγκίνηση καθώς τη βλέπουν να ψάχνει συνέχεια και να παρακαλεί τους υπεύθυνους της έρευνας λέγοντάς τους: «σας παρακαλώ βρείτε, την!».

Ένα σκάφος του λιμενικού την πήγε στη θάλασσα, όπου έριξε για την κόρη της μια ανθοδέσμη. Η θάλασσα τώρα είναι γαλήνια, τα ρόδα επιπλέουν πάνω της και θυμίζουν τη μικρούλα Νταϊάννα!

(από τη σημερινή L’ UNITA’)

(ο Ιταλός Giuseppe Girolamo)

-Συμπληρώνω από την Corriere della Sera (21.oo):

Βρέθηκε και 12ο πτώμα… Είναι μιας γυναίκας που οι δύτες βρήκαν το σώμα της σ’ αποσύνθεση στην πρύμνη του πλοίου περίπου στις 1.30 σήμερα το μεσημέρι… Έτσι άλλα 20 άτομα παραμένουν αγνοούμενοι… Οι Αρχές στην Ιταλία διαβεβαιώνουν ότι οι έρευνες στο εσωτερικό του πλοίου θα συνεχιστούν.

Δείτε πώς δουλεύουν οι δύτες μέσα στη θάλασσα….