Η περιγραφή της τραγικής κατάστασης στον Πειραιά εξαιτίας της κρίσης του 1927, στο «Πειραϊκόν ημερολόγιον, 1928», ….Αν εξαιρέσεις τη γλώσσα του κειμένου, ωσάν να περιγράφεται η σημερινή τραγική οικονομική κατάσταση….

“Τα πρόσωπα τόσον των ανθρώπων όσον και των εργατών, εις τα οποία επί σειρά ετών ήτο ζωγραφισμένη η ευχαρίστησις, εμφανίζονται σήμερον σκυθρωπά, πλήρη απαισιοδοξίας…”…

Να που κι σ’ αυτή την περίπτωση η ιστορία επαναλαμβάνεται «σαν τραγωδία κι όχι σαν φάρσα», κατά πώς παράφρασε τη ρήση του Μαρξ ο ακτιβιστής φιλόσοφος Σλάβοϊ Ζίζεκ…

Τραγικά επίκαιρες οι ομοιότητες της κατάστασης στον Πειραιά και στην Αθήνα του 1927 εξαιτίας της μεγάλης οικονομικής κρίσης και οι οποίες περιγράφονται στο «Πειραϊκόν ημερολόγιον», από τον Κ. Λαμπαδάριο, στις αρχές του 1928. Αν αφαιρεθεί ο χρονικός μανδύας και το ύφος της γλώσσας το κείμενο είναι ωσάν να περιγράφει τη σημερινή κατάσταση…

« “Η οικονομική κρίσις κατά το 1927”….

Μελέτη του κ. Κωσ. Λαμπαδάριου

Το σπουδαιότερον ζήτημα του λήξαντος έτους (1927) ήτο η οικονομική κρίσις, η οποία εμφανισθείσα από των αρχών του έτους 1926 παρουσίασε μεγαλυτέραν οξύτητα κατά το έτος 1927.

Και διερωτάται τις, πώς ο Πειραιεύς με την ζηλευτήν ζωτικότητα κατά τα μεταπολεμικά έτη, παρουσιάζει σήμερον τοιαύτην κατάστασιν οικονομικής αδυναμίας;

Τα πρόσωπα τόσον των ανθρώπων όσον και των εργατών, εις τα οποία επίσειρά ετών ήτο ζωγραφισμένη η ευχαρίστησις, εμφανίζονται σήμερον σκυθρωπά, πλήρη απαισιοδοξίας.

Ποίον το αίτιον της αποτόμου μεταβολής; Διατί ενώ άλλοτε όλοι ήσαν ευχαριστημένοι από την αισίαν έκβασιν των εργασιών των και πλήρεις ελπίδων δια το μέλλον, παρουσιάζουν σήμερον την απαισιοδοξίαν και την απελπισίαν;

Με ποία μέσα θα κατωρθώσωμεν εκ της θλιβεράς ταύτης καταστάσεως;

Ιδού τα ερωτήματα, τα οποία ετέθησαν προ ημών κατά το 1927 και περί αυτών θα διαπραγματευθώμεν.

Η οικονομική κρίσις… Ιδού το ζήτημα, το οποίον  απασχολεί από διετίας κάθε άνθρωπον των υποθέσεων, κάθε εργάτην.

Αι τιμαί των μετοχών κι άλλων αξιών, καίτοι είχον ανέλθει εις ωεπίπεδα, μηδέποτε αναμενόμενα, υψούντο ακόμη και εφαίνοντο θα εξακολουθήσουν την υψωτικήν των κίνησην, αιφνιδίως όμως, ως διά μαγείας ήρχισαν να πίπτουν,

Αι τιμαί των μετοχών και των λοιπών αξιών αι οποίαι είχον φθάσει εις ανέλπιστον σημείον πίπτουν ραγδαίως καθ’ εκάστην.

Η ευχέρεια της πίστεως, η οποία είχε εμφανισθή κατά τους χρόνους της οικονομικής ευεηίας, εξέλειπεν ήδη και τα δάνεια δεν συνάπτονται πλέον απερισκέπτως. Τα γραμμάτια και αι συναλλαγματικαί διαμαρτύρονται καθ’ εκάστην κατά εκατοντάδας και αι πληρωμαί διενεργούνται μετά δυσκολίας.

Το επιτόκιον ετριπλασιάσθη, αν μη ετετραπλασιάσθη και υψηλοί τόκοι πληρώνονται εις την αγοράν. Η κατά χιλιάδας ανέγερσις οικοδομών έπαυσεν προ πολλού.

Η ίδρυσις νέων επιχειρήσεων και η επέκτασις των υφισταμένων, έπαυσεν ήδη. Τα εργοστάσια απολύουν τους εγάτας των, περιορίζοντα την παραγωγήν των.

Αι γεννήσεις περιορίσθησαν κατά πολύ, ενώ τουναντίον αυξήθηκαν κατά τι οι θάνατοι. Οι έμποροι και οι βιομήχανοι, νλέπουν τας αποθήκας των πληρωμένας εμπορευμάτων και μετά δυσκολίας κατωρθώνουν να πωλήσουν αυτά, έστω και επί ζημία.

Η εισαγωγή εμπορευμάτων εκ του εξωτερικού περιωρίσθη αρκετά, αι δε τελωνιακαί αποθήκαι, αι οποίαι ήσαν άλλοτε υπερπλήρεις, παρουσιάζουν δυσάρεστον όψιν.

Ποιο λοιπόν το αίτιον των θλιβερών τούτων φαινιμένων, τα οποία φέρουν εις δύδκολην θέσιν κεφαλαιούχους και εργάτας;

Όλα αυτά σημαίνουν ότι η κανονική λειτουργία του οικονομικού συνόλου  υπέστη διατάραξιν, σύγχυσιν. Εις την θλιβεράν αυτήν κατάστασιν της οικονομικής ζωής, έχει δοθεί η λέξις “κρίσις”. Η λέξις αύτη ήτο γνωστή εις την ιατρικήν, επειδή όπως αι διαταράξεις αυταί παρουσιάζουν εντελώς όμοια συμπτώματα προς ασθενούντα οργανισμόν, επολιτογραφήθη οριστικώς πλέον και εις την οικονομικήν επιστήμην, δια τον χαρακτηρισμόν των διαταράξεων του οικονομικού οργανισμού.

Αι θεωρίαι περί των οικονομικών κρίσεων είναι πολυπίκοιλοι, καταλήγουσα πολλάκις εις φιλολογίαν. Τελειότερος χαρακτηρισμός περί των διαφόρων θεωριών δύναται να θεωρηθή η φράσις του καθηγητού Καρ. Ζιδ., χαρακτηρίζοντας ταύτας ως καθαρό “Ρομάντσο”».

(από την εφημερίδα της Μαγνησίας, “Θεσσαλία”, 30-1-’12)

H “Ματωμένη Κυριακή” («Bloody sunday») στη Β. Ιρλανδία, 40 χρόνια μετά….

Σήμερα είναι η 40^η επέτειος της “Ματωμένης Κυριακής” στη Β. Ιρλανδία. Σαράντα διαδηλωτές δολοφονήθηκαν στην πόλη Londonderry από τους Βρετανούς στρατιώτες στις 30 Ιανουαρίου του 1972: έκαναν πορεία για τα ανθρώπινα δικαιώματα κατά της βρετανικής κυβέρνησης. Πολλοί μάρτυρες, μεταξύ των οποίων και δημοσιογράφοι επιβεβαίωσαν ότι οι διαδηλωτές ήσαν άοπλοι.

Στη μνήμη των θυμάτων αφιερώθηκαν πολλά τραγούδια μεταξύ των οποίων: το “Give Ireland Back to the Irish” του  Paul Mc Cartney  και το “Sunday Bloody Sunday” των  U2.

(από τη σημερινή εκδήλωση- τελετή μνήμης στη Β. Ιρλανδία)

(από τη σημερινή Corriere della Sera)

Εδώ οι U2…

Ηρωικό (και τρελό?)!… Ιάπωνας παραμένει, ένα χρόνο σχεδόν τώρα, στη ραδιενεργά μολυσμένη περιοχή της Φουκουσίμα, για να φροντίζει τα εγκαταλελειμμένα ζώα!…

O Naoto Matsumura, “ολοκληρωτικά μολυσμένος” από τη ραδιενέργεια, μετέτρεψε το σπίτι του, που βρίσκεται στην περιοχή της Φουκουσίμα, σε κέντρο φιλοξενίας των εγκαταλελειμμένων ζώων!

«Τα ζώα της Φουκουσίμα  εγκαταλελειμμένα στην τραγική τους μοίρα για να πεθάνουν», είναι ο τίτλος στο σχετικό ρεπορτάζ της  εφημερίδας Cnnche, και το οποίο αναδημοσιεύει η προχθεσινή ιταλική Corriere della Sera.

Για αυτή την πλευρά της πυρηνικής καταστροφής στη Φουκουσίμα, για τα εγκαταλελειμμένα εκεί ζώα, κανείς δε μίλησε μέχρι τώρα. Μα κάποιος λυπήθηκε αυτές τις φτωχές ζωές, κι γι αυτό αποφάσισε να παραμείνει εκεί, στη μολυσμένη περιοχή της Tomioka, για να μην εγκαταλειφθούν στη τραγική τους μοίρα τα ζώα.

Το κυβερνητικό σχέδιο εκκένωσης της περιοχής λόγω της ραδιενέργειας το λέει καθαρά: όλοι όσοι κατοικούν στη μολυσμένη περιοχή σε απόσταση μέχρι και 20 χιλιομέτρων από τους κατεστραμμένους πυρηνικούς αντιδραστήρες από το τσουνάμι της 11 του περασμένου Μαρτίου πρέπει άμεσα να απομακρυνθούν από την περιοχή.

Αλλά ο αγρότης Naoto Matsumura παρά την αυστηρή κυβερνητική εντολή αποφάσισε να μην συμμορφωθεί μ’ αυτή! Η ανυπακοή του στην απόφαση άρχισε αμέσως, μετά την πρώτη μέρα της καταστροφής. Ενώ οι 78.000 κάτοικοι της περιοχής εγκαταλείπουν αμέσως την περιοχή, ο 52χρονος Naoto οργανώνει την «αντίστασή» του στο όνομα της φροντίδας των εγκαταλελειμμένων ζώων, επειδή το κυβερνητικό σχέδιο εκκένωσης της περιοχής δεν προβλέπει κανένα μέτρο για τα φτωχά ζώα.

Σήμερα είναι ο μοναδικός κάτοικος στη μολυσμένη περιοχή και φροντίζει τα ραδιενεργά μολυσμένα ζώα προσφέροντάς τους τροφή κι αγάπη!

Η ζώνη των 20 χιλιομέτρων γύρω από το επίκεντρο του πυρηνικού δυστυχήματος είναι σήμερα ένα τεράστιο υπαίθριο νεκροταφείο. Τα πτώματα από σκυλιά, γάτες, αγελάδες, γουρούνια, άλογα κλπ. είναι διάσπαρτα παντού.

«Είμαι πολύ οργισμένος», λέει ο ηρωικός Naoto Matsumura, «και είναι αυτός ο λόγος που βρίσκομαι ακόμα εδώ. Αρνήθηκα να φύγω από δω, παρέμεινα παρά την εντολή εκκένωσης με το θυμό και τον πόνο μέσα μου, και κλαίω κάθε φορά που κοιτάζω τα εγκαταλελειμμένα σπίτια στην πόλη που γεννήθηκα κι έζησα. Η κυβέρνηση κι ο κόσμος στο Τόκιο δεν γνωρίζουν τι συμβαίνει εδώ».

Από τότε που αποφάσισε να παραμείνει στην περιοχή για να προσφέρει τροφή στα ζωντανά, βγαίνει εκτός της μολυσμένης περιοχής μόνον για να φέρει τροφή στους τετράποδους φίλους του.

Πολλές ζωοφιλικές οργανώσεις άσκησαν πιέσεις στην ιαπωνική κυβέρνηση να κάνει κάτι και για την απομάκρυνση των ζώων από τη μολυσμένη περιοχή, αλλά η κυβέρνηση δεν έκανε τίποτα με τη δικαιολογία ότι είναι πολύ επικίνδυνο για τους ανθρώπους που θα επιφορτίζονταν μ’ αυτή την υποχρέωση.

Παρ’ όλα αυτά τον περασμένο Δεκέμβρη ακτιβιστές μιας ζωοφιλικής οργάνωσης μπήκαν στη μολυσμένη περιοχή και κατάφεραν να πάρουν από κει 250 σκυλιά και μια εκατοντάδα γάτες. Κατάφεραν μάλιστα στη συνέχεια να βρουν και να παραδώσουν στους τους ιδιοκτήτες τους το 80% των ζώων.

Η χειρότερη σκηνή που θυμάται Naoto Matsumura ήταν εκείνη που είδε στο σταύλο ενός γείτονά του: μια αγελάδα, «πετσί και κόκαλο», και το μοσχαράκι της. Το μικρό αδυνατισμένο πολύ από την ασιτία επιχειρούσε να θηλάσει από τη μαμά- αγελάδα, μα αυτή το απόδιωχνε φοβούμενη ότι αν έδινε τροφή στο μικρό της θα πέθαινε.

Βλέποντας στη συνέχεια δεκάδες παραπλήσιες φρικτές εικόνες ο Naoto άρχισε να δημοσιοποιεί την τραγική κατάσταση δίνοντας συνεντεύξεις στα ΜΜΕ του εξωτερικού, καθώς τα ΜΜΕ της Ιαπωνίας «αγνόησαν» αυτή τη δραματική πλευρά της καταστροφής στη Φουκουσίμα.

Ο Naoto Matsumura ζει σε μια πόλη φάντασμα, χωρίς ηλεκτρικό και πίνει νερό από ένα μικρό πηγάδι κοντά στο σπίτι του.

Μετά από εξετάσεις που έκανε για να μετρηθεί το  επίπεδο ραδιενέργειας που δέχτηκε βρέθηκε ότι είναι «ολοκληρωτικά μολυσμένος».

Ο ίδιος παρά τη μόλυνσή του δε χάνει το κουράγιο του και δηλώνει: «Πρέπει να απολυμάνουμε αυτή τη νεκρή περιοχή. Εγώ παραμένω εδώ για να θυμίζω με την παρουσία μου ότι αυτό πρέπει να γίνει και γιατί θέλω να πεθάνω στον τόπο που γεννήθηκα»!

(από την ιταλική Corriere della Sera, 28-1-’12)

Εδώ το κείμενο στη ιταλική εφημερίδα….

http://www.corriere.it/ambiente/12_gennaio_28/fukushima-animali-dipasqua_739ff60a-49bf-11e1-a339-d42b0f14f392.shtml

«Έλλην, Γραικός, Ρωμιός»…. Αλλά, όπως κι αν ονομάζεσαι, τους «Άλλους» ποσώς τους ενδιαφέρει – Και ο εθνικά «βέβηλος» Κωστής Παλαμάς….

Έγραφε, στα «Σατυρικά γυμνάσματα», ο Κωστής Παλαμάς στις αρχές του 20^ου αιώνα:

“Πρόγονους πάρε, απόγονους, δαιμόνους,

όλα της Ιστορίας τα συναξάρια,

όλους του Ελληνισμού τους φανφαρόνους,

όλα της Ρωμιοσύνης τα καμάρια […]

Όλα φκιάσ’ τα γκιουβέτσι και σαλάτα,

να και το ρετσινάτο στην ταβέρνα

και τα βιολιά, και ρίξου τους και φάτα.”

Μα πώς; Γκιουβέτσι και σαλάτα η Ελλάδα, η παλαιά, η τωρινή, η μέλλουσα;…. Ένα από τα «βέβηλα» «Σατυρικά γυμνάσματα» του Παλαμά με καθοριστική την αναφορά στον «Ελληνισμό» και στη «Ρωμιοσύνη».

Στην εποχή μας οι δυο αυτοί εθνοπροσδιορισμοί ακούγονται ως αυτονόητοι, ταυτίζονται, χωρίς να επιδέχονται την όποια αμφισβήτηση. Στα χρόνια όμως του Παλαμά ακουγόταν ακόμα ο απόηχος μιας οξύτατης διαμάχης για το όνομα, το δικό μας εθνικό όνομα.

Στις μέρες μας είναι πλήρως αποδεκτή η ταυτότητα Έλλην = Γραικός = Ρωμιός, αν και πού και πού δημοσιεύεται καμιά επιστολή που αποκηρύσσει «μετά βδελυγμίας» το Greece και το Grece, αφού γίνει πρώτα ο συνήθης συσχετισμός με τον “γραικυλισμό”.

Θα παραθέσω εδώ απλώς λιγοστά στοιχεία που υποδηλώνουν ότι ακόμα και οι Ακράδαντες Πεποιθήσεις αλλάζουν με τον καιρό, ότι τα σημερινά Αυτονόητα σε παλιότερους καιρούς δεν ήσαν και τόσο “Αυτονόητα”.

Σήμερα το Γραικός και το Ρωμιός, λοιπόν, χρησιμοποιούνται και τα δυο πότε σαν υπερθετικός βαθμός του Έλληνα ή της ελληνικότητας (π. χ. “Εγώ γραικός γεννήθηκα….” ή “Τη Ρωμιοσύνη μην την κλαις…”) και πότε σαν σχετλιασμός (έκφραση αγανακτήσεως ή παραπόνου) του τύπου: “Τι να περιμένεις από το Ρωμαίικο”.

Κατά τα άλλα το Γραικός και το Ρωμιός λίγα τα συνδέουν. Το όνομα “Γραικός” παραδίδεται αρχαιότατο, αφού κατά τον Αριστοτέλη και τα “Μετεωρολογικά” του, “Γραικοί” ονομάζονταν οι Έλληνες που κατοικούσαν, μετά τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα, στη Δωδώνη και στον Αχελώο (“…ούτος περί τον ελληνικόν εγένετο τόπον μάλιστα και τούτου περί την Ελλάδα την αρχαίαν. Αύτη δε εστίν η περί Δωδώνην και τον Αχελώον…. ώκουν γαρ οι Σελλοί ενταύθα και οι καλούμενοι τότε μεν Γραικοί νυν δε Έλληνες”). Από την πλευρά του, ο Ησίοδος αναφέρει τον ήρωα Γραικό, γιο του Δία και της Πανδώρας (“Πανδώρη Διί πατρί Θεών σημάντορι πάντων μιχθείσ’ εν φιλότητι τέκε Γραικόν”).

Κατ’ άλλη μυθολογική εκδοχή, ωστόσο ο Γραικός και ο Λατίνος ήσαν ετεροθαλείς αδελφοί του Έλληνα.

Με την επικράτηση του χριστιανισμού οι εκχριστιανισθέντες Έλληνες ονομάστηκαν Ρωμαίοι ή Ελλαδικοί ή Γραικοί, ενώ ως τον 12^ο αιώνα η λέξη “Έλλην” είχε υβριστικό χαρακτήρα, αφού αποδιδόταν στους ειδωλολάτρες. Υβριστικό όμως χαρακτήρα εντόπισε και στον όρο “Ρωμαίος” ο Κοραής, ο οποίος συνιστούσε: “Επρόκρινα να ονομαζόμαστε Γραικοί και ως ιστορικώς παλαιότερον και διότι έτσι μας ονομάζουσι όλα τα φωτισμένα έθνη της Ευρώπης. Αν προκρίνης το Έλλην, ονομάσου Έλλην αλλά μη προς θεού Ρωμαίος, διότι οι Ρωμαίοι πρώτοι μας υστέρησαν την ολίγην ελευθερίαν την οποίαν μας αφήκαν της Ελλάδος αι διχόνοιαι”. Η προτίμηση του Κοραή για το “Γραικός” βρήκε πολλούς ενάντιους στο χώρο των λογίων της εποχής, κυρίως απ’ όσους προσδοκούσαν ότι θα αντλούσαν κάτι από την αρχαιοελληνική αίγλη, ικανό να διασκεδάσει το ζόφο του παρόντος.

Εν τέλει επικράτησε ομοθύμως να ονομαζόμαστε Έλληνες. Αλλά αυτό, και στις μέρες μας αποδεικνύεται για άλλη μια φορά, ότι για τους «Άλλους», εξόν από ελάχιστες ρομαντικές προσωπικότητες διεθνούς βεληνεκούς, όπως π. χ. ο Ζαν Λικ Γκοντάρ, καμιά σημασία δεν έχει η εθνική σου ονομασία και η παραπομπή στην αίγλη της αρχαίας Ελλάδας.

Το “όνομα” που παραπέμπει στην “ένδοξη” καταγωγή σου δεν σου προσκομίζει κανένα όφελος, αν αυτό  δεν συνάδει με τις πράξεις σου και τα έργα του σήμερα, όταν είσαι αναγκασμένος να «επαιτείς» από τους «Άλλους» για τη διάσωσή σου. Όχι όφελος δεν σου προσκομίζει, αλλά οι “Άλλοι” στην μικρότητα και την αδυναμία την οποία επιδεικνύεις σ’ αντιμετωπίζουν σαν κράτος του “κλώτσου και του μπάτσου”.

Αλλά, ας πιάσω το νήμα από την αρχή κι ας κλείσω με στίχους του Παλαμά, και πάλι από τα «Σατυρικά γυμνάσματά» του:

“Στ’ ακάθαρτα κυλήστε μας του βούρκου,

και πιο βαθιά. Πατήστε μας με κάτι

κι από το πόδι πιο σκληρό του Τούρκου.

Διαβασμένοι, ντοτόροι, σπιρουνάτοι,

ρασοφόροι , δασκάλοι, ρουσφετλήδες,

οικοπεδοφαγάδες, αβοκάτοι,

κομματαρχήδες και κοτζαμπασήδες

και της γραμματικής οι μανταρίνοι

και της πολιτικής οι φασουλήδες,

ταρτούφοι, ραμπαγάδες, ταρταρίνοι!

-Αμάν! Στα πόδια σου! άκου! στάσου!…

Ρωμαίικο, να! Με γεια σου, με χαρά σου.  […]

Και για μούντζα ο λαός και για λιβάνι.

Ο λαός είναι τίποτα και ειν’ όλα,

είναι του εκδικητή το γιαταγάνι”.

Πηγές:

1. Κωστής Παλαμάς, Άπαντα, τ. 5^ος, εκδ. Γκοβόστης

2. Γιάννης Κορδάτος, Μεγάλη ιστορία της Ελλάδας,  VI, εκδ. 20^ος Αιώνας

3. Παντελής Μπουκάλας, Υποθέσεις I, εκδ. ΑΓΡΑ

Η «πατάτα» της «Καθημερινής»…..

«Εδώ η καλή δημοσιογραφική “πατάτα”»!… Σαν «έμπρακτη διαφημιστική καμπάνια» των αγροτών της Βοιωτίας είδε η εφημερίδα του Αλαφούζου τη δωρεάν διάθεση λαχανικών στο Σύνταγμα!… Όλως περιέργως, της «διέφυγε» εντελώς το γεγονός ότι χιλιάδες λιμοκτονούντες πολίτες στήθηκαν για ώρες στην ουρά να γεμίσουν τις σακούλες τους για να εξασφαλίσουν τον «επιούσιον»! Εδώ έγινε το «πατείς με πατώ σε» από πεινασμένους, θυμίζοντας «Κατοχή», κι αυτοί είδαν «διαφημιστική καμπάνια»! Οι αγρότες της Βοιωτίας μοίρασαν δωρεάν πραγματικές πατάτες και η Καθημερινή μοιράζει επί πληρωμή δημοσιογραφικές «πατάτες» στους αναγνώστες της!

Αυτό λέγεται δημοσιογραφία της «πλάκας» ή του «κώλου», αν προτιμάτε…..

Εύστοχο και το παρακάτω σχόλιο του Δ.Χ. στην ΑΥΓΗ: «Δεν μας αρέσει να σχολιάζουμε με ευκολία επιλογές άλλων εφημερίδων. Πλην όμως ο τίτλος στη φωτογραφία που είχαν όλες σχεδόν οι χθεσινές εφημερίδες και αφορούσε τις ουρές του κόσμου για ένα κιλό δωρεάν κρεμμύδια ή πατάτες από τους παραγωγούς της περιοχής του Ασωπού ποταμού στη Βοιωτία που έβαλε η “Καθημερινή” ήταν ασύλληπτης φαντασίας και αξίζει να επαινεθεί. Ώστε “Έμπρακτη διαφήμιση λαχανικών της Βοιωτίας στο Σύνταγμα” ήταν αυτό; Και άστεγος που κοιμάται το βράδυ στο παγκάκι του πάρκου είναι φανατικός φυσιολάτρης; Δεν παίζεις τόσο εύκολα με τον κοινωνικό πόνο».

Την Καθημερινή την αγοράζω σχεδόν κάθε Κυριακή, γνωρίζοντας πολύ καλά τι εστί Καθημερινή κι ποιος ο ρόλος της στην κεντρική πολιτική σκηνή…

 Έχει χάρη που γράφουν σ’ αυτή κάποιες από τις καλύτερες δημοσιογραφικές πένες που διαθέτουμε (Μπουκάλας, Ξυδάκης, κλπ.), αλλιώς σιγά μην έδινα έστω κι ένα λεπτό για να διαβάζω τους Πασχομανδραβέληδες, τους Αλεξοπαπαχελάδες και τα λοιπά εκσυγχρονιστικά και μνημονιακά «τσανάκια»!

Ιταλο- γερμανικός πόλεμος στα πρωτοσέλιδα!… Η ιταλική Il giornale κατά του γερμανικού Der Spiegel, γιατί κυκλοφόρησε με πρωτοσέλιδο το ναυάγιο του Concordia και απαξιωτικές εκφράσεις για τους Ιταλούς!…

Η υπόθεση θυμίζει τη δική μας «περιπέτεια» με τη γερμανική Bield και το Focus για τα ειρωνικά και υβριστικά δημοσιεύματά τους κατά της Ελλάδας….

Τώρα σειρά έχουν οι Ιταλοί! Μόνο που αυτή τη φορά η εφημερίδα που επιτίθεται κατά των Ιταλών είναι το «σοβαρό και έγκυρο» εβδομαδιαίο περιοδικό Der Spiegel!

Επίθεση στην Ιταλία χαρακτηρίζει η ιταλική εφημερίδα Il giornale (έντυπο του Μπερλουσκόνι) το πρωτοσέλιδο του Spiegel που κυκλοφορεί αυτή την εβδομάδα με φωτογραφία του Concordia και απαξιωτικές και ειρωνικές εκφράσεις για τους Ιταλούς….

Το Spiegel μεταξύ άλλων γράφει: «Οι Ιταλοί είναι φυγόπονοι, άτακτοι και άνανδροι! Είναι ένας λαός του Schettino (του καπετάνιου του Concordia) και δεν υπάρχει τίποτα πιο εκπληκτικό απ’ αυτό που συνέβη με το ναυάγιο στο Giglio! Η διαφορά μας μ’ αυτούς είναι ότι εμείς είμαστε μια άξια φυλή και κάποια πράγματα που συμβαίνουν σ’ αυτούς δε συμβαίνουν σ’ εμάς! Μόνο ένας Ιταλός θα μπορούσε να βυθίσει το καράβι!…Οι Ιταλοί είναι φυγόπονοι, ένα βάρος για την Ευρώπη κι ένα εμπόδιο στην ανάπτυξη της νομισματικής ένωσης»!!!!

Και η ιταλική εφημερίδα απαντά οργισμένη: «Φτάνει, οι Ιταλοί δεν είναι άνανδροι!… Εμείς λαός του Schettino και σεις του Άουσβιτς!!! Το ότι οι Γερμανοί είναι ένας λαός ανώτερος, το γνωρίζουμε απ’ τον καιρό του Χίτλερ!!!!… Τους το θυμίζουμε ακριβώς σήμερα (27 Ιανουαρίου) που είναι η ημέρα μνήμης του «Ολοκαυτώματος» που καθιέρωσε ο Ο.Η.Ε! Εμείς ο λαός του Schettino ευθυνόμαστε για τριάντα νεκρούς στο ναυάγιο, θυμίζουμε όμως στον αρθρογράφο του κειμένου, Jan Fleischauer, ότι ο λαός του Χίτλερ ευθύνεται για τη σφαγή έξι εκατομμυρίων»!!!!

Το δημοσίευμα προκάλεσε την οργή της ιταλικής πρεσβείας στο Βερολίνο!

Το θέμα “παίζει”, μ’ αναδημοσιεύσεις του “πολέμου” μεταξύ των δυο εφημερίδων, σ’ όλες τις εφημερίδες της Ιταλίας.

 -(*Αφορμή για την επίθεση του γερμανικού εντύπου κατά της Ιταλίας μάλλον είναι το γεγονός ότι μεταξύ των νεκρών  ήταν αρκετοί Γερμανοί, όπως και πάρα πολλοί από τους διασωθέντες.)

 

(από την ηλεκτρονική έκδοση της Il giornale που γράφει: “Ως εδώ, φτάνει, δεν είμαστε ένας λαός άνανδρων”!)

(Το πρωτοσέλιδο της έντυπης έκδοσης της Il giornale: “Γράμμα στους Γερμανούς: Σε μας ο Schettino, σε σας το Άουσβιτς”!)

(παλιότερο εξώφυλλο του Spiegel με υπονοούμενο ότι οι Ιταλοί είναι μαφιόζοι)

“Ο μύθος του Σίσυφου”, όπως δεν τον γνωρίζουμε – Κ. Π. Καβάφης, [Και όσο προσπαθούμε, τόσο θα χαλνούμε]…

Τούτο τον καιρό της βαθιάς οικονομικής κρίσης ο «Μύθος του Σίσυφου» έχει μεγάλη «πέραση», καθώς γίνεται συχνότατη αναφορά στο «μαρτύριό» του για να παρομοιαστεί μ’ αυτό του λαού μας που, εδώ και δυο χρόνια, βιώνει τη λαίλαπα των σκληρών μνημονιακών οικονομικών μέτρων, και που οι κυβερνώντες όλο τον διαβεβαιώνουν ότι με τα μέτρα που πάρθηκαν γλιτώσαμε την πτώχευση, κι όλο (ξανά) απαιτούνται νέα επαχθέστερα μέτρα για τη διάσωσή μας! Κόψε και ξανακόψε μισθούς και συντάξεις, κι όλο κατρακυλούμε στου «κακού τη σκάλα» ή όπως το είπε ο Καβάφης «Ειν’ η προσπάθειές μας των συφοριασμένων/ ειν’ οι προσπάθειές μας σαν των Τρώων./ Κομμάτι κατορθώνουμε, κομμάτι/ παίρνουμ’ επάνω μας, κι αρχίζουμε/ να ‘χουμε θάρρος κι ελπίδες…./ Όμως η πτώση μας είναι βεβαία. Επάνω,/ στα τείχη άρχισε ο θρήνος…»…

«Η πτώση μας είναι βεβαία», λοιπόν, όπως και η πτώση του βράχου που κουβαλά ο Σίσυφος, το μαρτύριο του οποίου όλοι γνωρίζουμε, μα το «γιατί;» τιμωρήθηκε από τους Θεούς, μάλλον οι περισσότεροι το αγνοούμε…

“Ο μύθος του Σίσυφου”: Ένας από τους γνωστότερους της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας με ήρωα τον Σίσυφο, τον “κέρδιστον ανδρών”, τον πανουργότατο, όπως τον χαρακτηρίζει η Ιλιάδα, και που τα πάθη του, συγκλονιστικά ιστορημένα από τον Όμηρο στη Νέκυια της Οδύσσειας. Ο Σίσυφος είναι καταδικασμένος από τους βλοσυρούς Θεούς να ανεβάζει στον αιώνα τον άπαντα έναν πελώριο βράχο έως την κορυφή ενός βουνού πνιγμένος στον ιδρώτα  (“κατά δ’ ιδρώς έρρεεν εκ μελέων”), και μόλις φτάνει πάνω να τον βλέπει να κατρακυλάει και πάλι άσπλαχνος, “αναιδής”, σπρωγμένος από το ίδιο του το βάρος…

Λένε λοιπόν οι μύθοι για τον Σίσυφο, που “πρώτος εν τοις Έλλησιν” μετήλθε το δόλο και την απάτη, πως μια φορά κι έναν καιρό, αδίστακτος καθώς ήταν, δεν φοβήθηκε να καταδώσει τον ίδιο τον Δία!

Είχε, που λέτε λοιπόν, κατέβει ο πατέρας των Θεών και των ανθρώπων στη γη, φλογισμένος για μια φορά ακόμα από το πάθος του έρωτα για μια θνητή, και απήγαγε την Αίγινα, την κόρη του Ασωπού.

Τους πήρε στο κυνήγι ο αδικημένος πατέρας, και πάνω που ο Ασωπός άρχισε να χάνει τα ίχνη του Δία με την απαχθείσα κόρη, τον φώτισε ο Σίσυφος, που είχε δει τον ερωτύλο Θεό με το λάφυρό του και αποκάλυψε ποιος ήταν ο απαγωγέας και ποια η διαδρομή του.

Δε δυσκολεύτηκε βέβαια ο αρχιθεός να μάθει ποιος τον πρόδωσε και οργίστηκε κι άστραψε και βρόντηξε. Κι ένας κεραυνός του γκρέμισε στα Τάρταρα τον Σίσυφο, αναπολόγητο φυσικά.

Αυτή η μυθολογική εκδοχή δεν μας ενδιαφέρει, επειδή δε μας συμφέρει. Ας δούμε λοιπόν τη δεύτερη αφήγηση, την “αντικανονική”, εκείνη που αναδεικνύει νικητή τον άνθρωπο και ηττημένο το Θεό και το γιο του το Θάνατο.

Χολωμένος ο Δίας, λέει ο Φερεκύδης, Αθηναίος ιστορικός του 5^ου αιώνα π.Χ., “επιπέμπει τω Σίσυφω τον Θάνατον”, για να του πάρει τη ζωή προς παραδειγματισμόν. Αλλά ο πονηρός θνητός παγιδεύει το δαίμονα του θανάτου, τον αιχμαλωτίζει και τον καθηλώνει “δεσμοίς κρατεροίς”. Κι όσο τον κρατούσε σφιχτά αλυσοδεμένο δεν πέθαινε κανένας άνθρωπος. Οι Θεοί, εκτάκτως συσκεφθέντες προφανώς, έκριναν απαράδεκτη μια τέτοια ανταρσία, μια τέτοια διασάλευση της τάξεως. Στέλνει τότε ο Δίας τον Άρη, και κόβει αυτός τα δεσμά του Θανάτου, τον ελευθερώνει και έτσι σκλαβώνεται ξανά στη χθόνια μοίρα του το φθαρτό γένος των ανθρώπων.

Αλλά ο Σίσυφος δεν είναι απ’ αυτούς που υποτάσσονται στην πρώτη αναποδιά. Προλαβαίνει, πριν κατέβει στον Άδη, και παραγγέλνει αυστηρότατα στη γυναίκα του τη Μερόπη να μην του αποδώσει τα “νενομισμένα”, να μην τον μοιρολογήσει, να μην τον αποχαιρετήσει με τις τιμές και τους τύπους που όριζαν τα έθιμα.

Φτάνει λοιπόν ο Σίσυφος στον Κάτω Κόσμο και τον ρωτάει ο Άδης γιατί η ταφή του ήταν ανάρμοστη. Και του απαντά ο Σίσυφος πως για όλα φταίει η ασεβέστατη γυναίκα του, που πρέπει βέβαια να λάβει τη δίκαιη τιμωρία της για την απρέπειά της απέναντι σε Θεούς και ανθρώπους. Κι ο Σίσυφος γλυκομίλητος καθώς ήταν πείθει τον Άδη να του δώσει άδεια- τάχα προσωρινή- ν’ ανέβει στη γη να τιμωρήσει όπως πρέπει τη γυναίκα του. Κι ανέβηκε, υπερβαίνοντας το δεδικασμένο, κι έζησε ζωή χαρισάμενη με τη Μερόπη του ως τα βαθιά γεράματα. Κι όταν ήρθε το πλήρωμα του χρόνου και ξαναπήρε το δρόμο για την επικράτεια του Θανάτου, έλαβαν οι Θεοί την προστατευτική για το κράτος τους απόφαση να τον κρατούν για πάντα απασχολημένο με το βράχο του, ώστε να μην έχει καιρό να σκέφτεται και να μηχανεύεται, γιατί είχαν το λογικότατο φόβο ότι και πάλι θα έβρισκε τον τρόπο να τους ξεγελάσει και να περιφρονήσει την τόση δύναμή τους!

Παραμύθι βέβαια. Αλλά από κείνα που τ’ ακούμε γλυκά, κι ας ξέρουμε και το τέλος και το ψεύδος τους…

(πηγή: Π. Μπουκάλας, Υποθέσεις II, εκδ. ΑΓΡΑΣ)

Κ. Π. Καβάφης, «Η επέμβασις των Θεών»

Θα γίνη τώρα τούτο, κι έπειτα εκείνο,

και πιο αργά, σε μια ή δυο χρονιές (ως κρίνω),

τέτοιες θα ειν’ οι πράξεις, τέτοιοι θα ειν’ οι τρόποι.

Δε θα φροντίσουμε για μακρινό κατόπι.

Για το καλλίτερο εμείς θα προσπαθούμε.

Και όσο προσπαθούμε τόσο θα χαλνούμε,

θα μπλέκουμε τα πράγματα, ως να βρεθούμε

στην άκρα σύγχυσι. Και τότε θα σταθούμε.

Θα ην’ η ώρα οι Θεοί να εργασθούνε.

Έρχονται πάντοτ’ οι Θεοί. Θα καταιβούνε

από τες μηχανές των, και τους μεν θα σώσουν,

τους δε βίαια, ξαφνικά θα τους σηκώσουν

από την μέση, και σαν φέρουνε μια τάξι

θα αποσυρθούν. – Κ’ έπειτα αυτός τούτο θα πράξη,

τούτο εκείνος, και με τον καιρόν οι άλλοι

τα ιδικά των. Και θ’ αρχίσουμε και πάλι.

(Κ. Π. Καβάφης, Άπαντα ποιητικά, Ύψιλον)

“The economist”, η έντυπη «ναυαρχίδα» του νεοφιλελευθερισμού, με εξώφυλλο το Λένιν! : «Ο καπιταλισμός έχασε την «ψυχή» του?- Ο νεοκρατισμός επεκτείνεται όλο και πιο δυναμικά»…

Ο Λένιν με το πούρο σαν να ήταν ένας τυπικός Αμερικάνος καπιταλίστας! Μ’ αυτή τη φωτογραφία εξώφυλλο κυκλοφόρησε ο “Economist”, η έντυπη «ναυαρχίδα» υποστήριξης, εδώ και 200 χρόνια, του νεοφιλελευθερισμού.

Αλλά και οι Financial Times εδώ κι αρκετό καιρό αφιερώνουν άρθρα κι άρθρα πάνω στη συζήτηση «Ο καπιταλισμός σε κρίση»….

Ενώ στην Ανατολή θριαμβεύει το κινέζικο μοντέλο του νεοκρατισμού, στην καπιταλιστική  Δύση οι μεγάλες επιχειρήσεις σώζονται από τις κυβερνήσεις!…

Ο καπιταλισμός ποτέ άλλοτε δεν είχε τόσο κακό , τόσο απεχθές πρόσωπο, όπως σήμερα. Μέσα σε λίγα χρόνια «γέρασε» κι έπαθε «αρτηριοσκλήρυνση»! Κάποτε δημιουργούσε ελπίδες, αλλά τώρα πια δεν γοητεύει κανέναν και σε πολλές περιπτώσεις είναι απωθητικός. Δεν είναι μόνο το ότι βρίσκεται σε κρίση, αλλά κυρίως το ότι έγινε ανυπόφορος. Θύμα της ίδιας του της μεγάλης επιτυχίας, της επικράτησής του, μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού. Έγινε το αντίθετο απ’ αυτό που διακήρυσσε: αντί να ελευθερώνει δύναμη και να αναζωογονείται, όπως έκανε συχνά στην ιστορία του, τείνει προς την τελμάτωσή του περιορίζοντας τη δυναμική του για νέα ανάπτυξη.

Η οικονομική κρίση έσκασε το φθινόπωρο του 2008, και είναι αυτή η πόρτα που άνοιξε κι ο καπιταλισμός μπήκε σε μια καινούρια φάση, αυτή της καταστροφής, καθώς έπαψε να είναι δημιουργικός και να παράγει πλούτο. Επιπλέον τα κατάφερε έτσι ώστε για πρώτη η φορά η μεσαία τάξη να κατανοεί ότι περιθωριοποιείται και ότι παράγει εκατομμύρια νεόπτωχοι, ότι ο πλούτος συσσωρεύεται σε λίγα χέρια, το χάσμα της οικονομικής ανισότητας μεγαλώνει.

Ο νέο-καπιταλισμός πια έγινε ένα “κλειστό club” που δεν επενδύει στην πραγματική εργασία και επιχειρηματικότητα, αλλά στις αποδόσεις μέσω του “net work” με την υπερίσχυση του “άυλου χρήματος”, έτσι έπαψε να είναι η κινητήριος δύναμη του «κόσμου», που ήταν για δεκαετίες.

Έτσι η αποτυχία του αγγλοσαξωνικού μοντέλου ανάπτυξης, αλλά κι αυτού της Ρηνανίας, που τα τελευταία χρόνια κυριάρχησε, έδωσε την ευκαιρία ν’ αναδυθεί με δυναμικότητα και συνεχώς να επεκτείνεται το μοντέλο του ανατολικού νεοκρατικού καπιταλισμού με πολιορκητικό κριό αυτό της Κίνας.

Η συζήτηση που αναπτύσσεται αφορά την ίδια την «ψυχή» του καπιταλισμού  και το ερώτημα που ανακύπτει είναι: υπάρχει ακόμα μια δημιουργική σχέση ανάμεσα στον καπιταλισμό και στην αγορά ή η επέκταση του πρώτου με τον τρόπο που γίνεται τείνει να εκμηδενίσει το δεύτερο;

Η παγκοσμιοποίηση έβαλε κάτω από την ομπρέλα του καπιταλισμού μεγάλο μέρος του κόσμου: Η Κίνα, η Ινδία, το Βιετνάμ και σχεδόν όλη η Ασία, αλλά κι από τη Νότια Αφρική ως τη Βραζιλία, χώρες που μέχρι πρότινος εφάρμοζαν μοντέλα προγραμματισμένης οικονομίας ή και μερικές φορές «χαοτικά». Τώρα αυτές οι χώρες μπαίνουν δυναμικά στο παγκόσμιο οικονομικό παιχνίδι δημιουργώντας μεγαθήρια επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται και επεκτείνονται κάτω από την επιτήρηση και τον έλεγχο του κράτους, με παράδειγμα- οδηγό αυτό της Κίνας.

Πανίσχυροι οικονομικοί όμιλοι χρησιμοποιούν το δημόσιο χρήμα και υπό κρατικό έλεγχο επεκτείνου συνεχώς δυναμικά την επιχειρηματικότητά τους τόσο σε εγχώριο όσο και σε διεθνές επίπεδο. Είναι κυρίως επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κομβικό κι ευαίσθητο χώρο της ενέργειας, όπως  η Σαουδική Aramco, η Ρωσική Gazprom, η Περσική Nioc, η Qatar Petroleum, η Petrochina που τώρα πια κυριαρχούν στο χώρο του αργού πετρελαίου και του αερίου. Είναι ακόμα οι τηλεπικοινωνίες, οι κατασκευαστικές επιχειρήσεις, οι τράπεζες, οι επιχειρήσεις εξόρυξης  των αναδυόμενων χωρών που υποστηρίζονται και χρηματοδοτούνται από το κράτος και τώρα μπαίνουν δυναμικά στο παγκόσμιο οικονομικό παιχνίδι χτυπώντας τις καπιταλιστικές αγορές κι όλο πιο συχνά ακούμε για μεγάλες εξαγορές.

Ο καπιταλισμός σήμερα τείνει, λοιπόν, να είναι όλο και περισσότερο εμπλεκόμενος με το κράτος, από τη Δύση ως την Ανατολή, στις φτωχές χώρες όπως και στις πλούσιες.

Στις λεγόμενες αναδυόμενες χώρες, λοιπόν, το κινέζικο μοντέλο ανάπτυξης υιοθετείται και εφαρμόζεται, ενώ στις πλούσιες χώρες του παραδοσιακού καπιταλισμού έχουμε έναν καπιταλισμό που επιβραβεύει οικονομικές ολιγαρχίες και μ’ αυτό τον τρόπο καταστρέφει το ίδιο το κεφάλαιο που θα μπορούσε να κινήσει την πραγματική επιχειρηματικότητα κι εργασία. Το μόνο που καταφέρνει εν τέλει είναι να εντείνει την κρίση κι να αυξάνει δυσθεόρατα τις οικονομικές ανισότητες.

Ο καπιταλισμός κινδυνεύει να χάσει την ίδια την ψυχή του!

(από την ιταλική Corriere della Sera, 23 Γενάρη 2012 )

Εδώ μπορείτε να δείτε ολόκληρο το άρθρο στην ιταλική εφημερίδα….

http://www.corriere.it/cultura/12_gennaio_23/taino-capitalismo-mutato-anima_5d188c88-45cf-11e1-9389-b1111b488a17.shtml

Θόδωρος Αγγελόπουλος: «Ταξίδι στην αιωνιότητα»… Ο Αγγελόπουλος για τον Μπρεχτ, τον Μαστρογιάννι, την ποίηση…. Κι ένα ποίημά του: «Ξεχάστε με στη θάλασσα»….

Από το «Ταξίδι στα Κύθηρα»…. «Ταξίδι στην αιωνιότητα» για τον Μεγάλο του ελληνικού κινηματογράφου, τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, του «Τεό» για τους ξένους, στους οποίους βρήκε μεγαλύτερη αναγνώριση απ’ ό, τι  στην πατρίδα του, στη χώρα της μίζερης μικρότητας, των «κολλητών» και των «υπόγειων διαδρομών»… Πιστεύω πως, αν ο Αγγελόπουλος δεν είχε αυτή τη μεγάλη αναγνώριση για το έργο του στο εξωτερικό, στην Ελλάδα το αξιοθαύμαστο κινηματογραφικό του έργο δεν θα είχε καμιά τύχη, το καλύτερο που θα μπορούσε να του συμβεί θα ήταν η «μουσειοποίησή» του, θα γινόταν έκθεση με τίτλο: «Ξεχάστε με σ’ ένα μουσείο»….

Το έργο που ετοίμαζε τον τελευταίο καιρό έχει τίτλο «Η άλλη θάλασσα» με θέμα την βαθιά οικονομική κρίση και τις τραγικές συνέπειες στη χώρα μας. Τώρα, μετά το θάνατό του, ο τίτλος του θα μπορούσε ν’ αλλάξει και να γίνει «Ξεχάστε με στη θάλασσα», όπως ο τίτλος του ανέκδοτου ποιήματός του, γραμμένο το 1982 λίγο πριν από την έναρξη συγγραφής του σεναρίου της ταινίας «Ταξίδι στα Κύθηρα»….

(Γ. Π. Τζ.)

 

«Ξεχάστε με στη θάλασσα»

 «Σας εύχομαι υγεία και ευτυχία αλλά δεν μπορώ να κάνω το ταξίδι σας/ Είμαι επισκέπτης/ Το κάθε τι που αγγίζω με πονάει πραγματικά/ κι έπειτα δεν μου ανήκει/ Όλο και κάποιος βρίσκεται να πει “δικό μου είναι”/ Εγώ δεν έχω τίποτε δικό μου είχα πει κάποτε με υπεροψία/ Τώρα καταλαβαίνω πως το τίποτε είναι τίποτε/ Ότι δεν έχω καν όνομα/ Και πρέπει να γυρεύω ένα κάθε τόσο/ Δώστε μου ένα μέρος να κοιτάω/ Ξεχάστε με στη θάλασσα/ Σας εύχομαι υγεία και ευτυχία».

 (από ΤΟ ΒΗΜΑ)

 

Ο Αγγελόπουλος και η ποίηση…

Η ποίηση είναι μια υγρασία που την έχουμε ανάγκη, γιατί διώχνει την ξηρότητα της καθημερινότητας. Ποίηση δεν αρκεί να υπάρχει μόνο στο σινεμά, αλλά και στη ζωή. Είναι ένα μονοπάτι που σε κάνει να αισθάνεσαι κάτι παραπάνω από αυτό που είσαι. Σε πάει κάπου αλλού, όπου όλα παίρνουν μια μαγική διάσταση. Άρα σε βοηθάει να ζήσεις….

Ποιητές που κυκλοφορούν στις ταινίες μου είναι αυτοί που αγαπάω προσωπικά. Ένα μέρος της ποίησης του Ρίτσου μου αρέσει πολύ σε αντίθεση με την καθαρά πολιτική ποίηση του, τη στρατευμένη, που δεν μου αρέσει καθόλου. Από τους Έλληνες εκτιμώ βαθύτατα τον Σεφέρη, βεβαίως. Κυρίως όμως μου αρέσουν οι ξένοι ποιητές, ο Έλιοτ ή οι Γερμανοί, ο Ρίλκε, αυτοί. Εγώ ξεκίνησα από την ποίηση. Δημοσίευσα ποιήματα στη Νέα Εστία, άρα σχετίστηκα με την ποίηση πολύ νωρίτερα απ’ ότι με τον κινηματογράφο.

(από την Ελευθεροτυπία)

Ο Αγγελόπουλος κι ο Μπρεχτ….

Μπ. Μπρεχτ, «Δε χρειάζομαι ταφόπετρα»

Δε χρειάζομαι ταφόπετρα, μα

Εσείς αν χρειάζεστε κάποια για μένα

Θα ευχόμουν πάνω της να ‘γραφε:

Έκανε προτάσεις. Εμείς

Τις κάναμε δεκτές.

Μια τέτοια επιγραφή

Θα μας τιμούσε όλους.

(Μπρεχτ, Ποιήματα, Σ. Ε., συμπλήρωμα δικό μου στο παρακάτω απόσπασμα από τη LIFO)

Έχω μεγαλύτερη σχέση με τον Μπρεχτ παρά με τον Αϊζενστάιν, όπου ακριβώς τα πρόσωπα στερούνται ατομικής ψυχολογίας και κινούνται βάσει ενός ιστορικού πλαισίου. Υπάρχουν βέβαια και πρόσωπα με χαρακτήρα, αλλά κι αυτά υπηρετούν την ιστορική προσέγγιση μέσω της μπρεχτικής αποστασιοποίησης και αποδραματοποίησης. Έτσι ούτως ώστε ο θεατής να είναι in και out, να βρίσκεται σε μια συνεχόμενη διαλεκτική ανάμεσα στην κριτική και το συναίσθημα. Ασφαλώς και εδώ έχω αλλάξει πλεύση, αφού μπορεί να ξεκίνησα από τον Bertolt Brecht, κατέληξα όμως στον Αριστοτέλη και τον ορισμό της τραγωδίας: Έστιν ουν τραγωδία, μίμησις πράξεως σπουδαίας και τελείας!

Ο Αγγελόπουλος κι ο Μαστρογιάννι….

Τη στιγμή που γράφεις ένα σενάριο αόριστα έχεις μέσα σου κάποια πρόσωπα, είτε από το σινεμά, είτε από τη ζωή. Όταν τελειώνεις, προσπαθείς να τα βρεις. Τυχαίνουν όμως και εκπλήξεις καμιά φορά, όπως το να μπει κάποιος στην ταινία εκ των υστέρων, δίχως να τον έχω κατά νου.

Ο Μαστρογιάννι! Τον θεωρούσα πάρα πολύ ωραίο για να παίξει στον Μελισσοκόμο και ο Τονίνο Γκουέρα μου έλεγε πως ο Τζιάν Μαρία Βολοντέ, τον οποίο εγώ ήθελα γι’ αυτό το ρόλο, ήταν άρρωστος. Τηλεφώνησα, λοιπόν, στον Μαστρογιάννι κι ήρθε απ’ το σπίτι μου. Όταν του διηγήθηκα την ιστορία της ταινίας, έβλεπα το πρόσωπο του να αλλάζει και να παίρνει το χρώμα αυτών που έλεγα! Ταυτόχρονα δεν ήταν ο ζεν πρεμιέ, αλλά ένας ώριμος άντρας ο οποίος έφερνε μαζί του μία μελαγχολία. Ο Μαστρογιάννι τα τελευταία χρόνια κουβαλούσε μια πολύ έντονη προσωπική υπαρξιακή μελαγχολία.

Είχαμε μια πάρα πολύ στενή σχέση. Μας ένωσε ο Μελισσοκόμος και κάναμε άλλη μία ταινία, όπως επρόκειτο να παίξει και στη Μια αιωνιότητα και μια μέρα στη θέση του Μπρούνο Γκανζ. Αλλά τότε πέθαινε από καρκίνο.

 Ο Αγγελόπουλος αποβάλλεται….

Η σχολή, της οποίας σήμερα είμαι επίτιμος καθηγητής, είχε έρθει σύσσωμη σε ένα master class που έδωσα στις Κάνες πρόσφατα, μετά το Μια αιωνιότητα και μια μέρα. Ήταν συγκινητικό να βλέπεις φοιτητές και δασκάλους να θέλουν να ακούσουν τη δική μου ιστορία εκεί μέσα. Κοιτάξτε, εγώ είχα τελειώσει Νομικά, είχα κάνει φιλολογία στη Σορβόννη και δεν ήμουν πολύ παιδάκι, άρα είχα μια πολύ συγκεκριμένη άποψη γι’ αυτά που ήθελα να κάνω. Είναι γνωστό και έχει γραφτεί ακόμη και σε ιστορίες κινηματογράφου ό, τι ένας καθηγητής μου ζήτησε να κάνω το ντεκουπάζ για τη φοιτητική ταινία μου που θα γυριζόταν στο πλατό της σχολής. Σηκώθηκα εγώ στον πίνακα και έφτιαξα έναν κύκλο. Τι είναι αυτό; μου λέει! Ένα πανοραμικό πλάνο 360 μοιρών, απάντησα! Αυτό είναι το ντεκουπάζ σου; ρώτησε! Αυτό! είπα. Και τότε μου λέει Πηγαίνετε στην Ελλάδα να πουλήσετε ιδιοφυία! Ακολούθησε σύγκρουση, μας φώναξε ο διευθυντής της σχολής κι ο καθηγητής δήλωσε Ή αυτός ή εγώ!

Βέβαια, γιατί μετά απ’ αυτό που είπε, καταλαβαίνετε τι είπα εγώ! Το θεώρησα τελείως προσβλητικό, του επιτέθηκα λεκτικά, το μάθημα διακόπηκε και οι συμφοιτητές με χειροκροτούσαν. Οι καθηγητές με επικεφαλής τον Σαντούλ πήραν το μέρος μου, η σχολή διχάστηκε και τελικά για την αποκατάσταση της ειρήνης, ο διευθυντής μου είπε Καλύτερα να αποχωρήσετε, είστε πολύ πιο ώριμος απ’ ότι χρειάζεται για τη σχολή αυτή!

(LIFO, Μάρτιος του 2009)

 *Όλες οι ξένες εφημερίδες αναφέρουν, οι περισσότερες πρωτοσέλιδα, την είδηση του θανάτου. Από τις ιταλικές που παρακολουθώ καθημερινά η είδηση είναι πρωτοσέλιδα σ’ όλες τις γνωστές εφημερίδες, η αριστερή μάλιστα Il manifesto, αναδημοσιεύει συνέντευξη του Αγγελόπουλου που δόθηκε στην εφημερίδα τον περασμένο Μάη.

 * Κι εδώ το κείμενο του Δημήτρη Δανίκα, στο ΒΗΜΑ, (σκληρή) απάντηση σ’ όσους, τους περισσότερους δηλαδή Έλληνες θεατές, που βρίσκουν τις ταινίες του Αγγελόπουλου βαρετές και «αντι- κινηματογραφικές», εθισμένοι στην «κατανάλωση» ενός «εύπεπτου» κινηματογράφου…

http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=440183&h1=true

Κι όμως ο «Εναντίον», Ντίνος Χριστιανόπουλος, που αρνήθηκε το “ Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων” των κρατικών βραβείων λογοτεχνίας, αποδέχτηκε παλιότερα τις «τιμές» από το Α.Π.Θ.… Τι απαξιωτικά είπε για τον Καρούζο, το Σεφέρη και τον Ελύτη…

Ντίνος Χριστιανόπουλος : «Ούτε θα εμφανιστώ ούτε θα απλώσω το χέρι για να το πάρω. Δεν θέλω ούτε τα βραβεία ούτε τα λεφτά τους». Με αυτό τον τρόπο απάντησε ο Θεσσαλονικιός ποιητής, Ντίνος Χριστιανόπουλος στη διάκρισή του με το μεγάλο βραβείο του Υπουργείου Πολιτισμού, παραπέμποντας σε παλιότερο κείμενό του (1979) με τον τίτλο «Εναντίον». Ο 81χρονος λογοτέχνης απέσπασε το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του.

«Είμαι εναντίον της κάθε τιμητικής διάκρισης απ’ όπου και αν προέρχεται. Δεν υπάρχει πιο χυδαία φιλοδοξία από το να θέλουμε να ξεχωρίζουμε. Αυτό το απαίσιο “υπείροχον έμμεναι άλλων”, που μας άφησαν οι αρχαίοι. Είμαι εναντίον των βραβείων γιατί μειώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου …»….

Ωραία, «Εναντίον», λοιπόν, ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, αλλά, όπως θα δούμε παρακάτω, γιατί αποδέχτηκε, στις αρχές του περασμένου Ιουνίου, από τη Φιλοσοφική του Α.Π.Θ. την τιμή να τον κάνει επίτιμο διδάκτορά του, φορώντας μάλιστα και την τήβεννο!

Εντάξει, «μαγκιά του», να μη δεχτεί το βραβείο, αλλά έχω ένα απλό ερώτημα: «όσοι αποδέχτηκαν, τώρα και τα προηγούμενα χρόνια, τη βράβευση όλοι τους “μειωμένης αξιοπρέπειας” ήσαν, κι από “από χυδαία φιλοδοξία” διακατέχονται;»… Για παράδειγμα, μου ‘ρχεται τώρα στο νου ο Παντελής Μπουκάλας που πήρε πέρυσι το Κρατικό βραβείο ποίησης και που τυχαίνει να τον γνωρίζω και προσωπικά: πρόκειται για «χαμηλών τόνων» άνθρωπο, αξιοπρεπέστατο και μετριόφρονα, και, βέβαια, αναμφισβήτητα για καλό ποιητή και για έναν από τους, δυο τρεις, πολύ καλούς δημοσιογράφους που έχουμε….

Δε λέω  καλός ποιητής ο Χριστιανόπουλος, αλλά κρίνοντας τον σαν  προσωπικότητα, από τις λίγες, έστω, δημόσιες παρεμβάσεις του, παρατηρώ ότι έχει μια ροπή στο να προκαλεί με το λόγο του, να αθυροστομεί έως και να εξακοντίζει ακόμη και την «ύβρη», στοιχεία που, κατά τη γνώμη μου, προδίδουν υπέρμετρη φιλαυτία  και οίηση, και σε «καμώματά» του παραπέμπουν. Κι αυτό το «απαίσιο των αρχαίων “υπείροχον έμμεναι άλλων”» μάλλον αφορά και τον ίδιο, καθώς επιδιώκει να «ξεχωρίζει» έναντι των άλλων με τη δημιουργία ντόρου γύρω από το όνομά του….

Και μιας κι ο λόγος για τους αρχαίους, κατά την αντίληψη του Χριστιανόπουλου, ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής, ο Ευριπίδης αλλά κι ο Αριστοφάνης που αποδέχτηκαν κρατικά βραβεία στην αρχαία Αθήνα «χυδαία φιλόδοξοι» ήσαν!!!….

*Σήμερα μόλις, στην πρωινή ενημερωτική εκπομπή του MEGA, ο ίδιος χαρακτήρισε τον εαυτό του “στριμμένο ον, άντερο”, “ξεχωριστό” και “μοναδικό”, και δήλωσε παντελή άγνοια για τα πολιτικά πράγματα!!!!!!!!!!

 *Συμπληρώνω σήμερα 26-1-’12…

Επειδή, εγώ ο μικρός, ο άγνωστος, είμαι από τους ελάχιστους που επέκριναν, όχι για το ποιητικό του έργο αλλά για την προκλητική δημόσια παρουσία του,  το Ντίνο Χρισταινόπουλο, μ’ αφορμή την άρνησή του να αποδεχτεί το κρατικό βραβείο λογοτεχνίας, κι ενώ αυτές τις μέρες το διαδίκτυο έχει πλημμυρίσει από υποστηρικτές του, βρήκα κι έναν γνωστό λογοτέχνη κι αρθρογράφο που συμφωνεί, με το δικό του τρόπο, με την επικριτική άποψή μου…

 Τάκης Θεοδωρόπουλος, εδώ, στα χθεσινά ΝΕΑ: «Ο Χριστιανόπουλος κι οι άλλοι»…

http://www.tanea.gr/gnomes/?aid=4689223

 

Για τους Καρούζο, Σεφέρη, Ελύτη…

Ας δούμε τώρα τι είπε για το Νίκο Καρούζο, το Γιώργο Σεφέρη και τον Οδυσσέα Ελύτη, στο θεατράκι του «Gazarte» πέρυσι, (2-2-2011), όπου πραγματοποιήθηκε βραδιά ποίησης µε καλεσµένο τον ίδιο και οικοδεσπότες τη Λίνα Νικολακοπούλου και τον δηµοσιογράφο Αρη Σκιαδόπουλο….

Στην εισαγωγή που έκανε για το Χριστιανόπουλο, είπε ο Αρης Σκιαδόπουλος: «πολύ περήφανος άνθρωπος, από τους λίγους που αρνήθηκαν τη σύνταξη για ποιητές, όπως και ο άλλος κορυφαίος µας ποιητής, ο Καρούζος». Ο Χριστιανόπουλος ένιωσε κατευθείαν την ανάγκη να βάλει τα πράγµατα στη θέση τους. “Ήθελα να πω ότι η περίπτωση Καρούζου ήταν προβληµατική. Κατ’ αρχήν δεν ήταν κορυφαίος ποιητής. Καλός ναι, κορυφαίος όχι. Και τη σύνταξη την αρνήθηκε λόγω επάρσεως, γιατί δεν του έδωσαν την ανώτατη που είχαν ήδη δώσει στη Ζωή Καρέλλη. Αν ήταν αντράκι, ας την αρνιόταν από την αρχή”!

Στη συνέχεια η ερώτηση που του έθεσε ο Γρηγόρης Ψαριανός αφορούσε την επικριτική άποψη που είχε καταθέσει σε συνέντευξή του, πριν απόµια δεκαετία περίπου, για τον Σεφέρη. Είχε αναθεωρήσει άραγε;  «Καθόλου», απάντησε. «Η αντίρρησή µου πηγάζει από κάποιες µικρές λεπτοµέρειες. Ο Σεφέρης αποδέχτηκε να αλλάξει τον τίτλο του ποιήµατος “Κύπρον ου µ’ εθέσπισεν” και να το κάνει “Ηµερολόγιο Καταστρώµατος Γ’” κι έτσι πήρε το Νοµπέλ. Ε, να χέσω τέτοιο Νοµπέλ». Και για τον Ελύτη είχε εκφράσει πολλές φορές τις αντιρρήσεις του. Συγκεκριµένες αντιρρήσεις που αφορούσαν τον τρόπο ζωής του. «Τον επέκρινα– και του το είχα πει στα ίσια και µετά δεν µου µίλαγε. Ηταν τεµπέλης. Ηταν από πλούσια οικογένεια και ζούσε µια ζωή µε το χαρτζιλίκι της µαµάς του και των αδελφών του για να είναι απερίσπαστος και να γράφει ποίηση. Μα είναι δυνατόν, επειδή είσαι ποιητής, να τεµπελιάζεις και να τρέχεις µε τις πιτσιρίκες;»!

(από το alfavita.gr)

-Κι όμως παρά την άρνησή του να παραλάβει το βραβείο βλέπουμε ότι  αποδέχεται τις τιμές…..

 

«Επίτιμος διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ ο Ντίνος Χριστιανόπουλος»

Τύχη αγαθή που λένε και τα επίσηµα πανεπιστηµιακά κείµενα, καθώς το Πανεπιστήµιο και το Τµήµα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ αποφάσισαν 84 χρόνια από την ίδρυσή του να τιµήσουν για πρώτη φορά έναν λογοτέχνη απόφοιτό του και ο Ντίνος Χριστιανόπουλος να είναι – για πρώτη ίσως φορά – «υπέρ» της τιµής και «υπέρ» 13 οµοτέχνων του….

«Είμαι εχθρός της κάθε ανάμειξης στα πολιτικά. Δεν καταλαβαίνω γιατί αγανακτούν. Τους κόβουν τα ποσοστά τους; Εγώ είμαι ήρεμος και ήσυχος. Ζω με τη σύνταξή μου (590 ευρώ) το μήνα και μια «ενίσχυση» που μου δίνει («μου τα χρωστάει όχι από καλοσύνη») ο εκδότης μου άλλα 100 ευρώ το μήνα. Αυτά μου φτάνουν. Ζω καλά» δήλωνε λίγα λεπτά πριν την αναγόρευσή του σε επίτιμο διδάκτορα της σχολής απ’ όπου αποφοίτησε σχεδόν 50 χρόνια πριν – της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ – ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος.
Λίγο αργότερα η Επίκουρη Καθηγήτρια του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., Μαρία Ιατρού που εκφώνησε τον έπαινο του τιμώμενου υπενθύμιζε μεταξύ άλλων ποιημάτων του την «Αγκίδα» («Το βράδυ που σκότωσαν τον Λαμπράκη/ γυρνούσα από ένα ραντεβού/ … Πέρασαν τρία χρόνια./ Ξανακύλησα στην ίδια αδιαφορία για τα πολιτικά/. ‘Όμως το βράδυ εκείνο με ενοχλεί/ σα μια ανεπαίσθητη αγκίδα που δε βγαίνει: άλλοι να πέφτουν χτυπημένοι για ιδανικά/ άλλοι να οργιάζουν με τα τρίκυκλα, κι εγώ ανέμελος να τρέχω σε τσαΐρια».

(από «ΤΑ ΝΕΑ, 2-6-2011)

Από το «Εναντίον» του….

«Είμαι εναντίον κάθε ιδεολογίας, σε οποιαδήποτε απόχρωση και αν μας την πασέρνουν. Όσο πιο γοητευτικές και προοδευτικές είναι οι ιδέες, τόσο πιο τιποτένια ανθρωπάκια μπορεί να κρύβονται από πίσω τους. Όσο πιο όμορφα τα λόγια τους, τόσο πιο ύποπτα τα έργα τους. Όσο πιο υψηλοί οι στόχοι, τόσο πιο άνοστοι οι στίχοι. Είμαι, προπάντων, εναντίον κάθε ατομικής φιλοδοξίας, που καθημερινά μας οδηγεί σε μικρούς και μεγάλους συμβιβασμούς. Αν σήμερα κυριαρχούν παραγοντίσκοι και τσανάκια, δεν φταίει μόνο το κωλοχανείο, φταίνε κι οι δικές μας παραχωρήσεις και αδυναμίες. Αν πιάστηκε η μέση του οδοκαθαριστή, φταίμε κι εμείς που πετούμε το τσιγάρο μας στο δρόμο. Κι αν η λογοτεχνία μας κατάντησε σκάρτη, μήπως δεν φταίει κι η δική μας σκαρταδούρα.»

(απόσπασμα από κείμενο του Ν. Χριστιανόπουλου  στο περιοδικό ΔΙΑΓΩΝΙΟΣ αρ. 1(ΙΑΝ-ΑΠΡ 1979)