Το ποίημα του μήνα (Νοέμβρης ’09): Πορείες…

Posted in Επικαιρότητα με ετικέτες on Νοεμβρίου 8, 2009 by itzikas

 

6

«..Ύστερα ήρθανε τα λάβαρα, οι σημαίες και οι φανφάρες

Κι οι τοίχοι γκρεμιστήκανε απ’ τις άναρθρες κραυγές…»

(Μ. Αναγνωστάκης)

 

«…άνθρωποι που διελύθησαν ησύχως»

(Βύρων Λεονταρης)

 

RTEmagicC_logo_piccolo_erwthmatiko

Πορείες

 

Τι να σου κάνουν πια

Οι πεισμωμένες λέξεις

Στρόβιλοι  τις άρπαξαν

Τις πήραν και χαθήκαν

Σε  ένα πείσμα νεανικό

Μονάχα ξοδευτήκαν

 

Τι να σου πούνε και

Οι εξορισμένοι στίχοι

Στην εξορία τους σκουριάζουν

Αφοπλισμένα τα ποιήματα

Σε κίτρινες σελίδες κατοικούν

Και μέσα τους μουχλιάζουν

 

Στόματα μπουκωμένα

Τη μοναξιά τους  μηρυκάζουν

Γύρω τσακάλια  που ουρλιάζουν

Οι μέρες δεν αλλάζουν

Χαλκός ηχών από παντού

Και κύμβαλο αλαλάζον

         

Καλογεράκι χτυπά εσπερινό

Και μεις σε μια πορεία

Κόκκινες σημαίες που πενθούν

Η  απεργία που ‘γινε αργία

Τα τιμαλφή της ιστορίας

Λάβαρα  σε λιτανεία

 

Πορείες ανηφορικές

Ψυχές που μείναν πίσω

Ξέπνοα  συνθήματα

Που  λένε και δεν πράττουν

Εμείς εκείνοι που πουλούν

Οι άλλοι που εισπράττουν

 

Σκυφτοί και προχωρούμε

Φίλοι που χρόνια είχαμε να δούμε

«Θυμάσαι τότε;»

Κι  ύστερα χανόμαστε

Ως  την επόμενη πορεία

 Ξανά να θυμηθούμε

 

Αχ  τη χαμένη νιότη μας

Πού θα την ξαναβρούμε;

 

                      Γιάννης Π. Τζήκας

 

Έρωτας και σεξ, λέξεις οικείες για τους αρχαίους προγόνους μας…Έκθεση αφιερωμένη στον έρωτα από το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης…

Posted in Επικαιρότητα on Νοεμβρίου 7, 2009 by itzikas

050-de-Parme

  Με μεγάλο ενδιαφέρον αναμένεται η αφιερωμένη στον Έρωτα έκθεση, που θα παρουσιάσει τον Δεκέμβριο το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Η έκθεση επικεντρώνεται στον Έρωτα και τις διάφορες εκφάνσεις που πήρε κατά την αρχαιότητα -από τις πρώτες αναφορές του στα κείμενα του Ησίοδου έως τους ρωμαϊκούς χρόνους. Για τις ανάγκες της έκθεσης -που Σύμφωνα με την εφημερίδα «ΤΑ NEA», εκεί η είσοδος θα επιτρέπεται μόνο σε άτομα άνω των 16 ετών, καθώς όπως αναφέρουν οι υπεύθυνοι του μουσείου «ορισμένα από τα εκθέματα ενδέχεται να θεωρηθούν απαγορευμένα». Και ποια είναι αυτά τα εκθέματα; Οι φαλλοί που τοποθετούνταν ακόμη και στις οροφές των σπιτιών για να διώξουν το κακό. Τα ερωτικά συμπλέγματα γυναικών με γάιδαρο (κτηνοβασία). Οι σκηνές παιδεραστίας -θεσμός νομικά επιτρεπτός που αφορούσε νέους από 12 έως 17 ετών και αποσκοπούσε σε προσφορά ενός προτύπου: είχε δηλαδή παιδαγωγικό χαρακτήρα. Και ομοφυλοφιλικές σκηνές που ανθούν στα μέσα του 6ου αι. π.Χ….

Οι γυναίκες που συμμετείχαν στα Θεσμοφόρια παρασκεύαζαν γλυκίσματα με τη μορφή γεννητικών οργάνων και χόρευαν γύρω από τεράστια ομοιώματα φαλλών

Γυναίκες που παρασκεύαζαν γλυκίσματα με τη μορφή γεννητικών οργάνων

 

 

Η έκθεση θα διαρκέσει ώς τον Απρίλιο του 2010- θα μεταφερθούν στην Αθήνα 270 αντικείμενα από μουσεία της Ελλάδας, της Κύπρου, της Ιταλίας και της Γαλλίας.

 

 

 

 Αποτροπαϊκό χαρακτήρα είχαν τα λυχνάρια με τη μορφή ιθυφαλλικών Σατύρων (προέρχεται από τη Νάπολη) στη βάλανο των οποίων καίει «άσβεστη» φλόγα.

 Πόρνες και παιδεραστές. Φαλλοί με φτερά και ραβασάκια χαραγμένα σε πηλό. Κτηνοβασίες και γιατροί που επιχειρούν να λυτρώσουν τους πάσχοντες από πριαπισμό (παρατεταμένη επώδυνη στύση). Δίνουν όλοι τους ραντεβού σε έναν μήνα στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης σε μια τολμηρή και αποκαλυπτική έκθεση που έχει ως θέμα της τον χρυσόφτερο θεό και ακαταμάχητο δαίμονα με τον οποίο ασχολείται η ανθρωπότητα από τη γέννησή της ώς τις μέρες μας: τον έρωτα. Και μπορεί ο γιος της Αφροδίτης (κατά τη μυθολογία, διότι κατά τον Σωκράτη ήταν γιος της Πενίας, και του Πόρου, ήτοι της εφευρετικότητας) να μην έχει ηλικία. Τα 280 όμως γλυπτά, ανάγλυφα, αγγεία, ειδώλια, λυχνάρια, κοσμήματα- ορισμένα με υπογραφές διάσημων γλυπτών και αγγειογράφων της αρχαιότητας- που προέρχονται από 46 αρχαιολογικά μουσεία της

Οι σκηνές κτηνοβασίας, όπου άνδρες σοδομίζουν ζώα, δεν είναι σαφές εάν είναι χιουμοριστικές ή αν απεικονίζουν την πραγματικότητα
Οι σκηνές κτηνοβασίας, όπου άνδρες σοδομίζουν ζώα, δεν είναι σαφές εάν είναι χιουμοριστικές ή αν απεικονίζουν την πραγματικότητα

Ελλάδας, της Κύπρου, της Ιταλίας και της Γαλλίας (μεταξύ άλλων και του Λούβρου) θα αποκαλύψουν τις αμέτρητες όψεις του από τον 6ο αι. π.Χ. έως τον 4ο αι. μ.Χ. μέσα από εννέα ενότητες (επιμέλεια: καθηγητής Νίκος Σταμπολίδης και Γιώργος Τασούλας). Άτακτος και ανυπάκουος- γι΄ αυτό και η Αφροδίτη απεικονίζεται συχνά να τον χτυπά με το σανδάλι της- ο Έρωτας εμφανίζεται αθώος να θηλάζει. Έτοιμος με τα βέλη του να χτυπήσει θνητούς και θεούς (από τους αγαπημένους στόχους του ο Δίας), παρών στους γάμους στεφανώνει τους νεόνυμφους (κι ας ήταν σπάνιοι οι γάμοι από έρωτα), ικανός να μεταμορφώσει σε μουσικούς και ποιητές τους άμουσους, αθλητής (τελούνταν αγώνες προς τιμήν του), φιλόσοφος, αφού είναι ένας δαίμων ανικανοποίητος που επιδιώκει να αποκτήσει την ομορφιά και να κατακτήσει τη σοφία. Παρών και στους τάφους, καθώς αποτελούσε αλληγορική αναπαράσταση του ύπνου και του θανάτου.

Ακατάλληλη για ανηλίκους όμως είναι μία από τις βασικότερες ιδιότητές

Αποτροπαϊκό χαρακτήρα είχαν τα λυχνάρια με τη μορφή ιθυφαλλικών Σατύρων  στη βάλανο των οποίων καίει «άσβεστη» φλόγα
Αποτροπαϊκό χαρακτήρα είχαν τα λυχνάρια με τη μορφή ιθυφαλλικών Σατύρων στη βάλανο των οποίων καίει «άσβεστη» φλόγα

του, την οποία θα ανακαλύψουν όσοι φτάσουν έως τον δεύτερο όροφο του μουσείου, που θα μεταμορφωθεί σε δωμάτιο πορνείου. Εκεί η είσοδος θα επιτρέπεται μόνο σε άνω των 16 ετών, καθώς «ορισμένα από τα εκθέματα ενδέχεται να θεωρηθούν απαγορευμένα», λένε οι υπεύθυνοι του μουσείου.
Τι μπορεί όμως να σοκάρει; Οι φαλλοί που τοποθετούνταν ακόμη και στις οροφές των σπιτιών για να διώξουν το κακό. Τα ερωτικά συμπλέγματα γυναικών με γάιδαρο (κτηνοβασία). Οι σκηνές παιδεραστίας- θεσμός νομικά επιτρεπτός που αφορούσε νέους από 12 έως 17 ετών και αποσκοπούσε σε προσφορά ενός προτύπου: είχε δηλαδή παιδαγωγικό χαρακτήρα. Και ομοφυλοφιλικές σκηνές που ανθούν στα μέσα του 6ου αι. π.Χ., αλλά η αλλαγή στο πολιτικό σκηνικό (πτώση του τυράννου Πεισίστρατου, άνοδος δημοκρατίας) προκαλεί λαϊκή αντίδραση ενάντια στα ήθη της ανώτερης τάξης και εξαφάνιση των σκηνών αυτών ώς το 475 π.Χ.

Πέρα όμως από τον αγοραίο ή τον φιλοσοφικό, θα υπάρξει και στάση στον έρωτα που άλλαξε τον ρου της Ιστορίας. Απόδειξη, ότι η ερωτική παρενόχληση του νεαρού Αρμόδιου από τον τύραννο Ίππαρχο, γιο του Πεισίστρατου, αποτέλεσε την αφορμή για τη δολοφονία του τυράννου από τον Αρμόδιο και τον εραστή του, τον Αριστογείτονα, και την κατάλυση της τυραννίας. Μνεία θα υπάρχει και για τον έρωτα που σήμανε την αλλαγή της διακυβέρνησης του αρχαίου κόσμου τον 1ο αι. π.Χ., εκείνον της Κλεοπάτρας που συνδέθηκε ερωτικά με δύο από τους ισχυρότερους άνδρες της εποχής της: τον Ιούλιο Καίσαρα και τον Μάρκο Αντώνιο.

ΝΕΑ 6/11/’09

 

image1ervtas

image002 Μαρμάρινο άγαλμα της Αφροδίτης της Ρόδου (Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου)

Μαρμάρινο άγαλμα της Αφροδίτης της Ρόδου (Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου)

304px-dionysos_louvre_ma87_n2

Ο θεός Διόνυσος στο Λούβρο

Το τείχος του Βερολίνου πριν την πτώση και μετά (φωτορεπορτάζ)…

Posted in Επικαιρότητα on Νοεμβρίου 3, 2009 by itzikas

 

Το τείχος του Βερολίνου άρχισε να χτίζεται το 1961 και έπεσε το 1989 και μαζί του συμπαρέσυρε όλα τα τότε κομουνιστικά καθεστώτα…

 

06costruzione del Muro di Berlino, iniziate il 13 agosto del 1961 sotto gli occhi increduli della popolazione

03costruzione del Muro di Berlino, iniziate il 13 agosto del 1961 sotto gli occhi increduli della popolazione

02costruzione del Muro di Berlino, iniziate il 13 agosto del 1961 sotto gli occhi increduli della popolazione

04costruzione del Muro di Berlino, iniziate il 13 agosto del 1961 sotto gli occhi increduli della popolazione

10costruzione del Muro di Berlino, iniziate il 13 agosto del 1961 sotto gli occhi increduli della popolazione

19costruzione del Muro di Berlino, iniziate il 13 agosto del 1961 sotto gli occhi increduli della popolazione

22costruzione del Muro di Berlino, iniziate il 13 agosto del 1961 sotto gli occhi increduli della popolazione

21costruzione del Muro di Berlino, iniziate il 13 agosto del 1961 sotto gli occhi increduli della popolazione

 

Μετά την πτώση (1989)…

 

01La folla in festa si arrampica sul muro che è stato fino a quel momento il simbolo della Guerra fredda. È la notte del 9 novembre 1989

02La folla in festa si arrampica sul muro che è stato fino a quel momento il simbolo della Guerra fredda. È la notte del 9 novembre 1989

03La folla in festa si arrampica sul muro che è stato fino a quel momento il simbolo della Guerra fredda. È la notte del 9 novembre 1989

06La folla in festa si arrampica sul muro che è stato fino a quel momento il simbolo della Guerra fredda. È la notte del 9 novembre 1989

07La folla in festa si arrampica sul muro che è stato fino a quel momento il simbolo della Guerra fredda. È la notte del 9 novembre 1989

20La folla in festa si arrampica sul muro che è stato fino a quel momento il simbolo della Guerra fredda. È la notte del 9 novembre 1989

04La folla in festa si arrampica sul muro che è stato fino a quel momento il simbolo della Guerra fredda. È la notte del 9 novembre 1989

20 χρόνια από την πτώση του τείχους του Βερολίνου – «Ο κομμουνισμός, όπως τον γνωρίσαμε, πέθανε, αλλά ο Μαρξ επιστρέφει»….

Posted in Επικαιρότητα on Νοεμβρίου 2, 2009 by itzikas

 

fallofberlinwallcx0 βερολινο

20 χρόνια έχουν περάσει από εκείνη την ιστορική νύχτα, αλλά οι Βερολινέζοι θυμούνται ακόμη το σοκ που ένιωσαν από την πτώση του Τείχους.

Το βράδυ της 9ης Νοεμβρίου του 1989, ο Γκίντερ Σαμπόφσκι, αξιωματούχος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ανατολικής Γερμανίας, ανακοίνωσε ότι αίρεται η απαγόρευση της μετακίνησης στη Δύση. Χιλιάδες Βερολινέζοι έτρεξαν στα σύνορα και γιόρτασαν την απόφαση με ένα ξέφρενο πάρτι ως το πρωί. Μέσα σε λίγα λεπτά το Τείχος του Βερολίνου είχε μεταμορφωθεί από σύμβολο μιας διχοτομημένης πόλης σε σύμβολο της συμφιλίωσης. «Θεωρούσαμε ότι ήταν απόλυτα φυσιολογικό να ζούμε με το Τείχος. Δεν μπορούσα ποτέ να σκεφτώ ότι θα γκρεμιστεί» σχολιάζει ο 50χρονος σήμερα ηθοποιός Ούλριχ Μάτες, κάτοικος του Δυτικού Βερολίνου.

Η συγγραφέας Κλαούντια Ρους, κάτοικος της ανατολικής πλευράς, είχε μόλις αποχαιρετίσει στο σταθμό του τρένου κάποιους φίλους, που έφευγαν για τη Δύση μέσω Τσεχοσλοβακίας, όταν άκουσε τα νέα στο ραδιόφωνο του αυτοκινήτου της. «Εκείνη τη στιγμή σάστισα. Δεν μπορούσα να καταλάβω τι έχει συμβεί» λέει η κ. Ρους, που τότε ήταν 18 ετών. Σύντομα όμως συνειδητοποίησε ότι μια νέα ζωή ξεδιπλωνόταν μπροστά της.

 

 

 marx_victory

 «Ο κομμουνισμός, όπως τον γνωρίσαμε,  πέθανε, αλλά ο Μαρξ επιστρέφει»….

9 Νοεμβρίου: Είκοσι χρόνια μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, γεγονός που συμβόλιζε το τέλος ακόμη και της ιδέας του κομμουνισμού, η οικονομική κρίση ξαναζωντανεύει αυτή την ιδεολογία.

Εχουμε δει με έκπληξη σχεδόν, από την αρχή της κρίσης, την επαναφορά του ρόλου του κράτους, έχουμε ακούσει και διαβάσει σοβαρές επικρίσεις για το καπιταλιστικό σύστημα, όπως και συζητήσεις για την καλύτερη αναδιανομή, ενώ οι ιδέες του Μαρξ και άλλων ομοϊδεατών του να εξετάζονται με προσοχή. Ηδη τον περασμένο Μάρτιο στο Λονδίνο διοργανώθηκε ένα συνέδριο με θέμα «Η ιδέα του κομμουνισμού», όπου συμμετείχαν μεγάλα ονόματα της σύγχρονης φιλοσοφίας, όπως ο Ζακ Ρανσιέρ, ο Τόνι Νέγκρι, ο Μάικλ Χαρντ και ο Σλάβο Ζίζεκ, καθόλου οικεία, μέχρι τότε, στο ευρύ κοινό, αλλά που σήμερα προσεγγίζονται από τα ΜΜΕ επιζητώντας τις εκτιμήσεις τους.

Οποιες και αν ήταν οι διαφοροποιήσεις των ομιλητών, σε εκείνο το συνέδριο, υποστήριξαν πως «η λέξη “κομμουνισμός” μπορεί και οφείλει να ξαναποκτήσει σήμερα μια θετική αξία», όπως υποστηρίζει και ο φιλόσοφος Αλέν Μπαντιού στο τελευταίο βιβλίο του.

«Μαρξ, η Επιστροφή» θα μπορούσε, λοιπόν, να ήταν ο τίτλος μιας ταινίας που θα δούμε προσεχώς στην πολιτική σκηνή του δυτικού κόσμου. Κάποιοι ισχυρίζονται πως το σενάριο δεν έχει ακόμη γραφεί, αλλά κάποιες σκηνές έχουν αρχίσει να «γυρίζονται»…

Ομως ξαναδιαβάζουμε τον Μαρξ για να αναλύσουμε τον καπιταλισμό ή για να τον εξοντώσουμε; Για να καταλάβουμε τον κόσμο ή για τον αλλάξουμε; Οποιος κι αν είναι ο στόχος μας, η μεγαλύτερη αξία της επιστροφής της κομμουνιστικής ιδέας είναι ότι επανεισάγει στην πολιτική συζήτηση την άποψη πως δεν μπορούν να ιδιωτικοποιηθούν τα πάντα. Πως υπάρχουν «κοινά αγαθά», αγαθά και υπηρεσίες στα οποία μπορούν να έχουν πρόσβαση όλοι: φάρμακα, λογισμικό, μουσική, πανεπιστημιακή γνώση, αλλά και νερό, υγεία, παιδεία.

Ο Ερικ Χομπσμπάουμ, ο μεγαλύτερος Βρετανός ιστορικός, είναι και ένας από τους τελευταίους εκπροσώπους της παράδοσης των κομμουνιστών διανοουμένων, και να τι λέει σε συνέντευξή του στην ίδια εφημερίδα:

«Ως πρόγραμμα, ο κομμουνισμός δεν υπάρχει πια. Ο “υπαρκτός σοσιαλισμός” του σοβιετικού μπλοκ κατέρρευσε και δεν υπάρχει καμία περίπτωση να εφαρμόσουμε σήμερα την ιδέα μιας συγκεντρωτικής και οργανωμένης οικονομίας. Αλλωστε, ούτε ο ίδιος ο Μαρξ συμμεριζόταν μια τέτοια ιδέα. Στην πραγματικότητα, η ουσιαστικότερη συνδρομή του κομμουνισμού υπήρξε μια επαναστατική πρωτοπορία: το κόμμα. Τα κομμουνιστικά κόμματα ήταν κατασκευαστές κοινωνιών και κρατών. Μετά τον πόλεμο, το ιταλικό κομμουνιστικό κόμμα, των 5.000 μελών, μέσα σε δύο χρόνια μετατράπηκε σε ένα κόμμα εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, ικανό να προσελκύσει εκατομμύρια ψηφοφόρων. Στο Βιετνάμ, το κομμουνιστικό κόμμα δομήθηκε έτσι ώστε να γίνει η βάση για κάτι πιο μεγάλο: μια ολόκληρη κοινωνία. Ωστόσο, όλα αυτά έγιναν κάτω από οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που δεν υπάρχουν πια».

 

content_berlin_wallΤο Τείχος του Βερολίνου έπεσε το 1989 και οι παλαιότερες διαιρέσεις εντός

Δεν διαφαίνεται κάποια επιστροφή στον Λένιν;

«Ο νεοφιλελευθερισμός υποτίμησε τις ικανότητες και τις επιτυχίες των κομμουνιστικών κινημάτων. Θέλησε να τις πετάξει συνολικά στον σκουπιδοτενεκέ και να βρει δικαιολογίες για να δημιουργήσει γκουλάγκ. Αυτή η μυθολογία, που χρονολογείται από τον Ψυχρό Πόλεμο, δεν έχει πεθάνει ακόμη. Παραδείγματος χάριν, παραμένει ζωντανή στο Ευρωκοινοβούλιο, όπου λαμβάνονται ακόμη αποφάσεις εναντίον του ολοκληρωτισμού, λες και είμαστε στη δεκαετία του ‘60. Σήμερα που ο καπιταλισμός βρίσκεται σε κρίση, η επιστροφή της κομμουνιστικής ιδέας είναι κυρίως ένας τρόπος να απαντηθεί η νεοφιλελεύθερη προπαγάνδα».

Η σημερινή κρίση ανοίγει το δρόμο σε έναν πιθανό «μετα-καπιταλισμό»;

«Το τέλος του κομμουνισμού έχει συμβολιστεί με την πτώση του Τείχους του Βερολίνου: τότε όλος ο κόσμος κατάλαβε πως εκείνη η εμπειρία είχε οριστικά τελειώσει. Ε, λοιπόν, ο καπιταλισμός ζει μια ανάλογη κατάσταση: από τον Σεπτέμβρη, ο καθένας γνωρίζει πως η επιστροφή στην ιδεολογία του οικονομικού laisser-faire δεν είναι πια δυνατή. Το laisser-faire βασίζεται στην ιδέα πως θεωρητικά κάθε άνθρωπος ακολουθεί ορθολογικά συμφέροντα, τα οποία ισορροπούν μέσα σε μια αυτορυθμιζόμενη αγορά. Αυτή είναι η θεωρία της “ορθολογικής επιλογής”, και κάθε περιορισμός της αγοράς θεωρείται εμπόδιο σε ό,τι καλύτερο μπορεί να συμβεί στον κόσμο. Παίρνοντας κάποια απόσταση, τώρα, αυτό φαίνεται γελοίο. Αλλωστε, οι οικονομίες που γνώρισαν εδώ και τριάντα χρόνια υψηλή ανάπτυξη δεν υπακούουν καθόλου στη θεωρία της ελεύθερης επιλογής του καταναλωτή: η Ιαπωνία, η Κορέα, αργότερα η Κίνα. Μόνο το 1998 -1999, με την ασιατική κρίση, τα επιχειρηματικά κέντρα άρχισαν να παραδέχονται πως κάτι δεν πήγαινε καλά. Και να ανακαλύπτουν εκ νέου τον Μαρξ».

Η επιστροφή του Μαρξ ξεκίνησε από το City;

«Θυμάμαι, εκείνη την εποχή, είχα συναντηθεί να γευματίσω με τον κερδοσκόπο Τζορτζ Σόρος. Με είχε ρωτήσει ποια γνώμη είχα για τον Μαρξ και είχε πλέξει εγκώμιο για τις εκτιμήσεις στις οποίες είχε καταλήξει σχετικά με τη φρενήρη εξέλιξη του καπιταλισμού. Ηταν την εποχή που η Long Term Capital Management είχε χρεοκοπήσει. Τα κεφάλαια αυτής της εταιρείας τα διαχειρίζονταν δύο νομπελίστες οικονομολόγοι οι οποίοι είχαν υπολογίσει πως το ρίσκο κατάρρευσης των κεφαλαίων τους ήταν ένα στο εκατομμύριο. Ολοι γνωρίζουν πως πάντα υπάρχει ρίσκο. Οι τραπεζίτες ενδιαφέρονται για τον Μαρξ γιατί έχει πει πως η ουσία του καπιταλισμού δεν είναι η σταθερότητα αλλά η κρίση»…

ΒΙΚΗ ΤΣΙΩΡΟΥ, Ελευθεροτυπία 29/10/’09 (μεταφ. από Liberation)

 

berlin

Ο καθένας μπορεί να βάλει τη δική του πινελιά στην ιστορία της πόλης...

tz08b

tz08e... Tμήματα του Τείχους μεταφέρονται σε πλατεία του Βερολίνου για να εκτεθούν.

Tμήματα του Τείχους μεταφέρονται σε πλατεία του Βερολίνου για να εκτεθούν.

Η 20ή επέτειος της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου

8599

Από φωτογραφική έκθεση

Εμφύλιον άγος – Εμφύλιος για τον… «Εμφύλιο»…Το Κ.Κ.Ε. και ο «Εμφύλιος» του Παντελή Βούλγαρη…

Posted in Επικαιρότητα on Οκτωβρίου 31, 2009 by itzikas

 

communist_rebels1949 εμφυλιος

   Εξήντα χρόνια (1949-2009) μετά τη λήξη του Εμφυλίου, τα πάθη στην κοινωνία έχουν καταλαγιάσει, η συζήτηση όμως στους κόλπους των ιστορικών παραμένει κάτι παραπάνω από ζωηρή…

Να, λοιπόν, που η ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Ψυχή Βαθιά», ένα ρέκβιεμ για τα «ανώνυμα» θύματα του Εμφυλίου Πολέμου, φαίνεται πως μας ξύπνησε λιγάκι.

Στα πανεπιστήμια, οι πρώτοι που είδαν την ταινία ξεκίνησαν ήδη τα «πηγαδάκια», τα υπέρ και τα κατά, επιχειρήματα δίνουν και παίρνουν. Στις εφημερίδες η πλειοψηφία των κριτικών κινηματογράφου σχεδόν εξετέλεσε την ταινία, ενώ εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις εκφράζονται από αρθρογράφους, ακόμη και στο ίδιο έντυπο. Το ΚΚΕ τα γνωστά, εννοείται ότι εξοργίστηκε. Ενώ οι 70 και πλέον χιλιάδες θεατές που ήδη είδαν την ταινία δίνουν τη δική τους ψήφο…

 

                                                         Γ.Π.Τζ.

 

 7932a898-5ade-4082-9298-19026cfdaf27

 

Σύγκρουση δύο κόσμων

 

«Η ιστορία του Εμφυλίου σήμερα, πράγματι, διαβάζεται διαφορετικά», λέει στο «Βιβλιοδρόμιο» των ΝΕΩΝ ο καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντώνης Λιάκος. «Αλλά θα πρέπει να ορίσουμε τι περιλαμβάνουμε στον όρο “Εμφύλιος Πόλεμος”. Υπάρχουν δύο αντιλήψεις. Σύμφωνα με την πρώτη, η Κατοχή είναι τριπλό γεγονός: αντίσταση αλλά και εξέγερση κατά των κοινωνικών δομών και εμφύλιος πόλεμος. Οπότε ο Εμφύλιος αρχίζει το 1943 και τελειώνει το 1949 με διάφορες φάσεις. Σύμφωνα με τη δεύτερη, ο Εμφύλιος αρχίζει το 1947 και τελειώνει το 1949. Είναι άποψη μάλλον παρωχημένη. Βλέπει τα πράγματα από την κορυφή, ως μία στρατιωτική σύγκρουση και όχι ως κοινωνικό γεγονός. Η εθνική συμφιλίωση της Μεταπολίτευσης αγιοποίησε την Αντίσταση και δαιμονοποίησε τον Εμφύλιο. Σήμερα βλέπουμε την ιστορία περισσότερο διαφοροποιημένα, μέσα από τις τοπικές συγκρούσεις. Το 1943-44 εμφύλιες συγκρούσεις διεξήχθησαν και στις πόλεις με τη μορφή τρομοκρατίας ή ακήρυκτου πολέμου. Αλλά στην περίοδο 1947-1949 οι πόλεις ήταν απούσες. Οι συγκρούσεις περιορίστηκαν στην ύπαιθρο, κυρίως στον κεντρικό ορεινό όγκο της χώρας και στη Βόρεια Ελλάδα, όπου έγιναν και βίαιες στρατολογήσεις ανάμεσα στον πληθυσμό. Αρκεί όμως να μη χάνουμε από τα μάτια μας ότι υπήρξε ένα κεντρικό διακύβευμα, μια σύγκρουση δύο κόσμων που υπερέβαινε τα όρια της Ελλάδας…».

Ο πολιτικός επιστήμονας (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας) Νίκος Μαραντζίδης, Ψυχή βαθιά νπου μαζί με τον Στάθη Καλύβα διεκδίκησαν το ρόλο του εκφραστή ενός «νέου κύματος» στην ιστοριογραφία του ΄40- αλλά και που κατηγορήθηκαν γι΄ αυτό-, θεωρει ότι υπάρχουν θέματα που παραμένουν ταμπού. «Υπάρχει διάχυση της βίας από όλες τις πλευρές σε όλη τη δεκαετία. Η έρευνα δείχνει ότι η σύγκρουση υπήρξε ανελέητη. Η δυσκολία έγκειται στο να αντιληφθούμε την πολυπλοκότητα που έχει διαστάσεις διεθνείς, εσωτερικές και στενά τοπικές», αναφέρει. «Είδα βουλευτή, βγαίνοντας από την ταινία του Παντελή Βούλγαρη, να μιλά για “μάθημα Ιστορίας”. Το βρήκα διασκεδαστικό αλλά και προβληματικό. Ο κίνδυνος, σε μια κοινωνία που διατείνεται ότι μαθαίνει Ιστορία από μια ταινία, είναι οι τρομακτικές σχηματοποιήσεις, συνήθως στη λογική τού “να ενώσουμε και να μη διχάσουμε”, λες και κινδυνεύει η δημοκρατία αν διχαστείς σε ένα θέμα», λέει. «Ο δοσιλογισμός», συμπληρώνει, «είναι λ.χ. ένα παράδειγμα θέματος που σοκάρει. Ο αριθμός των συνεργατών είναι

τόσο μεγάλος που ενδεχομένως υπερβαίνει τον αριθμό των αντιστασιακών. Η ιστορική επιστήμη το αντιλαμβάνεται, η κοινωνία δεν θέλει να το αποδεχθεί».

Η λεγόμενη «εξίσωση μαύρης και κόκκινης βίας», «δεν έχει πια νόημα ούτε ως ερώτημα», κατά τον Αντώνη Λιάκο, ο οποίος ωστόσο διευκρινίζει: «Υπάρχει μια τάση απενοχοποίησης των συνεργατών των Γερμανών. Ο πυρήνας του αναθεωρητισμού διεθνώς απενοχοποιεί τον ναζισμό βλέποντάς τον ως αντίδραση στον κομμουνισμό. Το ελληνικό αντίστοιχο είναι ότι οι συνεργάτες των Γερμανών οφείλουν τη δράση τους στην απειλή των κομμουνιστών. Η αμυντική αριστερή αντίληψη βλέπει προδότες και πατριώτες. Σήμερα δεν έχει νόημα ούτε να καταδικάσουμε ούτε να απολογηθούμε. Ζούμε σε μια άλλη εποχή, με άλλα διακυβεύματα».

Και ταυτόχρονα, δεν διστάζει να μιλήσει για εμφάνιση «μιας Ψυχή βαθιά γηαναθεωρητικής τάσης που ενώ διαφημίζει μια νέα ματιά, επιστρέφει στην παλιά ψυχροπολεμική ερμηνεία, και ακόμη διακρίνεται για ατόφιο εμπειρισμό και μια κάποια προχειρότητα, ακόμη και λαθροχειρία, στην έρευνα και στις δημοσιεύσεις της». Ταυτόχρονα όμως ασκεί κριτική και στην «αποστεωμένη», όπως λέει, «αντίδραση μερίδας της Αριστεράς, που βλέπει τον Εμφύλιο με τα γυαλιά μιας ιστορίας που κινείται μόνο με αποφάσεις από τα πάνω, που περιορίζει τον Εμφύλιο στα 1947-1949 ενώ την Κατοχή την βλέπει αποκλειστικά ως αντίσταση, χωρίς χαρακτήρα αμφισβήτησης των κοινωνικών δομών, χωρίς ενδελεχή κοινωνική σύγκρουση».

Υπάρχουν πάντως και σημεία σύγκλισης. «Μία από τις πλέον τραγικές διαστάσεις του Εμφυλίου είναι οι μετακινήσεις παιδιών», λέει ο Νίκος Μαραντζίδης. «Η αμφίπλευρη χρησιμοποίησή τους σε ένα παιχνίδι στρατηγικής. Μόνο στη δεύτερη φάση, στο εξωτερικό και στις παιδουπόλεις, αντιμετωπίζονται τα παιδιά με όρους ανθρωπιστικούς. Αλλά στην πρώτη, προτεραιότητα όλων ήταν να μη δώσουν πάτημα στον αντίπαλο».

«Η έννοια του παιδομαζώματος, είχε στοιχειώσει», λέει ο Αντώνης Λιάκος. «Τώρα μιλάμε για μεταφορές παιδιών και από τους μεν και από τους δε. Περιγράφουμε επίσης μία περισσότερο σωματοποιημένη παρά ιδεολογικοποιημένη ιστορία, εστιάζοντας στην πείνα και τις κακουχίες που πέρασαν ένοπλοι, έγκλειστοι, αλλά και γενικότερα οι πληθυσμοί. Αλλά αν χάσουμε τη ματιά από τη συνολική σύγκρουση δεν καταλαβαίνουμε γιατί έγιναν όλα αυτά. Αν χάσουμε τη μικροϊστορία δεν βλέπουμε την εμπειρία των απλών ανθρώπων».

«Υπάρχει ένα είδος απόστασης ανάμεσα στην επιστημονική έρευνα και αυτό που θα λέγαμε δημόσια ιστορία και συλλογική αντίληψη για τον Εμφύλιο, όπως αποτυπώνεται στα Μedia (τηλεοπτικές παρουσιάσεις, κινηματογράφος κ.λ.π.)», συμπληρώνει ο Νίκος Μαραντζίδης. «Σε επίπεδο επιστήμης, τα τελευταία 20 χρόνια υπάρχει εμβάθυνση και πολυπλοκότερη ανάγνωση της δεκαετίας του ΄40 γιατί και νέα εργαλεία και νέες οπτικές έχουμε: σημειώνω τη μελέτη κοινωνικών υποκειμένων όπως οι γυναίκες και οι μειονότητες».

 

4B771BFF5E7A1DF77D393D3C54A9F056

Τρύπα στη συλλογική μνήμη

 

«Η τραυματική εμπειρία του Εμφυλίου Πολέμου σημάδεψε για πολλές δεκαετίες την πολιτική ζωή της Ελλάδας με ακραία εκδοχή το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου το οποίο, σύμφωνα με μία από τις τότε αιτιολογήσεις του, έγινε “ώστε να μην απολεσθεί η νίκη του Γράμμου”», λέει ο καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ηλίας

Νικολακόπουλος. «Ταυτόχρονα όμως ο Εμφύλιος Πόλεμος, ως αντικείμενο ιστορικής έρευνας ή καλλιτεχνικής δημιουργίας, απωθήθηκε παραμένοντας μια μαύρη τρύπα της συλλογικής μνήμης. Χρειάστηκε να περάσουν 40 χρόνια και να μεσολαβήσουν διαδοχικά τρεις συμβολικοί τερματισμοί του Εμφυλίουτο 1974 με τη νομιμοποίηση του ΚΚΕ, το 1982 με την αναγνώριση της ΕΑΜικής αντίστασης και το 1989 με την οριστική άρση των συνεπειών του- για να δρομολογηθεί δειλά στην αρχή η μελέτη και ο αναστοχασμός για τα γεγονότα εκείνης της περιόδου».

«Η ταινία του Παντελή Βούλγαρη χωρίς να διεκδικεί αξιώσεις ιστορικής ερμηνείας αποτελεί ώριμο καρπό των ερευνητικών και καλλιτεχνικών αναζητήσεων της τελευταίας δεκαετίας. Αναζητήσεων που χαρακτηρίζονται πάντως από έντονες αντιπαλότητες αφού ακολουθούν διαφορετικές ερμηνευτικές προσεγγίσεις για τη δεκαετία του ΄40, ενώ ορισμένες οι οποίες αυτοχαρακτηρίζονται ως μετααναθεωρητικές, αμφισβητούν ακόμη και τον αντιφασιστικό χαρακτήρα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η επιλογή του Παντελή Βούλγαρη να επικεντρωθεί στην τελική φάση του Εμφυλίου (στη δεύτερη μάχη του Γράμμου το 1949), έχει ως στόχο να αναδείξει μέσα από την αγριότητα του πολέμου, μια υφέρπουσα ανθρώπινη διάσταση. Πρόκειται για το κρίσιμο εκείνο στοιχείο που επέτρεψε στα χρόνια που ακολούθησαν τον Εμφύλιο να δρομολογηθεί η συμφιλίωση της κοινωνίας και μάλιστα πολύ πριν από την τυπική επικύρωσή της από τις πολιτικές ηγεσίες», καταλήγει.

(Η. Νικολακόπουλος)

 

 %CE%95%CE%BC%CF%86%CF%8D%CE%BB%CE%B9%CE%BF%CF%822

 «Ο Εμφύλιος δεν νοείται χωρίς την αντι-ΕΑΜική βία της Δεξιάς»

 

Ως «μάλλον δογματική ταξινομία» θεωρεί ο ιστορικός Βασίλης Παναγιωτόπουλος, ομότιμος διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, την άποψη ενός Εμφυλίου που «ξεκινάει το 1943 και να ολοκληρώνεται το 1949 (Στ. Καλύβας και άλλοι)». Παραμένει στην ταξινομία των μεγάλων πολιτικών τομών: «αντίσταση, εθνική απελευθέρωση (φθινόπωρο ΄44), Δεκεμβριανά (1944), ένοπλη αντι-ΕΑΜική βία της Δεξιάς (1945-1946), ένοπλη λαϊκή άμυνα κατά της αντι-ΕΑΜικής βίας που υιοθετείται από το ΚΚΕ και ολοκληρώνεται με τη μορφή του Εμφυλίου Πολέμου (1947-1949)». Ταυτόχρονα αποδέχεται «την τομή του 1943 (πρόταση Καλύβα) ως απαρχή εμφυλιοπολεμικών ενεργειών», και μιλάει για «μια εκδοχή ριζοσπαστισμού που έχει αποσιωπηθεί, ή υποτιμηθεί, από την μεταγενέστερη αναγνώριση της αντίστασης ως «εθνικής». Αντίθετα, λέει, «ο Εμφύλιος της περιόδου 1947-1949 δεν μπορεί να νοηθεί χωρίς την αντι-ΕΑΜική βία της Δεξιάς (1945-1946) η οποία δημιουργεί το εκρηκτικό υπόβαθρο της κατοπινής αναμέτρησης».

Σε αυτό το πνεύμα προτείνει μια «αναθεώρηση της αναθεώρησης»: «Φαίνεται ότι ο πραγματικός Εμφύλιος ξεκινάει μέσα στην ΕΑΜική Αντίσταση και φθάνει ως την Απελευθέρωση ή, έστω, ώς τη Συμφωνία της Βάρκιζας, αλλά αυτό που χτίζεται πάνω στη δεξιά τρομοκρατία της περιόδου 1945-1946, χωρίς να πάψει να έχει τα κλασικά κοινωνιολογικά χαρακτηριστικά ενός Εμφυλίου Πολέμου, έχει καθαρά πια τα σημάδια της κομμουνιστικής υιοθέτησης των κατατρεγμένων

που εξελίσσεται σε εξέγερση όπως αυτή διδασκόταν στις σχολές της Μόσχας στον Μεσοπόλεμο, όταν φοιτούσε εκεί ο ανανεωμένος τώρα αρχηγός του ΚΚΕ, Ν. Ζαχαριάδης. Η ιδεολογική και τεχνική προετοιμασία και η καθήλωσή του σε επαναστατικά πρότυπα του Μεσοπολέμου, αφού η δικτατορία του Μεταξά και το Νταχάου του στέρησαν τη δυνατότητα συμμετοχής στην κοινωνική αλλαγή, στην κοσμογονία καλύτερα, του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν πρέπει να ήταν άσχετες με τις επιλογές του σε κρίσιμα στρατηγικά σημεία της πορείας του κομμουνιστικού κινήματος στην Ελλάδα. ΕΑΜική αντίσταση λοιπόν απόντος, Εμφύλιος Πόλεμος παρόντος, και υπό την ηγεσία μάλιστα του Νίκου Ζαχαριάδη.

 

«Ταξική επανάσταση»

 

«Θα μπορούσε μάλιστα να πει κανείς, με όσες επιφυλάξεις απαιτούνται σε παρόμοιες περιπτώσεις, ότι από κοινωνική άποψη έχουμε περισσότερο “Εμφύλιο Πόλεμο” στη διάρκεια της ΕΑΜικής Αντίστασης, παρά σε αυτό που αργότερα, μέσα σε άλλες πολιτικές συμβατικότητες και συμβιβασμούς, ονομάστηκε Εμφύλιος Πόλεμος. Άλλωστε, σε συνθήκες ενός παγκόσμιου αντιναζιστικού κινήματος που νομιμοποιούσε και ενίοτε προκαλούσε τον λαϊκό ριζοσπαστισμό, η ΕΑΜική Αντίσταση ήταν περισσότερο εκτεθειμένη σε βολονταριστικές ακρότητες από ό,τι η δομημένη επανάσταση του 1947-1949 που την καθοδηγούσε το ίδιο το κόμμα με επικεφαλής τον ηγέτη του και το σύνολο των στελεχών του. Στα χρόνια 1947-1949 διεξάγεται μια “ταξική επανάσταση” την οποία εκαλείτο να φέρει εις πέρας ένας “τακτικά” οργανωμένος στρατός (Δ.Σ.) που πολεμούσε εναντίον ενός άλλου στρατού (Ε.Σ.), ισοτίμως, τουλάχιστον στις φαντασιώσεις του μεγάλου αρχηγού. Από κάποια άποψη, ίσως ο Εμφύλιος 1947-1949 είναι πολύ λιγότερο “Εμφύλιος” απ΄ ό,τι τον αποκαλούμε».

  (Το παραπάνω αφιέρωμα είναι του Μανώλη Πιμπλή, «ΤΑ ΝΕΑ», Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2009)

 

 

b89502 εμφυλιος ηλιού

Το Κ.Κ.Ε. και ο «Εμφύλιος» του Π. Βούλγαρη

 

Με αφορμή την νέα ταινία του Π. Βούλγαρη: «Ψυχή βαθιά» και παραποίηση της ιστορίας»,  (Ριζοσπάστης 13/10)

 

    Το ΚΚΕ εναντίον της ταινίας του Παντελή Βούλγαρη

   …Χοντραίνει το παιχνίδι το ΚΚΕ εναντίον της ταινίας του Παντελή Βούλγαρη «Ψυχή βαθιά», που ως γνωστόν ασχολείται με το θέμα του εμφυλίου πολέμου, εστιάζοντας στις ανθρώπινες περιπέτειες, μακριά από πολιτικές και κομματικές αναλύσεις.

Η συμφιλιωτική ματιά του σκηνοθέτη ήταν αναμενόμενο ότι θα ενοχλήσει τα δύο άκρα. Ο Γιώργος Καρατζαφέρης του ΛΑΟΣ έφερε πριν από καιρό το θέμα στη Βουλή καταγγέλλοντας το κράτος (βλέπε Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου) που χρηματοδοτεί ταινία για τον εμφύλιο. Τώρα ήρθε η σειρά του ΚΚΕ.

Στην Κοζάνη (προφανώς με εντολή από τα κεντρικά) μοιράστηκε κείμενο εναντίον της ταινίας με τίτλο: «”Ψυχή βαθιά” στον “πόλεμο” που συνεχίζεται…». Δημοσιεύθηκε στον «Ριζοσπάτη» της Τρίτης 20/10/2009 και υπογράφεται από την Ελένη Μηλιαρονικολάκη, μέλος της Κ.Ε. του ΚΚΕ και υπεύθυνη του Πολιτιστικού Τμήματος της Κ.Ε. Μοιράστηκε το βράδυ της Πέμπτης διακριτικά μεν, αλλά εμφανώς, έξω από το σινεμά της πόλης που παίζει την «Ψυχή βαθιά». Προφανώς το ΚΚΕ θέλει να θωρακίσει τους θεατές απέναντι στην επικίνδυνη ταινία του Παντελή Βούλγαρη, ο οποίος, όπως κατηγορηματικά γραφει η κ. Μηλιαρονικολάκη, «προσθέτει και τη δική του φωνή στα κηρύγματα της λαϊκής υποταγής και συμμόρφωσης». Με την αντίδραση, λοιπόν, ο αμετανόητα αριστερός σκηνοθέτης.

Αυτό που κυρίως ενοχλεί το ΚΚΕ είναι ότι η ταινία «υποβάλλει στο θεατή με συγκινησιακούς και συναισθηματικούς προπαντός όρους την ιδέα της “εθνικής ομοψυχίας” και την ανάγκη για “κατάργηση των διαχωριστικών γραμμών”». Και το ότι δεν δείχνει «ποια δύναμη όπλιζε τους αντάρτες με τέτοιον αφάνταστο ηρωισμό και αυτοθυσία». Δεν το δείχνει με τον τρόπο, φυσικά, που θα ‘θελε το ΚΚΕ αν είχε γράψει το σενάριο. Δηλαδή, απουσιάζει από την ταινία η κατεύθυνση «ότι οι αγωνιστές του Δημοκρατικού Στρατού έγραψαν αυτήν την τρίχρονη εποποΐα ψυχωμένοι από τη δύναμη της επαναστατικής τους ιδεολογίας, από το ιδανικό ενός καινούργιου κόσμου, μιας ανώτερης ανθρώπινης κοινωνίας χωρίς πολέμους, στερήσεις και εκμετάλλευση».

Ο Παντελής Βούλγαρης, λοιπόν, όχι μόνο δεν ταυτίστηκε με τη γραμμή του ΚΚΕ, αλλά, επιπλέον, πάντα κατά την κ. Μηλιαρονικολάκη, όπως οι περισσότεροι από τους μεγάλους δημιουργούς μας, έχασε τη «Βαθιά ψυχή» του, δηλαδή, την «επαναστατική ψυχή». Υπάρχει όμως ελπίδα. Και η προκήρυξη του ΚΚΕ την υπογραμμίζει. Γιατί μπορεί ο Δημοκρατικός Στρατός να ηττήθηκε το 1949 «επειδή δεν ήταν έγκαιρα έτοιμος για να νικήσει», αλλά «η λαϊκή πάλη με καινούργιους μαχητές και μαχήτριες συνεχίζει την πορεία της, βέβαιη πως θα ‘ρθει εκείνη η ώρα που η Ιστορία θα δικαιώσει τα ιδανικά, τους σκοπούς και τη θυσία των αγωνιστών του Δημοκρατικού Στρατού».

(Ελευθεροτυπία, Β.ΓΕΩΡΓ. )

 

 

                 «Ψυχή βαθιά» και η … αλήθεια πέρα

 

…Εν μέσω έξαρσης μιας οργανωμένης αντικομμουνιστικής εκστρατείας, με μετέωρη συναισθηματική φόρτιση και μελοδραματικά γυρίσματα, η ταινία, με τον τρόπο που είναι φτιαγμένη, σχεδόν υποχρεώνει το κοινό της να καταδικάσει τη βία απ’ όπου κι αν προέρχεται, ειδικά όταν πηγάζει από …έναν, χωρίς νόημα, αδελφοκτόνο παραλογισμό. Συμπληρωματικό στοιχείο στα παραπάνω, ώστε να ολοκληρωθεί η άκρως επικίνδυνη θέση της νέας τάξης πραγμάτων, συνιστά η σοσιαλδημοκρατικής χροιάς έννοια κλειδί «συμφιλίωση», σύγκλιση δηλαδή των ταξικών διαφορών και συμφερόντων, ειδικά σήμερα.

(Τζία ΓΙΟΒΑΝΗ, Ριζοσπάστης 8-10-’09)

 

 

%CE%95%CE%BC%CF%86%CF%8D%CE%BB%CE%B9%CE%BF%CF%821

 Χρονολόγιο Εμφυλίου…

 

Τα πολιτικά και στρατιωτικά γεγονότα του Εμφυλίου διαδέχονται τα μεν τα δε από το 1946. Βαφειάδης και Τσακαλώτος ηγούνται του Δημοκρατικού και του Κυβερνητικού Στρατού αντίστοιχα. Ο Δημοκρατικός Στρατός έχει μπει σε Δεσκάτη, Νάουσα, Σπάρτη, Αράχοβα, Δομοκό, Καρδίτσα, Καρπενήσι κ.α. Βασικοί σταθμοί στο πολιτικό σκηνικό οι παρακάτω:

1946
1/9: Δημοψήφισμα για το πολιτειακό με αποχή του ΚΚΕ και με αποτέλεσμα 68% υπέρ της μοναρχίας. Το ΕΑΜ το χαρακτηρίζει άκυρο.

28/9: Επιστροφή του βασιλιά Γεωργίου.

26/10: Ιδρύεται το Γενικό Αρχηγείο του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ) στην Τσούκα Αντιχασίων. Ο Μάρκος Βαφειάδης αναλαμβάνει την αρχηγία.

1947
19/2: Αποφασίζεται η ίδρυση του στρατοπέδου της Μακρονήσου.

12/3: Δόγμα Τρούμαν: οι ΗΠΑ προσφέρουν οικονομική βοήθεια σε Ελλάδα και Τουρκία για την αντιμετώπιση των κομμουνιστικών δυνάμεων. 20/6: Υπογραφή ελληνοαμερικανικής συμφωνίας για τους όρους της αμερικανικής βοήθειας.

24/12: Σχηματίζεται η Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση, με πρωθυπουργό και υπουργό Στρατιωτικών τον Μάρκο Βαφειάδη.

27/12: Σύμφωνα με τον αναγκαστικό Νόμο 509, το ΚΚΕ τίθεται εκτός νόμου.

1948
29/2- 1/3: Μεγάλος αριθμός νεκρών στρατιωτών στη Μακρόνησο.

20/4: Εξαγγέλλεται η χορήγηση 106 εκατομμυρίων δολαρίων στην Ελλάδα από το Σχέδιο Μάρσαλ.

16/5: Δολοφονία του Αμερικανού δημοσιογράφου Πολκ, ο οποίος σκόπευε να έλθει σε επαφή με την ηγεσία του ΔΣΕ.

30/5: Ο Μ. Βαφειάδης προτείνει ανακωχή.

28/10: Ο στρατηγός Τσακαλώτος και ο στρατηγός Βαν Φλιτ φθάνουν στη Φλώρινα.

1949
20/1: Ο Αλέξανδρος Παπάγος γίνεται αρχιστράτηγος.

30/6: Ορκίζεται η κυβέρνηση Αλέξ. Διομήδη.

10/7: Ο Τίτο ανακοινώνει το κλείσιμο των ελληνογιουγκοσλαβικών συνόρων.

9-15/8: Μάχη στο Βίτσι. 23-30/8: Μάχη του Γράμμου. 15/9: Αναγγέλλεται από τον ραδιοφωνικό σταθμό Ελεύθερη Ελλάδα η λήξη των εχθροπραξιών.

● Το χρονολόγιο αυτό βασίζεται σε ένα αναλυτικότερο δημοσιευμένο στην Ιστορία του Νέου Ελληνισμού τ. 8, σελ. 235, Άρθρο Γιώργου Μαργαρίτη.

 

 

Το ΟΧΙ του1940: Η μικρή Ελλάδα των επτά όλων κι όλων εκατομμυρίων ψυχών, καταγράφεται για δεύτερη φορά – η πρώτη ήταν το 1821 – στην παγκόσμια σκηνή της νεότερης Ιστορίας- Κείμενα (αποσπάσματα)…

Posted in Επικαιρότητα on Οκτωβρίου 28, 2009 by itzikas

 

asLibRecords-21377_Life_1940-12-16

Νοέμβριος 1940:

 Τα διεθνή πρακτορεία μεταδίδουν σε όλο τον κόσμο, την κατάληψη της Κορυτσάς από τον ελληνικό στρατό. Πρόκειται για την πρώτη πόλη της Ευρώπης που λευτερώνεται από τις δυνάμεις του Άξονα.

Ακόμη και ιαπωνικές εφημερίδες γράφουν με θαυμασμό για την ανδρεία των Ελλήνων, ενώ ο τουρκικός τύπος ίσως για μοναδική φορά στην ιστορία του, κυκλοφορεί με πρωτοσέλιδους τίτλους «Ζήτω η Ελλάς», «Αλησμόνητο για όλο τον κόσμο, παράδειγμα γενναιότητας», «Είμαστε περήφανοι γιατί συνδεόμαστε με συμμαχία με ένα τέτοιο Έθνος». Ο υπουργός προπαγάνδας του Γ’ Ράιχ Γκαίπελς, αφού απαγορεύει βέβαια κάθε αναφορά των γεγονότων στον ελεγχόμενο τύπο της Γερμανίας, κατά μόνας… στοχάζεται, « ίσως κρατάνε κάτι από τους αρχαίους τους προγόνους»!

Έκπληκτη η ανθρωπότητα παρακολουθεί την αντιστροφή, της φασιστικής εξάπλωσης.

Ένα δευτερεύον στρατιωτικά και τοπικού χαρακτήρα πολεμικό επεισόδιο, μετατρέπεται ψυχολογικά σε καταλύτη αντιφασιστικών διεργασιών. Ο Σαρτρ, ο Καμύ, ο Μιραμπέλ, ο Ελυάρ, ο Σουμάν, εκφράζουν τον «μεγάλο και τρυφερό θαυμασμό τους» όπως έγραφε ο Ματίς, «για τούτη την εφεδρεία της ανθρώπινης συνείδησης» όπως χαρακτήριζε την Ελλάδα του ‘40 ο Λε Γκορπυζιέ

Ο Αντρέ Ζιντ από τη συνθηκολογημένη και κατεχόμενη Γαλλία αποδίδει ίσως καλύτερα από κάθε άλλον το γεγονός:

«…Γενναίε ελληνικέ λαέ! Καταλαβαίνετε τι είστε για μας σήμερα; Στη διάρκεια των τελευταίων φοβερών μηνών, δεν είχαμε γνωρίσει παρά μονάχα αποτυχίες και απογοητεύσεις, τη συντριβή της περηφάνιας μας, των ελπίδων μας… και ξαφνικά η φωνή σας, η πιο αγαπητή ανάμεσα σε όλες, υψώνεται και κυριαρχεί πάνω στη συγκεχυμένη βοή της κόλασης.

Με ποια συγκινημένη προσοχή, με ποια προσήλωση σας ακούμε! Αντιπροσωπεύεται για μας τον θρίαμβο της γενναιότητας, της αληθινής αξίας, αυτής του μικρού αριθμού.

Και ποια ευγνωμοσύνη χρωστάμε σε σας που ξαναδώσατε σ ολόκληρη την ανθρωπότητα κάποιους λόγους εμπιστοσύνης στον άνθρωπο, θαυμασμού, αγάπης κι ελπίδας …»

Η μικρή Ελλάδα των επτά όλων κι όλων εκατομμυρίων ψυχών, καταγράφεται για δεύτερη φορά – η πρώτη ήταν το 1821 – στην παγκόσμια σκηνή της νεότερης Ιστορίας…

                                  (Άλκης Ρήγος, ΑΥΓΗ 28/10/2009)

 

 40

 ΜΑΝΑ ΚΑΙ ΓΙΟΣ (1940)

 Στης ιστορίας το διάσελο όρθιος ο γιος πολέμαγε

κι η μάνα κράταε τα βουνά, όρθιος να στέκει ο γιος της,

μπρούντζος, χιόνι και σύννεφο. Κι αχολόγησε η Πίνδος

σαν να ’χε ο Διόνυσος γιορτή. Τα φαράγγια κατέβαζαν

τραγούδια κι αναπήδαγαν τα έλατα και χορεύαν

οι πέτρες. Κι όλα φώναζαν:

«Ίτε παίδες Ελλήνων…»

Φωτεινές σπάθες οι ψυχές σταύρωναν στον ορίζοντα,

ποτάμια πισωδρόμιζαν, τάφοι μετακινιόνταν.

 

Κι οι μάνες στα κοφτά γκρεμνά σαν Παναγιές τ’ ανέβαιναν.

Με την ευκή στον ώμο τους κατά το γιο πηγαίναν

και τις αεροτραμπάλιζε ο άνεμος φορτωμένες

κι έλυνε τα τσεμπέρια τους κι έπαιρνε τα μαλλιά τους

κι έδερνε τα φουστάνια τους και τις σπαθοκοπούσε,

κι αυτές αντροπατάγανε, ψηλά, πέτρα την πέτρα

κι ανηφορίζαν στη γραμμή, όσο που μες τα σύννεφα

χανόταν ορθομέτωπες η μια πίσω απ’ την άλλη.

                         Νικηφόρος Βρεττάκος

 

 

po_01

«..Τριγυρίζουμε πάνω στο χιόνι με τις χλαίνες κοκκαλιασμένες./Ποτέ δεν βγήκε ο ήλιος σωστός απ’ τα υψώματα του Μοράβα,/ποτέ δεν έδυσε ο ήλιος αλάβωτος απ’ τ’ αρπάγια της Τρεμπεσίνας./ Τρεκλίζω στον άνεμο χωρίς άλλο ρούχο,/ διπλωμένος με το ντουφέκι μου, παγωμένος και ασταθής.

(Σαν ήμουνα μικρός καθρεφτιζόμουνα στα ρυάκια της πατρίδας μου/δεν ήμουν πλασμένος για τον πόλεμο).

 (Νικηφόρος Βρεττάκος)

 

 «…Νύχτα πάνω στη νύχτα βαδίζαμε ασταμάτητα, ένας πίσω απ’ τον άλλο, ίδια τυφλοί… Και τις λίγες φορές όπου κάναμε στάση να ξεκουραστούμε, μήτε που αλλάζαμε κουβέντα, μονάχα σοβαροί και αμίλητοι, φέγγοντας μ’ ένα μικρό δαδί, μία μία  μοιραζόμασταν τη σταφίδα. Ή φορές πάλι λύναμε βιαστικά τα ρούχα και ξυνόμασταν με λύσσα ώρες πολλές, όσο να τρέξουν τα αίματα. Τι μας είχε ανέβει η ψείρα ως το λαιμό, κι ήταν αυτό πιο κι απ’ την κούραση ανυπόφερτοΎστερα και γιατί, ολοένα πιο συχνά, τύχαινε τώρα ν’ απαντούμε απ’ τ’ άλλο μέρος να’ ρχονται οι αργές οι συνοδείες με τους λαβωμένους…Όμως εμείς το μόνο που προσέχαμε ήταν εκείνες οι φωνές μέσα στα σκοτεινά, που ανέβαιναν, καυτές ακόμη από την πίσσα του βυθού ή το θειάφι: «Οϊ Οϊ, μάνα μου», «οϊ οϊ, μάνα μου», και κάποτε, πιο σπάνια, ένα πνιχτό μουσούνισμα, ίδιο ροχαλητό, που ‘λεγαν, όσοι ξέρανε, είναι αυτός ο ρόγχος του Θανάτου.»

(Ο. Ελύτης, Άξιον εστί, Πορεία στο μέτωπο)

 

 1bi10c

Ημερολόγιο Στάθη Γκοτσίνα (αποσπάσματα):

 

 Είναι μια σπάνια σε αυθεντικότητα αποτύπωση αυτής της «κατεργασίας» που επιβάλλει ο πόλεμος στους στρατιώτες, και παράλληλα μέσα από τις σελίδες του ημερολογίου προβάλλει με τον πιο ρεαλιστικό τρόπο η όψη του πολέμου.

Ο Στάθης Γκοτσίνας, δικηγόρος, σε ηλικία 34 ετών επιστρατεύθηκε αμέσως με την κήρυξη του ελληνο-ιταλικού πολέμου στις 28 Οκτωβρίου 1940. Από την Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, έπειτα στην Καστοριά και από εκεί στο αλβανικό έδαφος μέχρι τις 20 Ιανουαρίου 1941, οπότε και οι τελευταίες εγγραφές στο ημερολόγιο που βρέθηκε από τους συγγενείς του και κατατέθηκε στα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ).

 

Τις πρώτες εβδομάδες της επιστράτευσης κυριαρχεί η κούραση από την πορεία προς το μέτωπο. «Η ζωή μας έγινε πορεία», μια διαρκής πορεία μέσα στη λάσπη, τη βροχή και το κρύο. Όταν φτάσει στο μέτωπο, στο αλβανικό έδαφος πια, η βροχή θα δώσει τη θέση της στο χιόνι. Στο ημερολόγιο του Σ. Γκοτσίνα η εμπειρία του πολέμου δεν είναι η μάχη με τον εχθρό – ή καλύτερα ο εχθρός δεν είναι πλέον οι Ιταλοί αλλά η φύση, το χιόνι. Το χιόνι γίνεται συστατικό μέρος της ημερολογιακής αφήγησης. Το χιόνι που βρίσκεται παντού, που καλύπτει τα πάντα, που δεν σταματά, άλλοτε αραιό άλλοτε πυκνό, που παγώνει, που δυσκολεύει τα δρομολόγια, που παγώνει στα αξύριστα πρόσωπα των στρατιωτών μεταμορφώνοντάς τα. Μαζί με το χιόνι έρχεται και το κρύο, «η πεθυμιά της ζεστασιάς, της φωτιάς γίνεται σιγά σιγά πάθος, γίνεται αρρώστεια φοβερή, νεύρωση». Και μεταξύ των στρατιωτών να πλανάται διαρκώς ο φόβος των κρυοπαγημάτων…

 

Καθημερινότητα

 

Η καθημερινότητα στο αλβανικό μέτωπο, πέρα από το χιόνι και το κρύο, είναι η απλυσιά, η πείνα, η έλλειψη τσιγάρων, οι ψείρες, η αϋπνία. Στο ημερολόγιο του Σ. Γκοτσίνα κυριαρχεί η σωματικότητα και η υλικότητα της εμπειρίας, η ικανοποίηση των βασικών αναγκών για την επιβίωση. Οι κακουχίες και οι στερήσεις αποτυπώνονται στα σώματα των στρατιωτών. «Η αρβύλα δεν βγήκε μήνας τώρα από τα πόδια τους. Τα ρούχα τους τα κόλλησε στο δέρμα η βρώμα και η βροχή». Το σώμα που καταπονείται, κρυώνει, υποφέρει, τραυματίζεται, ακρωτηριάζεται μέσα στη δοκιμασία του πολέμου. Η φροντίδα του σώματος που χαρακτηρίζει μια σειρά από καθημερινές δραστηριότητες σε καιρό ειρήνης, αντικαθίσταται από τη διαπίστωση των ορίων της αντοχής του, τις τεχνικές επιβίωσης και τη βίωση των αλλαγών που υφίσταται μετά από μήνες στο μέτωπο. Οι στρατιώτες χάνουν τα ατομικά χαρακτηριστικά τους όχι εξαιτίας της ομοιομορφίας της στολής, αλλά επειδή όλοι πλέον έχουν υποστεί την «κατεργασία» του πολέμου, είναι «αξύριστοι, βρώμικοι, λασπιασμένοι, με σκασμένες μύτες και τα χείλη μουτζαλιασμένα».

Καθώς το ημερολόγιο επικεντρώνεται στη ζωή των στρατιωτών και υπαξιωματικών στην πρώτη γραμμή του μετώπου, η αφήγηση δομείται σε vz1bi10bμια διπλή αντίθεση. Η πρώτη αντίθεση αφορά τις διαφορές στη διαβίωση μεταξύ στρατιωτών και αξιωματικών. Στους αξιωματικούς υπάρχουν όλα εκείνα που μεταξύ των στρατιωτών σπανίζουν και είναι τα πιο πολύτιμα αγαθά στο μέτωπο: κρέας, καφές, τσιγάρα και κουβέρτες. Ο Σ. Γκοτσίνας γράφει για τους αξιωματικούς χωρίς κακεντρέχεια (άλλωστε ανάμεσα σε αυτούς είναι και ο αδελφός του, ο οποίος λίγους μήνες αργότερα θα σκοτωθεί στο Πόγραδετς), αλλά με επίγνωση της διαφορετικής θέσης τους και των προνομίων που αυτή συνεπάγεται. Η δεύτερη αντίθεση δομείται γύρω από τον άξονα: εμείς στο μέτωπο – εσείς στα μετόπισθεν. Τα οικεία πρόσωπα που είναι πίσω στην Αθήνα ούτε γνωρίζουν ούτε μπορούν να καταλάβουν την καθημερινή δοκιμασία στο παγωμένο αλβανικό μέτωπο. Αυτή η αντίθεση είναι αρκετά πιο έντονη και διατρέχει το ημερολόγιο. Πάνω σε αυτή την αντίθεση δημιουργείται η ταυτότητα όλων όσων βρίσκονται στο μέτωπο, θεμελιώνεται η ψυχική ανωτερότητα και η αυτοθυσία τους, ούτως ώστε να «κερδίζετε εσείς εκεί κάτου την ησυχία σας». Από την άλλη πλευρά, αυτή η αντίθεση δείχνει την απελπισία και την απόγνωση όσων βρίσκονται στο μέτωπο. Η εναγώνια προσμονή της αλληλογραφίας, η νοσταλγία για τις απολαύσεις της καθημερινής ζωής, η αναπόληση των οικογενειακών στιγμών συγκροτούν ένα στέρεο υπόστρωμα όπου η εμπειρία του πολέμου λειτουργεί αντιστικτικά προς την καθημερινότητα σε καιρούς ειρήνης.

 

Τα κρυοπαγήματα …

 

«Τι πελώρια ψυχή διαθέτουν οι στρατιώτες μας. Πού να το καταλάβετε σεις εκεί κάτου. Πώς κρουσταλιάζουν τα πάντα και άμα βγουν τ’ άκρα έξω ξεμένουν κοκκαλιασμένα, αναίσθητα, αφόρητα, πονεμένα, χαμένα, ανίκανα και το σπίρτο του τσιγάρου ν’ ανάψουν. Αλλόκοτο πράμα. Και το άσπρο, το μονότονο άσπρο, το καταθλιπτικό άσπρο του χιονιού σου παλαβώνει το μάτι και το κλείνεις αυτόματα για ν’ αποφύγεις την σκοτοδίνη» (απόσπασμα από τη σελ. 102).

«Πόνος, φρίκη και οδύνη. Ύστερα το πρίξιμο. Το πρίξιμο, το κόκκινο που ξανάβει σαν φωτιά το δέρμα, που το βλέπεις, το μετράς και το παρακολουθείς καθώς προχωρεί. Φριχτό πράμα. Η ψυχή λυγάει και τσακίζεται στο θέαμα. Λεβέντες στητοί ως απάνου, θαύμα υγείας και λεβεντιάς, τους βλέπεις με τη βαθειά οδύνη και τον πόνο, τον ανείπωτο, να τους έχει χαρακώσει το πρόσωπο, με βαθειές σχισμές, να κρέμονται μετέωροι στους ώμους συναδέλφων με κρεμασμένα σαν κούτσουρα αναίσθητα φουσκωμένα τα πόδια ώς απάνου στον αστράγαλο, γυμνά χωρίς αρβύλες, φασκιωμένα» (απόσπασμα από τη σελ. 103-104).

 

Ένα είδος ηρωικής εγκαρτέρησης

 

Η αξία του ημερολογίου γενικότερα, ως ιστορικής πηγής και λογοτεχνικού είδους, έγκειται στο ότι υπερβαίνει την απλή καταγραφή των συμβάντων και αποτελεί μια άσκηση αναστοχασμού πάνω στην εμπειρία και τη συνθήκη της ύπαρξης. Ως τέτοιο, το ημερολόγιο του Σ. Γκοτσίνα είναι ένα σπάνιο τεκμήριο για την εμπειρία του πολέμου. Είναι δε εξαιρετικής σημασίας επειδή είναι η εμπειρία του απλού πολεμιστή, μια μαρτυρία «από τα κάτω». Με γραφή λιτή, μεστή, ρεαλιστική, χωρίς μεγαλοστομίες και ρητορικές εξάρσεις, οι ημερολογιακές του σημειώσεις διαπνέονται, όπως επισημαίνει ο Α. Ελεφάντης στο Επίμετρο, από ένα είδος ηρωικής εγκαρτέρησης. Ας ελπίσουμε ότι η γόνιμη συνεργασία των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας με τις εκδόσεις «Βιβλιόραμα» (καρπός της οποίας είναι η έκδοση μέχρι σήμερα έξι μαρτυριών για τη δεκαετία του 1940) θα συνεχίσει να μας δίνει και άλλες τέτοιες μαρτυρίες.

 (Ημερολόγιο Σ. Γκοτσίνα, μαρτυρία, εκδ. Βιβλόραμα)

 

 

getImageΚ. Πλακωτάρης, «Πείνα»

Κατοχή-πείνα:

 

«Πέμπτη, 25 Νοεμβρίου 1943, εις το συσσίτιο έφαγα φακή νερόβραστη!…Παρασκευή, 26 Νοεμβρίου 1943, έφαγα μπιζέλια νερόβραστα…Σάββατο 27 Νοεμβρίου 1943, στο συσσίτιο έφαγα μακαρόνια αρκετά καλά μετά ελαίου και αναδίδοντα δυσοσμία πετρελαίου, οπωσδήποτε τα έφαγα πάντως.

Κυριακή 28 Νοεμβρίου 1943, έφαγα πατάτες (γεώμηλα) μετά ελαίου και πετρελαίου. Τετάρτη, 1 Δεκεμβρίου, έφαγα στο συσσίτιο φακές με λάδι!, Σάββατον, 4 Δεκεμβρίου, έφαγα φακή, σκαστή άνευ ελαίου μετά ύδατος αγνού.»

(Γ. Ιωάννου, Κατοχικό Ημερολόγιο)

 

 

Katraki43

«Εζησα τον εφιάλτη της εκτέλεσης»…

 

 Νοέμβρης του 1943, Σπάρτη. Σε μια αποθήκη, στο κέντρο της πόλης, μια παρέα μεροκαματιάρηδων μόλις έχει ξεφορτώσει ένα φορτηγό σύκα από το Γύθειο. Ο οδηγός τούς πηγαίνει σ’ ένα μαγαζί που φτιάχνει, δυσεύρετο για εκείνη την εποχή, καφέ. Οι περισσότεροι ενθουσιάζονται. Εκτός από έναν 13χρονο πιτσιρίκο…

Παρ’ όλ’ αυτά κατεβαίνει πρώτος από το φορτηγό. Περνάει απέναντι τον δρόμο και πέφτει πάνω σε ένα γερμανό στρατιώτη που συνοδευόταν από έναν έλληνα διερμηνέα. Χωρίς να το πολυκαταλάβει, τον αρπάζουν και τον ρίχνουν σε ένα στενόμακρο φορτηγό στο οποίο ήταν άλλοι 15-20 Ελληνες. Νομίζει ότι τους μαζεύουν για καμιά αγγαρεία. Δεν υποψιάζεται το μέγεθος της ναζιστικής θηριωδίας που θα βιώσει. Αν κι έχουν περάσει σχεδόν 61 χρόνια από τότε, ο Μιχάλης Τσιγκάκος θυμάται σχεδόν με κάθε λεπτομέρεια τις εκτελέσεις που έκαναν οι Γερμανοί στο Μονοδένδρι Λακωνίας στις 26 Νοεμβρίου του 1943, με τις οποίες αφαίρεσαν την ζωή 118 αθώων ανθρώπων. «Δεν πρόλαβα».έφεραν για εκτέλεση»…  Τους βάζουν στη σειρά και αρχίζουν να πιέζουν έντονα τον Καρβούνη να φύγει: «Αυτός αρνιόταν. “Εδώ στη Σπάρτη ο αρχαίος νόμος λέει, ή όλοι ή κανένας” απαντά. Κάποιος προσπαθεί να τον τραβήξει με το ζόρι. Του ρίχνει μια κλοτσιά. “Γουρούνι!” του λέει ο γιατρός στα γερμανικά, καθώς σηκώνεται. Ο ναζί αφηνίασε. Του πιάνει το χέρι και του το γυρίζει ώσπου του το έσπασε. Συνέχισαν να τον πιέζουν να φύγει. Αρνήθηκε πεισματικά, παρά τους πόνους που είχε». Γύρω στους 35-40 στρατιώτες παρατάσσονται απέναντι από τους συλληφθέντες. «Είχε μουντό συννεφιασμένο καιρό. Οι περισσότεροι κατάλαβαν τι τους περίμενε». Ενας στρατιώτης άρχισε να μοιράζει μαύρες κορδέλες. «Νιξ!» του κάνει ο 13χρονος Μιχάλης με το περίσσιο θράσος της ηλικίας του αλλά και συγκινημένος από τη στάση του γιατρού.  «Ο Καρβούνης ζήτησε ως τελευταία επιθυμία να μας επιτρέψουν να τραγουδήσουμε τον εθνικό ύμνο και το “Εχε γεια καημένε κόσμε”. Οπως και έγινε. Ορισμένοι άρχισαν να κλαίνε.  Τότε ένας που ήταν δεξιά μου, μου λέει, “Καλά εμείς, αλλά κι εσένα, ρε Μιχαλάκη;”. Δεν προλαβαίνει να ολοκληρώσει και ακούγεται το πρόσταγμα “Φάιαρ”. Οπως γύρισα να τον κοιτάξω ένιωσα ένα τσούξιμο στο μέτωπό μου, σαν κάψιμο από τσιγάρο, κι έπεσα χάμω. Πάνω στην ωμοπλάτη μου έπεσε ένας υψηλόσωμος. Το πρόσωπό μου γέμισε με χυμένα μυαλά και αίματα.

Ηταν ο μικρότερος από τους συλληφθέντες που στήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα. Ανάμεσά τους, ευυπόληπτοι πολίτες της Λακωνίας, σχεδόν sirizaikariany5ολόκληρες οικογένειες, τους οποίους οι κατακτητές -με την αγαστή συνεργασία των Ταγμάτων Ασφαλείας- έπιασαν ομήρους προκειμένου να εκβιάσουν την Αντίσταση και να τρομοκρατήσουν τους κατοίκους. «Κατάγομαι από τη Νύφη Λακωνίας. Η μητέρα μου, δασκάλα και επιθεωρήτρια σχολείων, είχε πεθάνει. Ο πατέρας ήταν καπετάνιος επιταγμένος από τους Γερμανούς σε ένα καράβι που μετέφερε καύσιμα από τα Πλύτρα στην Κρήτη. Ετσι, μαζί με τον αδελφό μου περιφερόμασταν από τον ένα συγγενή στον άλλο», διηγείται ο κυρ-Μιχάλης.Στα κάθε είδους μεροκάματα που έκαναν, πολλές φορές η αμοιβή ήταν σε είδος: «Την ημέρα που με συνέλαβαν θα έπαιρνα 15 οκάδες σύκα. Δεν πρόλαβα όμως. Οι άλλοι που ήταν μαζί μου είδαν το περιστατικό. Παράτησαν το φορτηγό και την κοπάνησαν τρέχοντας».

Τους πήγαν σε ένα χώρο όπου βρίσκονταν δεκάδες κρατούμενοι. «Ορισμένοι ψιθύριζαν ότι μας έπιασαν για αντίποινα. Κάποιους είχαν σκοτώσει οι αντάρτες. Το απόγευμα έξω από το κτίριο είχαν μαζευτεί γυναίκες που, κλαίγοντας, ζητούσαν να δούν τους ανθρώπους τους. Ομως οι γερμανοί δεν επέτρεψαν την παραμικρή επαφή».

Ανάμεσα στους συλληφθέντες ο γιατρός Καρβούνης, γνωστός στη Λακωνία, αφού χειρουργούσε πολλές δύσκολες παθήσεις. Ολοι είχαν πέσει πάνω του να τους σώσει.
«Αν είναι να τη γλιτώσω μόνο εγώ, τότε θα πάω πρώτος» τους απαντούσε. Το εννοούσε. Θα μπορούσε να είχε φύγει παραπάνω από μία φορά. Οι
Katraki22Γερμανοί ήξεραν καλά πόσο αγαπητός ήταν στους κατοίκους. Την επόμενη μέρα το πρωί μάς έβαλαν σε ένα φορτηγό για το Μονοδένδρι. Εκεί που μας κατέβασαν υπήρχαν δεκάδες γερμανοί στρατιώτες. Σε κάτι λάκκους διέκρινα πεθαμένους. «Ωχ», κάνει ένας. «Μας

Εμεινα ακίνητος, παγωμένος…» Αρχισαν να πυροβολούν όσους βόγκαγαν από τους πόνους, ώσπου επικράτησε απόλυτη σιωπή: «Εμεινα ακίνητος, μπορεί και μια ώρα. Μόλις έφυγαν τα αυτοκίνητα, περίμενα λίγο και έκανα να φύγω. Σηκώθηκα και αντίκρισα την πιο εφιαλτική εικόνα της ζωής μου. Ολοι κείτονταν νεκροί», περιγράφει.

 Η κυρα-Παναγιώταινα: Εφυγε γεμάτος φόβο προς το πουθενά. Περπάτησε μισό χιλιόμετρο περίπου και έφτασε σε ένα μαντρί. Μόλις τον βλέπει ο βοσκός που ήταν εκεί νόμισε ότι είδε φάντασμα και πήγε να του επιτεθεί. Τον πρόλαβε η γυναίκα του. “Τι έπαθες παιδάκι μου;” με ρωτάει αλαφιασμένη». Τους εξήγησε και τον πήραν στο σπίτι.

«Η κυρα-Παναγιώτα μού έδεσε και μου φρόντισε τις πληγές και μου έδωσε καθαρά ρούχα. Την επόμενη ημέρα έφερε γιατρό. Επειδή φοβόντουσαν μην το μάθουν οι Γερμανοί, με είχε δασκαλέψει να του πω ότι ήμουνα με τα γίδια, έπεσα από ένα βράχο και τραυματίστηκα στο μέτωπο. Αυτός, αν και κατάλαβε δεν είπε τίποτα σε άλλους».

Με τους βοσκούς έμεινε περίπου οκτώ μήνες. Λίγο καιρό μετά πήγε στο Γύθειο και ξανασυνάντησε τον πατέρα του και τον αδελφό του, οι οποίοι τον είχανε για πεθαμένο. Στην πορεία των χρόνων έγινε οικοδόμος, ναυτικός και είδε τα δύο του παιδιά του να μεγαλώνουν και να προκόβουν. Ολα αυτά τα χρόνια δεν πηγαίνει στην τελετή που γίνεται κάθε χρόνο στο Μονοδένδρι: «Οποτε περνάω από εκεί ανατριχιάζω. Νιώθω μια παγωμάρα. Ηταν ένα αισχρό έγκλημα που δεν θα τους το συγχωρήσω ποτέ…».

(Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 21/11/2004)

 

 

 1940-3

 Ένας άλλος δρόμος ανοίγει… 

 

Κι όμως, την ίδια ώρα που το αστικό πολιτικό οικοδόμημα κατέρρεε κάτω από την προδοσία, τον ενδοτισμό και τον δωσιλογισμό αυτής της «ανάξιας του ελληνικού λαού ηγετικής τάξης» – όπως διαπίστωνε πικρά ένας συνειδητός αστός παιδαγωγός ο Αλέξανδρος Δελμούζος – ένας άλλος δρόμος άνοιγε, όχι μέσω του κράτους αλλά από τους ίδιους τους εργαζόμενους πολίτες της κοινωνίας. Ένας δρόμος που ανταποκρίνονταν στο λαϊκό- απελευθερωτικό όραμα που είχε γεννήσει η 28η Οκτωβρίου. Και είχαν από την πρώτη μέρα του πολέμου, κόντρα στο γερμανικό- σοβιετικό σύμφωνο, αλλά μέσα στον κοινωνικό παλμό, διατυπώσει, τόσο η ομάδα συμβίωσης των φυλακισμένων κομμουνιστών στην Ακροναυπλία, όσο και από τις φυλακές της Κέρκυρας, ο Γραμματέας της Κ. Ε. του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης στις 31 του Οκτώβρη

«…Ο κάθε βράχος, η κάθε ρεματιά, το κάθε χωριό καλύβα με καλύβα, η κάθε πόλη σπίτι με σπίτι, πρέπει να γίνει φρούριο του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα… Όλοι στον αγώνα, ο καθένας στη θέση του και η νίκη θα ‘ναι νίκη της Ελλάδας και του λαού της. Οι εργαζόμενοι όλου του κόσμου στέκονται στο πλευρό μας»

Πρώτη πράξη αυτού του αγώνα, μα και όλης της αντίστασης στην Ευρώπη, το κατέβασμα της γερμανικής σημαίας από το Μπλεβεντέρε της Ακρόπολης, από τον Απόστολο Σιάντα και τον Μανόλη τον Γλέζο.

 

                                  (Άλκης Ρήγος, ΑΥΓΗ 28/10/2009)

 

 Η συγγνώμη ενός πολεμιστή:

 64 χρόνια μετά τον πόλεμο του ΄40 (29-10-’04)  σε εκδήλωση στο Καλπάκι συμμετείχαν Ιταλοί αλπινιστές που πήραν μέρος στον πόλεμο. Με βουρκωμένα μάτια ο επικεφαλής τους Μικέλε Μονταγάνο είπε: «Συρθήκαμε από τον Μουσολίνι σ’ έναν πόλεμο κατά της Ελλάδας που και οι Ιταλοί αγαπούν. Ζητώ συγγνώμη εγώ που έζησα, ενώ θα μπορούσα να είμαι μεταξύ αυτών που άφησαν τα οστά τους στα βουνά».

                                    ( Ελευθεροτυπία, 29-10-2004)

 

 Αντιπολεμικό:

«Σε δυο λεφτά θ’ ακουστεί το παράγγελμα «Εμπρός»/Απόψε θα χτυπήσεις ανελέητα και θα χτυπηθείς/ Θα τραβήξεις μπροστά τραγουδώντας ρυθμικά εμβατήρια/Σ’ ένα λεφτό πρέπει πια να μας δώσουν το σύνθημα…/

(Κι εγώ που’ χω μια ψυχή παιδική και δειλή /που δεν θέλει τίποτα άλλο να ξέρει απ’ την αγάπη/κι εγώ πολεμώ τόσα χρόνια χωρίς, Θε μου να μάθω γιατί /και δε βλέπω μπροστά τόσα χρόνια παρά μόνο το δίδυμο αδερφό μου)».

  (“Ποιήματα που μας διάβασε ένα βράδυ ο λοχίας Ότο V”, Μ. Αναγνωστάκης)

 

 

Να καταργηθεί ο θεσμός των μαθητικών παρελάσεων- Οι μαθητές δεν είναι στρατιώτες…

Posted in Επικαιρότητα on Οκτωβρίου 26, 2009 by itzikas

 

ContentSegment_10585767$W200_H0_R0_P0_S1_V1$Jpg

Οι μαθητικές παρελάσεις, συμπλήρωμα των στρατιωτικών, είναι κατάλοιπο που μας έμεινε από τα χρόνια της δικτατορίας του Μεταξά, όταν η ομοιομορφία της εμφάνισης μαθητών και μαθητριών ήταν δεδομένη και βασικός στόχος του καθεστώτος ήταν η στρατιωτικοποίηση της νεολαίας. Από τότε οι μαθητικές παρελάσεις, καθοριζόμενες από ένα θολό νομοθετικό πλαίσιο, και παρά τόσο το γεγονός της καταδίκης της χώρας μας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για την υποχρεωτική συμμετοχή μαθητών και εκπαιδευτικών σ’ αυτές, όσο και το ό,τι είμαστε η μοναδική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης η οποία μετά το Β’ Παγκόσμιο πόλεμο διατηρεί αυτό το συντηρητικό και αναχρονιστικό  θεσμό, συνεχίζονται αδιάλειπτα έως σήμερα.

Η μαθητική παρέλαση (και μάλιστα στρατιωτικού τύπου) δεν αντέχει καν

Όσο ισχύει ο θεσμός των παρελάσεων, είναι αυτονόητο ότι και οι αλλοδαποί μαθητές μπορούν να κρατήσουν τη σημαία..

Όσο ισχύει ο θεσμός των παρελάσεων, είναι αυτονόητο ότι και οι αλλοδαποί μαθητές μπορούν να κρατήσουν τη σημαία..

στη στοιχειώδη κριτική προσέγγιση από τη σκοπιά της σύγχρονης παιδαγωγικής και ψυχολογίας, αφού όλα παραπέμπουν σε παιδαγωγικούς «αρχαϊσμούς», όπως: ο διαχωρισμός και η διάκριση ως προς το φύλο (αγόρια-κορίτσια), ως προς τη σωματοδομή (ψηλοί-κοντοί), η ομοιομορφία στην ένδυση (τελευταία εμφανίζεται όλο και πιο πολύ το γνωστό «φρούτο» των χορηγών), το στρατιωτικού τύπου βάδισμα, τα στρατιωτικά εμβατήρια, η υποταγή μέσω της απόδοσης τιμών με το «κλίνατε την κεφαλήν επί δεξιά» προς τους «επισήμους», η χρήση ενός εθνικού συμβόλου, της σημαίας, ως έπαθλο για τους «καλούς» και «άξιους» μαθητές και τα πολλά ιλαροτραγικά που συμβαίνουν για τον ορισμό των σημαιοφόρων και των παραστατών, η απόρριψη των παιδιών με αναπηρίες και υστερήσεις (η ύπαρξη ανάπηρου σημαιοφόρου αποτελεί καταφανώς επικοινωνιακό τρικ και πάντως σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να γενικευτεί, αφού οι απαιτήσεις για τη συμμετοχή στα «παρελαύνοντα τμήματα» δε σέβονται διόλου τις ιδιαίτερες δυσκολίες και ανάγκες αυτών των παιδιών).

Οι μαθητικές παρελάσεις δεν προσφέρουν τίποτα το ουσιαστικό στη μάθηση της ιστορίας, στη διατήρηση και την ενίσχυση της ιστορικής μνήμης, καθώς η όλη τους προετοιμασία βρίσκεται έξω από το πλαίσιο (και βεβαίως δεν θα μπορούσε να ενταχτεί) της σύγχρονης διδακτικής της ιστορίας. Το μόνο που επιτυγχάνεται είναι να αντιμετωπίζεται η προετοιμασία της παρέλασης από τους μαθητές με την ιλαρότητα ενός παιχνιδιού ρόλων και να χάνονται πολλές διδακτικές ώρες, οι οποίες θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν δημιουργικά στη διδασκαλία της ιστορίας.

Παρά τις ρητορείες περί «σεβασμού των πολιτιστικών διαφορών» οι 25-03-09_308891_1παρελάσεις αποτελούν έναν ακόμη μηχανισμό για την επιβολή είτε της αφομοίωσης, είτε της ρατσιστικής απόρριψης και του αποκλεισμού του «διαφορετικού» από την εκπαιδευτική διαδικασία. Οι «καθιερωμένες» πλέον αντιπαραθέσεις γύρω από το ζήτημα των αλλοδαπών σημαιοφόρων (παρά τη συνήθως επιδερμική προσέγγισή τους) το αποδεικνύουν περίτρανα. Με τη διατήρηση του θεσμού των παρελάσεων επιχειρείται να εγχαραχτούν στη συνείδηση των μαθητών και των μαθητριών ως ακατάλυτες αξίες ο εθνικισμός και ο μιλιταρισμός, οι διακρίσεις και ο αποκλεισμός, η ψυχολογία της μαζικής πειθαρχίας και η υποταγή στην εξουσία.

Για όλους τους παραπάνω λόγους θεωρούμε ότι οι παρελάσεις δεν έχουν καμιά θέση σε ένα σχολείο σεβασμού της διαφορετικότητας, της ειρήνης και των δικαιωμάτων, γι’ αυτό και στα πλαίσια του αγώνα μας για μια εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς, διαχωρισμούς και διακρίσεις απαιτούμε την άμεση κατάργηση των μαθητικών παρελάσεων.

                                              Γιάννης Π. Τζήκας

Εθνικές επέτειοι και σχολείο- Σχολικές γιορτές πολυκαιρισμένες και ανούσιες…

Posted in Επικαιρότητα on Οκτωβρίου 25, 2009 by itzikas

 

28_2006_00

«Όχι πια λόγια, όχι τα μάταια,

τα τριμμένα λόγια … Φτάνουν πια τα

λόγια, αδερφοί μου, τα τριμμένα

τα μάταια λόγια, όποιου Έπους!»   (Α. Σικελιανός)

 

Του Γιάννη Π. Τζήκα

 

     Είθισται να εορτάζουν τα σχολεία στις εθνικές επετείους. Από παλιά είθισται. Μόνο που εν πολλοίς μένουμε στα ίδια, στα παλιά, και η ανανέωση αργεί πολύ να περάσει το κατώφλι του σχολείου. Και το σχολείο μένει πίσω, όπως και σε πολλά άλλα μένει πίσω. Και στις εθνικές γιορτές ανασύρουμε, οι εκπαιδευτικοί, από τα αραχνιασμένα ντουλάπια μας ανθολογίες ποιημάτων με κείνους τους ατσαλάκωτους στίχους της άβαθης πατριδολογίας που «τέτοιους γράφεις εκατό την ώρα» με βάση μια συνταγή που παραδίδει την άνοστη ευκολία από γενιά σε γενιά. Και «σκηνοθετούμε» σκετσάκια που με την εκτός νοήματος υπερβολή τους, την υπερτροφική στην πατριδολογία τους γλώσσα – την ανόητα επηρμένη και ξένη στα παιδιά – παράγουν την ανία και την αδιαφορία (δεν είναι τυχαία η αποχή των μαθητών απ’ αυτού του είδους τις σχολικές γιορτές).

28_2006_00Εξισώνουμε την εθνική γιορτή με το βαλσαμωμένο, τη μετατρέπουμε σε ταμπού που μόνο το άλαλο δέος του ταιριάζει και το οποίο παραμένει άλαλο ακόμη κι όταν υποδύεται το βαρυσήμαντο σε πανηγυρικούς και διαγγέλματα που ξοδεύουν λέξεις, επειδή δεν έχουν να συντάξουν ιδέες ή επειδή φοβούνται τις υλικές ιδέες. Και κάπως έτσι η ιστορία μένει εκτός ιστορίας, το παλαιό απομονώνεται (δαφνοστεφανωμένο) από το τωρινό και σπάει η αλυσίδα του χρόνου, σπάει δηλαδή η λογική της συνέχειας, το «εκεί» χάνει οποιαδήποτε σχέση με το «εδώ» και οι ήρωες –δηλαδή οι παππούδες που έτυχε να γίνουν ήρωες, επειδή δεν διέθεταν άλλο τρόπο για να συνεχίσουν να υπάρχουν ελεύθεροι – σφραγίζονται στην οστεοθήκη της άπραγης αθανασίας και κατ’ ουσίαν ακυρώνονται.

Θεμελιώνουμε την επετειακή γιορτή στον κληρονομημένο στόμφο, πάνω στο κενό δηλαδή. Ξοδευόμαστε και ’μεις και οι μαθητές στην αναπαραγωγή ενός πανηγυρικού θορύβου που απειλείται να μείνει ορφανός από νόημα, εφόσον εκτοπίζει το ιστορικό γεγονός στην περιοχή του θαύματος, του εξωπραγματικού, τους δε ανθρώπους τους ανυψώνει σε κάποιον απρόσιτο ουρανό υπερανθρώπων στερώντας τους έτσι τη δυνατότητα να λειτουργήσουν αμέσως και παραδειγματικά.

 

47

      Αν αντί για όλα αυτά καλούσαμε, π.χ. στην επέτειο του ’40, έναν γέροντα – υπάρχουν ακόμα γύρω μας, δίπλα μας, στο σπίτι μας ίσως, κουρασμένοι μπορεί, γελασμένοι μπορεί, πάντως όχι αμνήμονες – και αφού νικήσει τον πρώτο, τον δεύτερο κόμπο συγκίνησης και αρχίσει να μιλάει για τη δυστυχία του πολέμου, για την πείνα και το κρύο, για το θάνατο που καραδοκούσε, για το φόβο, κυρίως για το φόβο, τα παιδιά όσο μικρά κι αν είναι μπαίνουν σε σκέψεις: «Μα φοβούνται οι ήρωες;». Και λόγο το λόγο, ερώτηση την ερώτηση, απόκριση την απόκριση ο θαυμασμός τους αρχίζει να αποκτά πρόσωπο, γίνεται συγκεκριμένος, απτός, υλικός. Αρχίζουν να καταλαβαίνουν πως την ιστορία δεν την γράφουν οι ήρωες, κάποια ράτσα αλλόκοτη, εξωγήινη, μα άνθρωποι απλοί, καθημερινοί τη γράφουν, χωριάτες και αγρότες, χτίστες και μικρέμποροι, χαρούμενα γελαστά παιδιά, φοιτητές, στρατιώτες και ανθυπολοχαγοί.

Αυτό πράξαμε στο 3ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ιωνίας Μαγνησίας τις παραμονές της γιορτής του «ΟΧΙ» το 2001 και συγκινηθήκαμε και κοινωνήσαμε τον αφτιασίδωτο, καθάριο λόγο του μπάρμπα-Κώστα του Τσιλοχρήστου1. Κι όταν ρώτησε ο Χρηστάκης: «Σκεφτόσουν, παππού, στον πόλεμο τους δικούς σου που είχες αφήσει πίσω;», ο μπαρμπα-Κώστας σκέφτηκε για λίγο και απάντησε: «Τέτοιες στιγμές, παιδί μου, όχι πως δε σκέφτεσαι τους δικούς σου μα πρώτα βάζεις την πατρίδα, και ο συμπολεμιστής σου είναι αδερφός σου, της ίδιας μάνας θρέμμα». Και μας εντυπώθηκε αυτή του η απόκριση και τα όσα μας είπε χαράχτηκαν μέσα μας κι ήταν αυτό κέρδος μας μεγάλο.  Όσο όμως περνούν τα χρόνια και εκλείπουν αυτοί που βίωσαν τα γεγονότα μια τέτοια συνάντηση δεν είναι δυνατή, μπορούμε όμως να συλλέξουμε επίκαιρο υλικό, να προστρέξουν οι μαθητές στις πηγές και με βάση το υλικό που θα συγκεντρωθεί  να εργαστούν ερευνητικά και συνεργατικά, ώστε να παρουσιάσουν τα αποτελέσματα της εργασίας τους σε γονείς και συμμαθητές εμπλουτίζοντας την εκδήλωση και με απαγγελίες, μουσική και τραγούδια.

   Και τη γιορτή του Πολυτεχνείου την εγεράσαμε κι αυτή πρόωρα, της κρεμάσαμε γιρλάντες και καλλιγραφημένες επιγραφές και την ενταφιάζουμε ετησίως όλο και πιο βαθιά στο μαυσωλείο των εθνικών επετείων. Και είναι η γιορτή της νέας γενιάς!

DSC00566Μήπως  δε θα μπορούσαμε να πράξουμε και στη γιορτή του «Πολυτεχνείου» ό,τι και στην επέτειο του «ΟΧΙ»; Δόξα το Θεό, σχεδόν πενηντάρηδες υπάρχουν πολλοί (και στην πόλη μας, στην κάθε πόλη) που ένοιωσαν στο πετσί τους τη φωτιά του Πολυτεχνείου. Ή μήπως δεν υπάρχουν συμπολίτες μας που εξορίστηκαν, που βασανίστηκαν στα άραχλα χρόνια της δικτατορίας; Γιατί να μην καλέσουμε και έναν και δύο και παραπάνω ίσως και με διαφορετικές απόψεις – γιατί και η ιστορία ποτέ δεν έχει μία μόνον όψη – για να μιλήσουμε, να συζητήσουμε; Γιατί να μην βάλουμε τη ζώσα ιστορία – που ως ζώσα και ομιλούσα είναι και ολόγιομη από συναισθήματα- στη σχολική τάξη για να ’ρθουν «αντιμέτωποι» οι μαθητές με την ίδια την Ιστορία, να διαλεχτούν μαζί της, να ακούσουν και να μάθουν, να κοινωνήσουν την πικράδα της – η ιστορία πάντα πικρή είναι, γιατί και την πιο περήφανη νίκη το Έθνος, το κάθε έθνος, την πληρώνει με αίμα, πολύ αίμα – και να συγκινηθούν. Ναι να συγκινηθούν και να βιώσουν, για να μην προσπεράσει άλλη μια επέτειος αδιάφορα και απόμακρα χωρίς να τους (να μας) ακουμπήσει. Ή ακόμα να συλλέξουμε επίκαιρο υλικό: γραπτά κείμενα, φωτογραφίες, αφίσες ή δηλώσεις αγωνιστών του Πολυτεχνείου και μ’ αυτά να συνομιλήσουμε και να προβληματιστούμε. Όπως για παράδειγμα το παρακάτω απόσπασμα από άρθρο μιας εκ των πρωταγωνιστών των γεγονότων του Πολυτεχνείου, της Πέπης Ρηγοπούλου2: «… Σε κάθε επέτειο μας πληροφορούν ότι τη στιγμή της επίθεσης του τανκ ήμασταν, λέει, ένα τσαμπί γυναίκες κρεμασμένες στα κάγκελα της πόρτας, κάθε χρόνο και πιο πολλές, αλλά αυτό δε μειώνει τη μοναξιά μου. Το γεγονός ότι ήμουν μόνη. Λουσμένη στα φώτα και στη σιωπή. Το γεγονός ότι ο καθένας μας έχει μέσα στην καρδιά των πιο συλλογικών γεγονότων το δικαίωμα στην ανυπακοή». Ή πάλι για παράδειγμα τις απαντήσεις του Δ. Παπαχρήστου, του εκφωνητή του ραδιοσταθμού των αγωνιζόμενων φοιτητών, στο «Ε» της Ελευθεροτυπίας3: «Είμαι ακόμα ζωντανός και δε χωράω σε κανένα μουσείο. Όσοι μείναμε ζωντανοί δε διεκδικούμε τις δάφνες του ήρωα. Απλώς μείναμε ζωντανοί και είμαστε τυχεροί που μπορούμε να διηγηθούμε όσα ζήσαμε, γιατί άμα δεν αξίζει η ζωή σου να τη διηγηθείς, είναι σαν να μην την έζησες». Και στην ερώτηση « αν η Πολιτεία πρότεινε παρελάσεις των μαθητών και στην επέτειο του Πολυτεχνείου, πώς θα σου φαινόταν;». Και η απάντηση του Παπαχρήστου: «Το Πολυτεχνείο προτρέπει σε ανυπακοή και σε εξέγερση. Δεν μπορούν να στοιχηθούν τα παιδιά. Θα μπερδέψουν τα βήματα και αντί για παρέλαση θα κάνουν διαδήλωση!».

 Και να διερευνήσουμε ακόμα με τους μαθητές, αν είναι χωρίς αιτία οι φόβοι που εκφράζει στο παρακάτω ποίημά του ο Μ. Αναγνωστάκης: «Φοβάμαι/ φοβάμαι τους ανθρώπους που εφτά χρόνια/ έκαναν πως δεν είχαν πάρει χαμπάρι/ και μιαν ωραία πρωία βγήκαν στους δρόμους/ κρατώντας σημαιάκια/ φοβάμαι τους ανθρώπους που με καταλερωμένη τη φωλιά/ πασχίζουν τώρα να βρουν λεκέδες στη δική σου./ φοβάμαι τους ανθρώπους/ που γέμιζαν τις ταβέρνες/ και τα ‘σπαζαν στα μπουζούκια/ και τώρα τα ξανασπάζουν/ όταν τους πιάνει το μεράκι της Φαραντούρη/ και έχουν και απόψεις/ φοβάμαι τους ανθρώπους/ που άλλαζαν πεζοδρόμιο όταν σε συναντούσαν/ και τώρα σε λοιδορούν/ γιατί, λέει, δεν βαδίζεις στον ίσιο δρόμο/ φοβάμαι, φοβάμαι πολλούς ανθρώπους/ φέτος φοβήθηκα περισσότερο».

 

%CE%A6_716

     Θα μπορούσαμε (οι εκπαιδευτικοί) να βρούμε κι άλλους πολλούς τρόπους να γιορτάσουμε μια εθνική επέτειο και να την τιμήσουμε πάντα όμως στα πλαίσια του αληθινού και του ανθρώπινου μέτρου. Θα μπορούσαμε π.χ. να αναλάβουν οι μαθητές της Στ’ τάξης να ερευνήσουν ένα ιστορικό θέμα και να το παρουσιάσουν τη μέρα της εθνικής επετείου και να εμπλουτιστεί η παρουσίαση με ποιήματα και τραγούδια. Θα μπορούσαμε επίσης με τους μαθητές μας να επισκεφτούμε ένα από τα τόσα ιστορικά μνημεία της πόλης μας ή να «ανακαλύψουμε» τις ιστορικές ονοματοθεσίες των δρόμων της γειτονιάς μας και ξεκινώντας απ’ τα «τοπικά» ν’ αρχίσουμε να ξετυλίγουμε το νήμα της ιστορίας ερευνώντας και ανακαλύπτοντας πτυχές της που σε κανένα ίσως σχολικό εγχειρίδιο δε θα βρούμε και σε κανένα πανηγυριώτικο γιορτασμό δε θα συναντήσουμε.

Ας κατεβάσουμε τους τόνους και ας αποφύγουμε τις κούφιες εθνικοπατριωτικές εξάρσεις, ας αποθέσουμε στα αραχνιασμένα ράφια τις σφύζουσες από βερμπαλισμό και στόμφο ομιλίες μας προς τους μαθητές και ας μιλήσουμε με λόγο απλό και συγκροτημένο, κατανοητό και ευαίσθητο. Ας δώσουμε στους μαθητές να απαγγείλουν ποιήματα δόκιμων και άξιων ποιητών και να «παίξουν» σκετς που το λόγο τους κατανοούν και έχουν για πρωταγωνιστές ανθρώπους και όχι υπερ-ανθρώπους. Ας αποφύγουμε την κατ’ εντολή αποστήθιση των προς απαγγελία ποιημάτων (αν κάποιος μαθητής το θελήσει από μόνος του, ας το κάνει) και ας επιτρέψουμε στους μαθητές να απαγγείλουν το ποίημα διαβάζοντας το από βιβλίο ή από χαρτί. Και καλύτερη απόδοση έτσι θα πετύχουμε και το μαθητή θα απελευθερώσουμε απ’ το άγχος μην τα «χάσει» την «κρίσιμη» στιγμή και ρεζιλευτεί –ας θυμηθούμε το δικό μας πανικό την ώρα της απαγγελίας και θα καταλάβουμε.

    Δε θέλω να είμαι ισοπεδωτικός. Αναγνωρίζω πως αρκετοί συνάδελφοι έχουν ανανεώσει το γιορτασμό των εθνικών επετείων, του έχουν προσδώσει ουσιαστικό περιεχόμενο και τον έχουν προσαρμόσει στα «μέτρα» των μαθητών και της Ιστορίας, μα για να πούμε  πως τα πράγματα άλλαξαν ριζικά προς το καλύτερο έχουμε να κάνουμε δρόμο πολύ ακόμα.

Να μιλήσουμε απλά και κατανοητά στους μαθητές, αυτό προέχει. Γιατί (διασκευάζοντας το Γ. Σεφέρη) και την Ιστορία τη φορτώσαμε με τόσα μαλάματα που κρύψαμε το πρόσωπό της. Και είναι καιρός να αποκαλύψουμε το αληθινό της πρόσωπο.

(Σημείωση: Προτάσεις για τη διοργάνωση σχολικών γιορτών, ποιήματα, πεζά κείμενα, σκετς και τραγούδια μπορούν να βρουν οι εκπαιδευτικοί που ενδιαφέρονται στο βιβλίο «Σύγχρονη Σχολική Ανθολογία- Απανθίσματα», Γιάννη Π. Τζήκα- Α. Η. Γούκου, εκδ. Ατραπός, Αθήνα 2006)

 



1 Η ίδια εκδήλωση επαναλήφθηκε και στο 17ο Δημοτικό Σχολείο Λάρισας τις παραμονές της γιορτής του «ΟΧΙ» το 2003 με προσκαλεσμένους δυο 83χρονους πολεμιστές το ’40 κατοίκους της Λάρισας

2 εφ. «Η ΑΥΓΗ», 14-11-04

3 «ΕΨΙΛΟΝ», εφ «ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ», 14-11-04

38 Φωτογραφίες που σημάδεψαν την ανθρωπότητα…

Posted in Επικαιρότητα on Οκτωβρίου 21, 2009 by itzikas

 

New_Picture_(1)ναό του Ολυμπίου 5ιός στην Αθή

  1. Aθήνα 1842

 Η φωτογραφία τραβήχτηκε από τον Γάλλο αριστοκράτη Ζοζέφ  Ζιλπέρ Zιρό ντε Πρανί και πιθανολογείται ότι πρόκειται για την πρώτη φωτογραφία που τραβήχτηκε στην Ελλάδα. Απεικονίζει τον ναό του Ολυμπίου 5ιός στην Αθήνα. Αποτελεί δε μια απ’ τις ακριβότερες φωτογραφίες του κόσμου, καθώς πουλήθηκε σε δημοπρασία του Οίκου Kρίστις στον Σεΐχη του Kατάρ, έναντι 789..000 ευρώ!

New_Picture_(2)πρώτη ακτινογραφία

2. 23 Ιανουαρίου 1896

Η πρώτη ακτινογραφία είναι γεγονός. Την πήρε ο Γερμανός φυσικός Βίλχελμ Ρέντγκεν και απεικονίζει το χέρι της συζύγου του.

 

New_Picture_(3)πρώτη πτήση

3.Δεκεμβρίου1903

Οι αδερφοί Orville και Wilbur Wright κάνουν την πρώτη πτήση με μηχανοκίνητο αεροπλάνο..
Πιλότος ήταν ο Orville, αν και απλά έστριψαν νόμισμα για να το αποφασίσουν.
Μετά την επιτυχία τους, και μέχρι να κατοχυρωθεί η πατέντα τους, έκρυψαν το17 αεροπλάνο στο μαγαζί τους που πουλούσε ποδήλατα για να μην τους κλέψει κανείς την ιδέα.

 

New_Picture_(4)Nelly's

4. Αθήνα 1929

Η φωτογράφος Nelly’s (Έλλη Σουγιουλτζόγλου Σεραϊδάρη) προκαλεί σκάνδαλο στην
συντηρητική κοινωνία της εποχής αλλά και στους συντηρητικούς αρχαιολόγους και
δημοσιογράφους, όταν φωτογραφίζει να χορεύουν γυμνές στην Ακρόπολη την Mona Paeva (πάνω) και την Ουγγαρέζα χορεύτρια Nikolska (κάτω).

New_Picture_(6)λίμνη Loch Ness

5. Σκοτία 1934

Οι θρύλοι που υπήρχαν απ’ τον 6ο αιώνα μ.Χ. για ένα τέρας που ζει στην λίμνη Loch Ness, ενισχύονται όταν δημοσιεύεται η φωτογραφία που εμφανίζει το τέρας να προβάλλει μέσα απ’ το νερό. Η «Nessie» έγινε θέμα συζητήσεων, αλλά και ο θεμέλιος λίθος για την τουριστική προβολή και εκμετάλλευση της περιοχής. 5εκαετίες αργότερα, το 1994, ο μύθος καταρρέει όταν ο Christian Spurling παραδέχεται ότι το «τέρας» ήταν ένα δημιούργημα του πατριού του φτιαγμένο από ξύλα. Αν και την φωτογραφία την τράβηξε ο ετεροθαλής αδερφός του, Ian Wetherell, θέλοντας να δώσουν μια πιο έγκυρη διάσταση και μεγαλύτερη βαρύτητα στην απάτη τους, έπεισαν τον γιατρό Robert Kenneth Wilson να παραδεχτεί ότι ήταν αυτός που
φωτογράφησε το «τέρας».

New_Picture_(7)συνέδριο των Ναζί

6. Γερμανία 1934

Το εντυπωσιακό συνέδριο των Ναζί στην Νυρεμβέργη. Διακρίνονται από αριστερά προς τα δεξιά, οι Heinrich Himmler, Adolf Hitler & Viktor Lutze.

New_Picture_(8)Αρχαία Ολυμπία 1936

7. Αρχαία Ολυμπία 1936

Η πρώτη αφή της φλόγας των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων για τους Ολυμπιακούς του Βερολίνου.. Την Ολυμπιακή δάδα ανάβει η πρωθιέρια Κούλα Πράτσικα.

 

New_Picture_(9)Βερολίνο 1936

8. Βερολίνο 1936

Ο Χίτλερ βραβεύει τον Σπύρο Λούη, ο οποίος παρέλασε με φουστανέλα, ως επίτιμο μέλος της ελληνικής αποστολής στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου στη Γερμανία.

New_Picture_(10)Lina Medina γίνεται η νεαρότερη μητέρα

9. Περού 1939

Η Lina Medina γίνεται η νεαρότερη μητέρα στον κόσμο που έχει καταγραφεί στα ιατρικά χρονικά, σε ηλικία 5 ετών, 7 μηνών και 21 ημερών.. Η ίδια δεν αποκάλυψε ποτέ τον πατέρα του παιδιού. Ο πατέρας της συνελήφθη με την κατηγορία του βιασμού, αλλά αφέθηκε ελεύθερος λόγω έλλειψης στοιχείων.

 

New_Picture_(11)Η διάσκεψη της Γιάλτας

10. 4 Φεβρουαρίου 1945

Η διάσκεψη της Γιάλτας. Οι 3 Μεγάλοι, Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt και Joseph Stalin, καθορίζουν τις ζώνες επιρροής τους, ως νικητές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

 

New_Picture_(15)Ο ʼρης Βελουχιώτης

11. 15 Ιουνίου 1945

Ο Άρης Βελουχιώτης παγιδευμένος από την Εθνοφυλακή αυτοκτονεί.
Αποκεφαλίζεται και 3 ημέρες αργότερα το κεφάλι του, μαζί μ’ αυτό του συντρόφου του Τζαβέλα, βρίσκονται στα Τρίκαλα όπου και κρέμονται σε έναν φανοστάτη της κεντρικής πλατείας σε δημόσια θέα για 2 ημέρες.

 

New_Picture_(18)Μαχάτμα Γκάντι

12. Ινδία 1946

Ο Μαχάτμα Γκάντι διαβάζει δίπλα στην ανέμη του.
Ο Γκάντι επέτρεψε στην δημοσιογράφο Margaret Bourke-White να τον φωτογραφίσει, με την προϋπόθεση να μάθει να χειρίζεται την ανέμη.

 

New_Picture_(19)Οι φυλετικές διακρίσεις στις ΗΠΑ

13. Νότια Καρολίνα 1950

Οι φυλετικές διακρίσεις στις ΗΠΑ βρίσκουν εφαρμογή ακόμα και στο νερό.

 

New_Picture_(21)Edmund Hillary

14. 29 Μαΐου 1953

Ο 33χρονος Edmund Hillary και ο 37χρονος Sherpa (=οδηγός) Tenzing Norgay από το Νεπάλ, εφοδιασμένοι με μπουκάλες οξυγόνου, ανέβηκαν μόνοι οι δυο τους τα τελευταία μέτρα στην κορυφή του ύψους 8.848 μέτρων Τσομολούνγκμα (στην ντόπια διάλεκτο) του όρους Έβερεστ των Ιμαλαΐων, το οποίο μέχρι τότε είχε λυγίσει 15 τουλάχιστον αποστολές και είχε πάρει τις ζωές περισσοτέρων από 150 ορειβατών.
Στη φωτογραφία απεικονίζεται ο Tenzing Norgay και τον αποθανάτισε ο Hillary,
την στιγμή που πατούσε στη «Στέγη του κόσμου».

 

New_Picture_(22)Dorothy Counts γίνεται μια απ' τις πρώτες μαύρες μαθήτριε

15. 4 Σεπτεμβρίου 1957

Η Dorothy Counts γίνεται μια απ’ τις πρώτες μαύρες μαθήτριες που μπαίνουν
σε Λύκειο της Charlotte στην Νότια Καρολίνα των ΗΠΑ.
Κατά την είσοδό της η Counts αποδοκιμάστηκε και χλευάστηκε έντονα,
ενώ οι γονείς της την απέσυραν από το σχολείο μόλις 4 μέρες αργότερα.

 

New_Picture_(24)17χρονος ακροδεξιός μαθητής, Otoya Yamaguchi

16. 12 Οκτωβρίου 1960

Ο 17χρονος ακροδεξιός μαθητής, Otoya Yamaguchi , σκοτώνει με ένα ξίφος τον σοσιαλιστή πολιτικό, Inejiro Asanuma, κατά την διάρκεια ομιλίας του στο Τόκιο.
Ο φωτογράφος Yasushi Nagao που αποτύπωσε τη σκηνή, δηλώνει αργότερα ότι απλά βρέθηκε στο σωστό σημείο τη σωστή στιγμή

 

New_Picture_(25)Ο βουδιστής μοναχός, Thich Quang Duc

17. 11 Ιουνίου 1963

Ο βουδιστής μοναχός, Thich Quang Duc, αυτοπυρπολείται ως ένδειξη διαμαρτυρίας για την καταπίεση των βουδιστών απ’ την κυβέρνηση του Βιετνάμ. Καθόλη την διάρκεια της αυτοπυρπόλησης δεν κουνήθηκε καθόλου απ’ την θέση του.

 

New_Picture_(26)Puerto Cabello στην Βενεζουέλα

18. 4 Ιουνίου 1964

Στην ναυτική βάση του Puerto Cabello στην Βενεζουέλα, ένας στρατιώτης που τραυματίζεται θανάσιμα από ελεύθερο σκοπευτή, προσπαθεί να γαντζωθεί πάνω στον ναυτικό ιερέα Luis Padillo.

 
 

New_Picture_(27)Νότιο Βιετνάμ 1965

19. Νότιο Βιετνάμ 1965

Μια μητέρα με τα 3 παιδιά της, διασχίζει κολυμπώντας ένα ποτάμι για να ξεφύγει από τις αμερικανικές βόμβες. Η φωτογραφία ελήφθη απ’ τον Ιάπωνα Kyoichi Sawada.

 

New_Picture_(28)Νότιο Βιετνάμ 1966

20. Νότιο Βιετνάμ 1966

Ένα τεθωρακισμένο των ΗΠΑ σέρνει έναν νεκρό Βιετκόνγκ.

 

Apollo--An-apoApollo 11 Neil Armstrong on the moon

21. 20 Ιουλίου 1969

Η αποστολή του Apollo 11 με πλήρωμα τους Neil Armstrong, Edwin (Buzz) Aldrin και Michael Collins προσεληνώνεται επιτυχώς και ο Neil Armstrong αφήνει το πρώτο ανθρώπινο αποτύπωμα στην επιφάνεια της Σελήνης το οποίο θα παραμείνει εκεί για εκατομμύρια χρόνια.
Η αποστολή προσθαλασσώθηκε στον Ειρηνικό ωκεανό με ασφάλεια στις 24 Ιουλίου 1969

New_Picture_(31)Ιαπωνία 1971

22. Ιαπωνία 1971

Μια μητέρα, η Ryoko Uemura, συμφωνεί με τον Αμερικανό φωτογράφο Eugene Smith, να φωτογραφηθεί με την κόρη της Tomoko Uemura, μέσα σε ένα ιαπωνικό λουτρό. Ο σκοπός της φωτογράφησης ήταν να δοθεί ένα ηχηρό μήνυμα για της συνέπειες της νόσου Minamata (ένας τύπος δηλητηρίασης με υδράργυρο), η οποία προκαλούνταν από τα τοξικά και χημικά απόβλητα της εταιρίας Chisso και η οποία είχε «χτυπήσει» και την Tomoko, που παραδοσιακό τελικά πέθανε το 1997 σε ηλικία 21 ετών.

 

New_Picture_(33)5 Σεπτεμβρίου, 1972

23. 5 Σεπτεμβρίου, 1972

Το πρωί της 5ης Σεπτεμβρίου 1972, κατά την διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του
Μονάχου, ένας κομάντο της παλαιστινιακής στρατιωτικής οργάνωσης «Μαύρος Σεπτέμβρης», εισβάλλει στο Ολυμπιακό χωριό και κρατά 11 Ισραηλινούς αθλητές σε ομηρία, με αντάλλαγμα την απελευθέρωση 200 φυλακισμένων Παλαιστινίων.
Δύο Ισραηλινοί αθλητές θα εκτελεστούν. Το βράδυ, ένα δράμα εξελίσσεται στο αεροδρόμιο του Μονάχου όπου οι τρομοκράτες προσπαθούν να διαφύγουν με τους ομήρους για το Κάιρο.
Με την επέμβαση της γερμανικής αστυνομίας σκοτώνονται οι 9 Ισραηλινοί όμηροι, καθώς και τα 5 από τα 8 μέλη της οργάνωσης. Το σύνολο των θυμάτων ανεβαίνει στους 18.
Στην φωτογραφία από το μπαλκόνι των διαμερισμάτων της ισραηλινής ομάδας, πιθανολογείται ότι είναι το νεαρότερο μέλος της οργάνωσης, ο Afif Ahmed Hamid, ο οποίος βρέθηκε αργότερα ανάμεσα στους νεκρούς Παλαιστίνιους. 
 

New_Picture_(34)11 Σεπτεμβρίου 1973

24. 11 Σεπτεμβρίου 1973

Ο δημοκρατικά εκλεγμένος στην Χιλή πρόεδρος, Salvador Allende, λίγες στιγμές πριν την δολοφονία του κατά την διάρκεια στρατιωτικού πραξικοπήματος στο Σαντιάγκο. Ως φωτογράφος αναγνωρίστηκε ο Luis Orlando Lagos Vazquez.

New_Picture_(36)Elvis Presley στο φέρετρό του

25. Αύγουστος 1977

Ο Elvis Presley στο φέρετρό του. Η φωτογράφηση έγινε κρυφά από ξάδερφό του
και πουλήθηκε έναντι ευτελούς τιμής σε περιοδικό.

New_Picture_(37)Απρίλιος 1980

26. Απρίλιος 1980

Ένας ιεραπόστολος κρατά το σκελετωμένο χέρι ενός παιδιού που λιμοκτονεί στην Ουγκάντα.

New_Picture_(40)Η Kezban Ozer κλαίει μπροστά στα 5 νεκρά παιδιά της

27. 30 Οκτωβρίου 1983

Η Kezban Ozer κλαίει μπροστά στα 5 νεκρά παιδιά της, θύματα του καταστροφικού σεισμού στην ανατολική Τουρκία.

New_Picture_(47)Η πτώση του τείχους του Βερολίνου

28. 9 Νοεμβρίου 1989

Η πτώση του τείχους του Βερολίνου είναι πια γεγονός.
Το σύμβολο του Ψυχρού Πολέμου γκρεμίζεται μετά από ζωή 28 ετών.

New_Picture_(48)Μάιος 1990

29. Μάιος 1990

Στο Πανεπιστημιακό νοσοκομείο του Οχάιο των ΗΠΑ, η Therese Frare αποτυπώνει στον φακό της τις τελευταίες στιγμές του ετοιμοθάνατου και προσβληθέντα από τον ιό του AIDS, ακτιβιστή David Kirby. Δίπλα του είναι ο πατέρας του, η αδερφή του και η ανιψιά του.
Η φωτογραφία πρωτοδημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 1990 στο περιοδικό Life, αλλά έγινε παγκοσμίως γνωστή όταν χρησιμοποιήθηκε σε διαφήμιση της Benetton το 1991 προκαλώντας σάλο. Η φωτογραφία τιμήθηκε στο World Press Photo Award το 1991.

New_Picture_(57)Ο Δανός φωτογράφος, Erik Refner

30. Ιούνιος 2001

Ο Δανός φωτογράφος, Erik Refner, παίρνει την άδεια από τον πατέρα ενός νεκρού παιδιού από το Αφγανιστάν να παραβρεθεί στην προετοιμασία ταφής του και να πάρει μερικές φωτογραφίες, στον προσφυγικό καταυλισμό του Jalozai του Πακιστάν.
 

New_Picture_(58)11 Σεπτεμβρίου 2001

31. 11 Σεπτεμβρίου 2001

 

New_Picture_(60)Μετά τον καταστροφικό σεισμό στο Ιράν

32. 23 Ιουνίου 2002

Μετά τον καταστροφικό σεισμό στο Ιράν, ένα παιδί περιστοιχισμένο από χωρικούς και στρατιώτες, κάθεται μπροστά από τον τάφο του πατέρα του και κλαίει, κρατώντας στα χέρια του ένα κομμάτι απ’ το παντελόνι του. Η φωτογραφία τραβήχτηκε απ’ τον τον Eric Gregorian..

New_Picture_(61)Μονρόβια 2003

33. Μονρόβια 2003

Ένα παιδί περπατά πάνω σε έναν δρόμο γεμάτο από κάλυκες σφαιρών, που αφήνει πίσω του ο εμφύλιος στην Λιβερία. Η φωτογραφία ελήφθη από την Carolyn Cole και τιμήθηκε με βραβείο Πούλιτζερ το 2004… 
 

New_Picture_(63)Ο μικρός Ιρακινός Saleh

34. ΗΠΑ 2004

Ο μικρός Ιρακινός Saleh, ο οποίος έχει ακρωτηριαστεί από αμερικανική βόμβα στο Ιράκ, νοσηλεύεται σε νοσοκομείο του Όκλαντ, στην Καλιφόρνια, για να πραγματοποιηθούν διορθωτικές επεμβάσεις. Τα άλλα παιδιά, αρχίζουν να τον κοροϊδεύουν για την εμφάνισή του και ο μικρός αναστατώνεται. Οι νοσοκόμες για να τον ηρεμήσουν δένουν πάνω στο ακρωτηριασμένο του χέρι, ένα μολύβι.
Ο μικρός Saleh τότε ζωγραφίζει ένα αεροπλάνο που ρίχνει βόμβες. Η φωτογραφία ελήφθη από την Deanne Fitzmaurice και τιμήθηκε με βραβείο Πούλιτζερ το 2005.

New_Picture_(64)Σιέρα Λεόνε 2005

35. Σιέρα Λεόνε 2005

Ένα μικρό αγόρι βοηθά τον ακρωτηριασμένο πατέρα του να ντυθεί. Η φωτογραφία ελήφθη από τον Γιάννη Κόντο και κέρδισε το Πρώτο βραβείο του World Press Photo 2005 στην κατηγορία «Σύγχρονα Ζητήματα» (Contemporary Issues).

New_Picture_(66)Μια φωτογραφία ντροπή

36. Ιούλιος 2008

Μια φωτογραφία ντροπή. Σε μια παραλία της Νάπολι στην Ιταλία, δυο νεαρές Αθίγγανες, η 14χρονη Βιολέτα και η 16χρονη Χριστίνα, βούτηξαν στη θάλασσα για να δροσιστούν. Πνίγονται όμως καθώς δεν γνωρίζουν κολύμπι. Τα πτώματά τους μεταφέρονται και παραμένουν για 3 ώρες στην παραλία. Οι λουόμενοι που βρίσκονται εκεί κοντά, ατάραχοι και απαθείς, συνεχίζουν το μπάνιο τους και την ηλιοθεραπεία τους, σαν να μην πρόκειται για πτώματα ανθρώπων, αλλά για φύκια που ξέβρασε η θάλασσα. 

 

Pictures of torture at Abu Ghraib prison

37. Αμπού Γκράιμπ, οι φυλακές κολαστήριο στο Ιράκ

 

1994 Sudanese child with a vulture by Kevin Carter

38. Η πείνα- Το όρνεο και το σκελετωμένο παιδάκι

 

 

Μπερλουσκόνι: «Ντούτσε» με Αρμάνι

Posted in Επικαιρότητα on Οκτωβρίου 19, 2009 by itzikas

 

ansa_15930872_08320

 «Δεν τρέφω καμία αμφιβολία για το ότι ο Μπερλουσκόνι θέλει να εγκαθιδρύσει το φασισμό στην Ιταλία. Δεν θα είναι βέβαια ο φασισμός όπως αυτός της δεκαετίας του ‘30, με μελανοχίτωνες, υψωμένα χέρια και άλλες γελοίες κινήσεις. Θα είναι ένας φασισμός με γραβάτες Αρμάνι».

Ο νομπελίστας πορτογάλος συγγραφέας Ζοζέ Σαραμάγκου, ο οποίος βρέθηκε πριν από λίγες μέρες στην Ιταλία για την παρουσίαση του τελευταίου του βιβλίου, δεν επιφύλαξε καθόλου κολακευτικά σχόλια για τη χώρα που τον φιλοξένησε. Σε αυτό, βέβαια, ταυτίστηκε πλήρως με τον πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας Τζόρτζιο Ναπολιτάνο, ο οποίος δήλωσε έξω από τα δόντια ότι «ο Μπερλουσκόνι θέλει να επαναφέρει το φασισμό στην Ιταλία».

 

04G8_nerone

Γιατί, τι άλλο από μια εκσυγχρονισμένη εκδοχή του φασισμού μπορεί να είναι το θέαμα ενός 70χρονου πρωθυπουργού με μπότοξ και εμφυτευμένα μαλλιά, ο οποίος προσβάλλει τη νοημοσύνη και την αισθητική του κόσμου, χλευάζει τους νόμους, μηνύει τον αντιπολιτευόμενο τύπο, θεωρεί τη Δικαιοσύνη όργανο της επάρατης αριστεράς, η οποία έχει εξαπολύσει συνωμοσία εναντίον του, πιστεύει πως είναι «ο πιο κυνηγημένος άνθρωπος στην ιστορία της ανθρωπότητας», και ως νέος Λουδοβίκος 14ος ταυτίζει τον εαυτό του με την Ιταλία;

Στα χρόνια του Μουσολίνι όσοι εναντιώνονταν στον «ντούτσε» κατέληγαν στη φυλακή. Στην εποχή του «φασισμού με Αρμάνι», αν οι δικαστές και οι νόμοι απειλούν τον «Καβαλιέρε», απλώς αλλάζουν οι νόμοι! Ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι, αφού ξεθύμανε με απανωτές υστερικές δηλώσεις μετά την άρση της ασυλίας του την περασμένη εβδομάδα, τώρα περνά στην αντεπίθεση. Ετοιμάζει «επείγουσα μεταρρύθμιση στον τομέα της Δικαιοσύνης», την οποία ο αρμόδιος υπουργός Αντζελίνο Αλφάνο χαρακτήρισε «προτεραιότητα για τη χώρα».

 

jpg_2104691

Το βασικό της στοιχείο είναι ότι θα διαχωρίζει το δικαστικό από το εισαγγελικό σώμα, που στην Ιταλία μοιράζονται και εναλλάσσουν αρμοδιότητες.

previewΑυτός ο διαχωρισμός ισχύει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, και δεν θα ήταν από μόνος του τόσο ύποπτος αν δεν είχε εξαγγελθεί αμέσως μετά το χαστούκι των δικαστικών αρχών στον ιταλό πρωθυπουργό. «Ο Μπερλουσκόνι προσπαθεί να επιβάλλει ένα νέο προεδρικό σύστημα και να αναμορφώσει τη Δικαιοσύνη για ιδία χρήση και κατανάλωση», υποστηρίζει ο Αντόνιο Ντι Πιέτρο, ο πρώην εισαγγελέας που ηγήθηκε της επιχείρησης «Καθαρά Χέρια», αρχηγός σήμερα του κόμματος «Ιταλία των Αξιών».

Τις τελευταίες μέρες δύο γαλλικά έντυπα, το κεντροαριστερό περιοδικό «Le Nouvel Observateur» και η δεξιά εφημερίδα «Le Figaro», διακρίνουν το τέλος του μπερλουσκονισμού. Ισως οι αναλύσεις τους να είναι αρκετά αισιόδοξες. Το βέβαιο όμως -και σίγουρα παρήγορο- είναι ότι οι Ιταλοί για πρώτη φορά παρουσιάζουν σημάδια κόπωσης με τον ανεκδιήγητο πρωθυπουργό τους.

 

SILVIO_popLa locandina della festa a Parigi dal titolo I love Silvio

Δημοσκόπηση του ειδησεογραφικού πρακτορείου Ansa δείχνει πως το 59% των Ιταλών συμφωνεί με τη δικαστική απόφαση για άρση της ασυλίας του Μερλουσκόνι, ενώ σύμφωνα με άλλη δημοσκόπηση που διενεργήθηκε για λογαριασμό της κεντροαριστερής εφημερίδας «La Repubblica», η εμπιστοσύνη στο πρόσωπο του ιταλού πρωθυπουργού έχει κατρακυλήσει στο 45%, όταν πέρυσι τέτοια εποχή βρισκόταν στο 62%.

Θα καταφέρει, άραγε, η καταταλαιπωρημένη και αλληλοσπαρασσόμενη κεντροαριστερά, η οποία σε λίγο καιρό θα ψηφίσει για το νέο της αρχηγό, να καρπωθεί αυτή την κόπωση και να αρθρώσει μια στοιχειώδη πολιτική αντιπρόταση;